Trabzon'da buluntular çıkıyor, tarih katliamı sürüyor

Ana Sayfa » Güncel » Türkiye Kerkük ve Musul'da hak iddia edebilir mi?

Türkiye Kerkük ve Musul'da hak iddia edebilir mi?

Sözcü gazetesi yazarı Sinan Meydan, Irak'ta yapılan bağımsızlık referandumundan hareketle 1926'da imzalanan Ankara Anlaşması'nı irdeledi...

 
25 Eylül 2017 Pazartesi 12:43 
Yorum YapYazdır
 
 
Türkiye Kerkük ve Musul'da hak iddia edebilir mi?

Tarihçi Sinan Meydan, Irak'ta yapılan bağımsızlık referandumundan hareketle 1926'da imzalanan Ankara Anlaşması'nı irdeledi. Referandumun ardından Kürdistan'ın bağımsızlık ilan etmesinin Irak sınırını çizen anlaşmanın ihlali anlamına gelip gelmediğini sorgulayan Meydan, "Türkiye-Irak sınırım değiştirecek herhangi bir girişim, 1926 ve 1946 Ankara Antlaşmasına aykırıdır" dedi. Ankara Antlaşması'nda, "Irak'ın toprak bütünlüğü bozulursa Türkiye, Musul ve Kerkük'te hak iddia eder" diye bir maddenin olmadığını söyleyen Meydan, "Ankara Antlaşması'nın Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti Komisyonu'nun belirlediği 'Bürüksel Hattı'na dayalı olduğundan, sınırı bozmaya yönelik teşebbüsler, uluslararası hukukun ihlali anlamına gelecektir" dedi.

Meydan, Ankara Anlaşması ile referandum arasındaki ilişkiyi şöyle anlattı:

"Irak'ın kuzeyinde kurulacak bir Kürdistan, Ankara Antlaşması'nın 5. maddesindeki 'değiştirilemez' Türkiye-Irak sınırını ortadan kaldıracaktır. 

5 Haziran 1926'da Türkiye, Irak ve İngiltere arasında Ankara Antlaşması imzalandı. Antlaşma, 7 Haziran 1926'da TBMM'de onaylandı. Oylamaya katılan 145 milletvekilinden 142'si kabul, 2'si ret, l'i çekimser oy verdi. (TBMM Zabıt Ceridesi, C, 26, s. 164-195) Anlaşma, 18 Haziran 1926'da yürürlüğe girdi. Böylece bugünkü Türkiye-Irak sının çizildi. 

Antlaşma 1. maddesinde ve ekinde Türkiye-Irak sınırı ayrıntılı olarak tarif ediliyordu. 

5. maddesinde ise tarafların, 1. maddede belirlenen sınır çizgisinin 'kesinliğini ve bozulmazlığım kabul ederek bunu değiştirmeyi amaçlayan herhangi bir girişime geçmemeyi' kabul ettikleri belirtiliyordu. 

 

 

Antlaşma sınırlar konusunda 'süresiz'di. İsmail Soysal'ın ifadesiyle 'Başka bir değişle sınır değiştirilmemek üzere çizilmişti.' Antlaşmanın sınırların değişmezliğine vurgu yapan 'birinci kesimi' süresizdi, ama 'ikinci kesimi' 18 Temmuz 1936'da sona eriyordu. Türkiye ve Irak, 8 Aralık 1936'daki 'nota verişimi' ile antlaşmanın 'ikinci kesimini' uzattılar. 

 

1932'de Irak'taki İngiliz mandasının sona ermesiyle Türkiye-Irak arasmda 1937 Sadabat Paktıyla sonuçlanacak iyi ilişkiler kuruldu. 

 

II. Dünya Savaşı'ndan sonra 29 Mart 1946'da Irak ve Türkiye arasında Ankara'da bir anlaşma daha yapıldı. O anlaşmanın 1. maddesinde de "1926 Antlaşması ile belirlenmiş ve çizilmiş sınıra saygı gösterileceği" belirtildi. (İsmail Soysal, Türkiye'nin Siyasal Andlaşmalan, C.l, s. 312-325). 

 

ANKARA ANLAŞMASINA AYKIRI

 

Dolayısıyla Türkiye-Irak sınırım değiştirecek herhangi bir girişim, 1926 ve 1946 Ankara Antlaşmasına aykırıdır. Uzun lafın kısası, Barzani'nin bağımsızlık referandumu, Ankara Antlaşmasıyla belirlenen Türkiye-Irak sınırının 'kesinliğini ve bozulmazlığını değiştirmeyi amaçlayan bir girişimdir.' Yani, Barzani'nin referandumuyla Irak'ın kuzeyinde kurulacak bir Kürt devleti, Ankara Antlaşması'na göre 'değiştirilemez' olan Türkiye-Irak sınırını değiştirecektir, daha doğrusu ortadan kaldıracaktır. 

 

Ankara Antlaşmasının hâlâ yürürlükteki 'sınır rejimi', antlaşmanın 1. maddesinde açıkça ifade edildiği gibi 'Milletler Cemiyeti'nin 29 Ekim 1924 günlü oturumunda kararlaştırılmış çizgiye uygun olarak' belirlenmişti. Türkiye-Irak sınırım belirleyen'Bürüksel Sınır Çizgisi' anlaşmanın ekinde ayrıntılı olarak yer almıştı. Ankara Antlaşması üç ülke; İngiltere, Türkiye ve Irak arasında imzalanmış olsa da, antlaşmadaki Türkiye-Irak sınırım üç ülke değil, o zamanki dünyanın en önemli uluslararası örgütü Milletler Cemiyeti Komisyonu belirlemişti. Dolayısıyla Barzani'nin referandumu, her şeyden önce Ankara Antlaşmasının Milletler Cemiyeti kararlarına dayanan uluslararası 'sınır rejimine' aykırıdır. 

 

MUSUL'A MÜDAHALE HAKKI DOĞAR MI

 

Öncelikle, Ankara Antlaşması'nda 'Irak'ın toprak bütünlüğü bozulursa Türkiye, Musul ve Kerkük'te hak iddia eder' diye bir madde yoktur. Ancak Ankara Antlaşmasının 'Bozulmaz/değişmez' Türkiye-Irak sınırı, tarafların onayı olmadan bozulursa, taraflar antlaşmadan doğan hukuki haklarını arayabilirler. Ayrıca Ankara Antlaşması'nın Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti Komisyonu'nun belirlediği 'Bürüksel Hattı'na dayalı olduğundan, sınırı bozmaya yönelik teşebbüsler, uluslararası hukukun ihlali anlamına gelecektir. 

 

Bu durumda taraflar önce uluslararası hukuku devreye sokmayı deneyebilirler, buradan bir sonuç alamadıkları takdirde ise Ankara Antlaşmasının yürürlükteki'sınır rejimini' korumak için gerekirse güç kullanabilirler. Türkiye sağduyulu, hesaplı ve gerçekçi hareket etmelidir; Musul'u alacağız derken Antep'i kaybetmemek gerekir." 

 

 
25 Eylül 2017 Pazartesi 12:43 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Mehmet Polat
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Kazım DEMİR
 
Nihat Genç
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Mustafa Önsel
 
Muhammet İKİNCİ
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1396 - Yıldırım Bayezid, Niğbolu Zaferi'ni elde etti.
1561 - Şehzade Bayezid idam edildi.
1911 - İtalya, Osmanlı Devleti'ne savaş ilan etti.
1925 - İstanbul'da, tulumbacı teşkilâtının yerine, modern motorlu itfaiye teşkilâtı kuruldu.
1950 - Birleşmiş Milletler askerleri Kore'de Seul'u ele geçirdi. (Bkz. Kore Savaşı)
1956 - İstanbul'da geniş çaplı istimlâk çalışmaları başlatıldı.
1958 - Kemer Barajı ve Hidroelektrik Santrali işletmeye açıldı.
1960 - Yassıada'da tutuklu bulunan eski Cumhurbaşkanı Celâl Bayar, kemeriyle intihar girişiminde bulundu. Bayar, nöbetçi teğmen tarafından kurtarıldı.
1974 - Bilim adamları, aerosol spreylerin ozon tabakasını tahrip ettiği konusunda uyarıda bulundu.
1979 - Arjantin Devlet Başkanı Juan Peron'un eşi Eva Peron'un yaşam öyküsünü anlatan Evita müzikalinin prömiyeri, Broadway'de yapıldı.
1982 - Türkiye'nin ilk kadın Büyükelçisi Filiz Dinçmen, Amsterdam'da görevine başladı.
1993 - Karun Hazinesi Türkiye'ye geldi.
2001 - Tekel'in Küba ile ortak kurduğu TEKA Puro Fabrikası İstanbul'da açıldı.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
6
4
1
1
13
2
Galatasaray
6
4
0
2
12
3
Kasımpaşa
6
4
0
2
12
4
Konyaspor
6
3
2
1
11
5
Beşiktaş
5
3
1
1
10
6
Malatyaspor
6
3
1
2
10
7
Ankaragücü
6
3
1
2
10
8
Antalyaspor
6
3
1
2
10
9
Göztepe
6
3
0
3
9
10
Alanyaspor
6
3
0
3
9
11
Kayserispor
6
2
2
2
8
12
Trabzonspor
6
2
1
3
7
13
Fenerbahçe
5
2
0
3
6
14
Akhisar Bld.Spor
6
1
2
3
5
15
Bursaspor
6
0
5
1
5
16
Sivasspor
6
1
2
3
5
17
Çaykur Rizespor
6
0
3
3
3
18
Erzurum BB
6
0
2
4
2
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
20.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu131735364146
 
On Numara
24.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu03040910111617192426293031404149525355626577
 
Sayısal Loto
22.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu010412274649
 
Şans Topu
19.09.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu020306203001
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:22
  • Güneş06:03
  • Öğlen12:24
  • İkindi15:47
  • Akşam18:23
  • Yatsı19:51
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık