1980’li yıllarda iş dünyasında sadece TOBB ve TÜSİAD vardı. 1990’lı yıllara gelindiğinde işadamları bunlara alternatif bir örgüt arayışına girdi. Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) kuruldu. MÜSİAD kurulurken, Anadolu’daki işadamlarını çatısı altına alacağını ilan ediyor, muhafazakar bir çizgide faaliyetine başladı.

MÜSİAD iş dünyasındaki örgütlenmenin de tetikleyicisi oldu. Muhafazakar hükümetlerin de rüzgarıyla iş dünyasında muhafazakar derneklerin sayısı ve etkinliği büyük ölçüde arttı.

Bu artış en net olarak İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) ‘Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2009’ raporunda ortaya çıktı.

İSO 500 listesine göre 2009’da MÜSİAD üyelerine ait 31 firma girdi. Dernekten verilen bilgiye göre derneğin ilk kurulduğu yıl bu sayı 8 idi. İlerleyen yıllarda bu sayı giderek arttı ve İSO’nun 2007 yılı ilk 500 listesine 23, 2009 yılı ilk 500 listesine de MÜSİAD’dan 31 firma girdi.

Öte yandan 2000’li yıllara gelindiğinde muhafazakar dernekler bir araya gelerek federasyonları, federasyonlar da biraya gelerek konfederasyonları kurdu. TUSKON da bu şekilde 4 federasyon bir araya gelerek 2005’te kuruldu.

Bu kadar kısa bir süre önce kurulmasına rağmen TUSKON’un ilk incelemelere göre İSO 500’deki üye sayısı 45.

MÜSİAD üyelerinin şirketleri

AGT Ağaç, AB Gıda, Küçükbay Yağ, Çınar Boru, Naksan Plastik, Tosçelik Profil, Tosyalı Demir, Ülker Çikolata, Ülker Bisküvi, Datateknik, Gübre Fabrikaları, Viko Elektrik, Aydınlı Hazır Giyim, Ertaş Metal, Boyçelik Metal, Helvacızade Gıda, Hekimoğlu Un, Yeşilyurt Demir, Boytaş Mobilya, İstikbal Mobilya, Aytaç Gıda, Teverpan Mobilya, HES Kablo, Merkez Çelik, Boyteks, Form Yatak, Akova Süt, Pamukkale Kablo

TUSKON üyelerinin şirketleri

Sarkuysan, Tosçelik Profil, Kastamonu Ent. Ağaç, Kayseri Şeker Fabrikaları, Ekinciler Dem. Çelik, Boytaş Mobilya, Abalıoğlu Yem, HES Hacılar Elek., Erciyas Çelik Boru, Kent Gıda, Merkez Çelik, Naksan Plastik, Koza Altın İşletmeleri, Tosyalı Demir Çel., Küçükbay Yağ, İstikbal Mobilya, Oltan Fındık, Tiryaki Agro Gıda, Keskinkılıç Gıda, Feza Gazetecilik, Küçükçalık Tekstil, Boyteks Tekstil, Aydınlı Giyim, Boyçelik Metal, Beşler Makarna, Mem Tekstil, Helvacızade Gıda, Kumtel Day. Tüketim Mamülleri, Vatan Kablo, Viko Elektrik, Biofarma İlaç, Arbel Bakliyat, Selçuk İplik, Gürteks İplik, Akteks İplik, Aynes, Gıda, Köksan Plastik, Pamukkale Kablo, Aytaç Gıda, Hidromek, Royal Halı, Hekimoğlu Un, Form Yatak, Aymar Yağ

Rapora göre, karlılık sıralamasında üç kamu ve yedi özel sektör kuruluşu yer aldı. 2009 yılı sıralamasında en fazla kâr eden kuruluş 1.4 milyar TL ile bir kamu kuruluşu olan Elektrik Üretim A.Ş (EÜAŞ) oldu. EÜAŞ, 2008 sıralamasında 652.4 milyon TL zarar ederek kâr ve zarar toplamında 500’üncü sırada yer almıştı. Bu arada Et Balık Kurumu da 2005’ten sonra ilk defa listeye girdi.

Kar artışı isimleri gizlemelerine neden oldu

İSO 500’de bu yıl ismini açıklamayan firma sayısı 17’den 23’e çıktı. Konuyla ilgili olarak İSO Başkanı Tanıl Küçük, “Biz ismini açıklamayan firma sayısının azalmasını temenni etmiştik. Kârlılıktaki artış, firmaların isimlerini açıklamalarını engelledi. Bu kâr, kişilerin değil, şirketlerin kasasına giren paradır” dedi.

En fazla ihracat yapan ilk üç kuruluş sıralamasında da Oyak Renault 3 milyar 12 milyon 429 bin dolar ile birinci, Ford Otomotiv 2 milyar 38 milyon 704 bin dolar ile ikinci, Tofaş 2 milyar 4 milyon 257 bin dolar ile üçüncü oldu.

Doğuş Çay, 174. sıraya yükseldi

İSO 500’de en hızlı büyüyen şirket Doğuş Çay oldu. Şirket, 261 basamak atlayarak 435. sıradan 174. sıraya yükseldi.

İSO 500 listesinde hızlı yükselen şirketlerden birisi de Glaxosmithkline oldu. Şirket 416. sıradan 224. sıraya yükseldi. Listede bir önceki yıla göre 192 basamak yükselen Glaxosmithkline domuz gribi aşısı üreticilerinden birisi.

Milliyet