Afrin harekatı başladı! Türk jetleri PYD’yi bombalıyor

Ana Sayfa » Güncel » Türkiye Kerkük ve Musul'da hak iddia edebilir mi?

Türkiye Kerkük ve Musul'da hak iddia edebilir mi?

Sözcü gazetesi yazarı Sinan Meydan, Irak'ta yapılan bağımsızlık referandumundan hareketle 1926'da imzalanan Ankara Anlaşması'nı irdeledi...

 
25 Eylül 2017 Pazartesi 12:43 
Yorum YapYazdır
 
 
Türkiye Kerkük ve Musul'da hak iddia edebilir mi?

Tarihçi Sinan Meydan, Irak'ta yapılan bağımsızlık referandumundan hareketle 1926'da imzalanan Ankara Anlaşması'nı irdeledi. Referandumun ardından Kürdistan'ın bağımsızlık ilan etmesinin Irak sınırını çizen anlaşmanın ihlali anlamına gelip gelmediğini sorgulayan Meydan, "Türkiye-Irak sınırım değiştirecek herhangi bir girişim, 1926 ve 1946 Ankara Antlaşmasına aykırıdır" dedi. Ankara Antlaşması'nda, "Irak'ın toprak bütünlüğü bozulursa Türkiye, Musul ve Kerkük'te hak iddia eder" diye bir maddenin olmadığını söyleyen Meydan, "Ankara Antlaşması'nın Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti Komisyonu'nun belirlediği 'Bürüksel Hattı'na dayalı olduğundan, sınırı bozmaya yönelik teşebbüsler, uluslararası hukukun ihlali anlamına gelecektir" dedi.

Meydan, Ankara Anlaşması ile referandum arasındaki ilişkiyi şöyle anlattı:

"Irak'ın kuzeyinde kurulacak bir Kürdistan, Ankara Antlaşması'nın 5. maddesindeki 'değiştirilemez' Türkiye-Irak sınırını ortadan kaldıracaktır. 

5 Haziran 1926'da Türkiye, Irak ve İngiltere arasında Ankara Antlaşması imzalandı. Antlaşma, 7 Haziran 1926'da TBMM'de onaylandı. Oylamaya katılan 145 milletvekilinden 142'si kabul, 2'si ret, l'i çekimser oy verdi. (TBMM Zabıt Ceridesi, C, 26, s. 164-195) Anlaşma, 18 Haziran 1926'da yürürlüğe girdi. Böylece bugünkü Türkiye-Irak sının çizildi. 

Antlaşma 1. maddesinde ve ekinde Türkiye-Irak sınırı ayrıntılı olarak tarif ediliyordu. 

5. maddesinde ise tarafların, 1. maddede belirlenen sınır çizgisinin 'kesinliğini ve bozulmazlığım kabul ederek bunu değiştirmeyi amaçlayan herhangi bir girişime geçmemeyi' kabul ettikleri belirtiliyordu. 

 

 

Antlaşma sınırlar konusunda 'süresiz'di. İsmail Soysal'ın ifadesiyle 'Başka bir değişle sınır değiştirilmemek üzere çizilmişti.' Antlaşmanın sınırların değişmezliğine vurgu yapan 'birinci kesimi' süresizdi, ama 'ikinci kesimi' 18 Temmuz 1936'da sona eriyordu. Türkiye ve Irak, 8 Aralık 1936'daki 'nota verişimi' ile antlaşmanın 'ikinci kesimini' uzattılar. 

 

1932'de Irak'taki İngiliz mandasının sona ermesiyle Türkiye-Irak arasmda 1937 Sadabat Paktıyla sonuçlanacak iyi ilişkiler kuruldu. 

 

II. Dünya Savaşı'ndan sonra 29 Mart 1946'da Irak ve Türkiye arasında Ankara'da bir anlaşma daha yapıldı. O anlaşmanın 1. maddesinde de "1926 Antlaşması ile belirlenmiş ve çizilmiş sınıra saygı gösterileceği" belirtildi. (İsmail Soysal, Türkiye'nin Siyasal Andlaşmalan, C.l, s. 312-325). 

 

ANKARA ANLAŞMASINA AYKIRI

 

Dolayısıyla Türkiye-Irak sınırım değiştirecek herhangi bir girişim, 1926 ve 1946 Ankara Antlaşmasına aykırıdır. Uzun lafın kısası, Barzani'nin bağımsızlık referandumu, Ankara Antlaşmasıyla belirlenen Türkiye-Irak sınırının 'kesinliğini ve bozulmazlığını değiştirmeyi amaçlayan bir girişimdir.' Yani, Barzani'nin referandumuyla Irak'ın kuzeyinde kurulacak bir Kürt devleti, Ankara Antlaşması'na göre 'değiştirilemez' olan Türkiye-Irak sınırını değiştirecektir, daha doğrusu ortadan kaldıracaktır. 

 

Ankara Antlaşmasının hâlâ yürürlükteki 'sınır rejimi', antlaşmanın 1. maddesinde açıkça ifade edildiği gibi 'Milletler Cemiyeti'nin 29 Ekim 1924 günlü oturumunda kararlaştırılmış çizgiye uygun olarak' belirlenmişti. Türkiye-Irak sınırım belirleyen'Bürüksel Sınır Çizgisi' anlaşmanın ekinde ayrıntılı olarak yer almıştı. Ankara Antlaşması üç ülke; İngiltere, Türkiye ve Irak arasında imzalanmış olsa da, antlaşmadaki Türkiye-Irak sınırım üç ülke değil, o zamanki dünyanın en önemli uluslararası örgütü Milletler Cemiyeti Komisyonu belirlemişti. Dolayısıyla Barzani'nin referandumu, her şeyden önce Ankara Antlaşmasının Milletler Cemiyeti kararlarına dayanan uluslararası 'sınır rejimine' aykırıdır. 

 

MUSUL'A MÜDAHALE HAKKI DOĞAR MI

 

Öncelikle, Ankara Antlaşması'nda 'Irak'ın toprak bütünlüğü bozulursa Türkiye, Musul ve Kerkük'te hak iddia eder' diye bir madde yoktur. Ancak Ankara Antlaşmasının 'Bozulmaz/değişmez' Türkiye-Irak sınırı, tarafların onayı olmadan bozulursa, taraflar antlaşmadan doğan hukuki haklarını arayabilirler. Ayrıca Ankara Antlaşması'nın Türkiye-Irak sınırı, Milletler Cemiyeti Komisyonu'nun belirlediği 'Bürüksel Hattı'na dayalı olduğundan, sınırı bozmaya yönelik teşebbüsler, uluslararası hukukun ihlali anlamına gelecektir. 

 

Bu durumda taraflar önce uluslararası hukuku devreye sokmayı deneyebilirler, buradan bir sonuç alamadıkları takdirde ise Ankara Antlaşmasının yürürlükteki'sınır rejimini' korumak için gerekirse güç kullanabilirler. Türkiye sağduyulu, hesaplı ve gerçekçi hareket etmelidir; Musul'u alacağız derken Antep'i kaybetmemek gerekir." 

 

 
25 Eylül 2017 Pazartesi 12:43 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Kazım DEMİR
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Mustafa Önsel
 
Mehmet Polat
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1522 - Rodos'un Osmanlı donanmasınca fethi.
1774 - Osmanlı Padişahı III. Mustafa öldü. I. Abdülhamit tahta çıktı.
1793 - Vatana ihanetten suçlu bulunan Fransa kralı XVI. Louis, giyotinle idam edildi.
1899 - Opel ilk otomobilini üretti.
1908 - New York belediyesinin aldığı bir kararla kadınların toplum içinde sigara içmeleri yasaklandı.
1911 - İlk Monte Carlo Rallisi başladı.
1921 - İtalyan Komünist Partisi kuruldu.
1924 - Vladimir İlyiç Lenin öldü.
1925 - Arnavutluk Cumhuriyeti ilan edildi.
1941 - II. Dünya Savaşı: Avustralya ve Birleşik Krallık birlikleri Tobruk-Libya'ya saldırı başlattı.
1942 - II. Dünya Savaşı: Kuzey Afrika cephesinde Rommel'in Sirenayka taarruzu.
1942 - Askerlik süresi üç yıla çıkarıldı.
1943 - Varlık Vergisi ödemesinin son günüydü. Vergisini ödemeyen mükelleflerin ev ve işyerlerindeki malları haczedildi, daha sonra da icra yoluyla satış yöntemiyle vergileri tahsil edildi.
1946 - Türkiye İş ve İşçi Bulma Kurumu kuruldu.
1951 - Kore'den ilk hasta ve yaralı kafilesi, Ankara'ya geldi.
1952 - Milli Savunma Bakanlığı, Kore'de 34 subay, 46 astsubay ve 1252 erin şehit olduğunu açıkladı.
1952 - Eski Ordu milletvekili, mizah dergisi Akbaba'nın sahibi Yusuf Ziya Ortaç Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa etti.
1954 - İlk nükleer denizaltı Nautilus, Connecticut'ta denize indirildi.
1958 - Lefkoşa'da taksim lehine gösteri yapan Kıbrıslı Türk gençlerine İngiliz askerleri müdahale etti; bir genç ağır yaralandı, altı kişi tutuklandı.
1959 - Ulus gazetesi yazı işleri müdürü Ülkü Arman ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu birer yıl hapse mahkum oldu; gazete bir ay süreyle kapatıldı. Yakup Kadri Karaosmanoğlu'nun "Nalıncı Keseri" başlıklı yazısı dava konusu olmuştu.
1961 - Saraçhane Tiyatrosu açıldı. İlk olarak Cevat Fehmi Başkut'un Hacıyatmaz oyunu sahnelendi.
1963 - 21-25 Ocak'da şiddetli soğuklar ülkenin her yanını etkiledi. Elektrikler, sular kesildi, trenler yollarda kaldı; Uludağ'da kar kalınlığı 25 metre.
1967 - Türkiye Milli Talebe Federasyonu'nun beş yöneticisi günü tutuklandı. Sencer Güneşsoy, Baykan Kalaba, Naci Özdemir, Hüsnü Temiz, Kâzım Musa bir gün önce polis tarafından mühürlenen federasyon binasına girmek istemişlerdi.
1967 - Uluslararası Las Vegas Maratonu'nda İsmail Akçay ikinci oldu. İsmail Akçay'ın derecesi 2 saat, 23 dakika, 3 saniyeydi.
1970 - Jumbo-Jet Boeing 747 ticari seferlerine başladı.
1972 - Cidde'ye yaptığı Hac seferinden dönen Marmara adlı THY uçağı 5 kişilik mürettebatıyla düştü. Hostes Hülya Maviler yanarak öldü, diğerleri yaralı olarak kurtarıldı.
1976 - Concorde, Londra-Bahreyn ve Paris-Rio de Janeiro hatlarında ticari uçuşlarına başladı.
1977 - Amerika Birleşik Devletleri başkanı Jimmy Carter, Vietnam savaşı sırasındaki asker kaçaklarının hemen hepsini affetti.
1981 - 444 gündür Tahran'da rehin tutulan Amerikalılar serbest bırakıldı.
1981 - Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz'ü öldürmekten sanık sağ eylemci İbrahim Çiftçi, Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi'nce üçüncü kez ölüm cezasına çarptırıldı.
1983 - Eski İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan tahliye edildi. İsvan, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davasında yargılanmaktaydı.
1985 - 1983'ten beri süren Yazarlar Sendikası davasında sanıklar beraat etti.
1990 - Adnan Oktar ve müridi oldukları öne sürülen 66 erkek ve 68 kadın gözaltına alındı.
1992 - İstanbul'da evlerde doğal gaz kullanılmaya başladı.
1996 - Özgürlük Ve Dayanışma Partisi kuruldu.
1996 - Filistin'de ilk kez devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Yaser Arafat devlet başkanı seçildi.
1997 - Atatürkçü Düşünce Derneği, Başbakan Necmettin Erbakan hakkında konutta verdiği yemek daveti nedeniyle suç duyurusunda bulundu.
1999 - Amerikan tarihinin en büyük uyuşturucu operasyonu: sahil güvenlik kuvvetlerinin durdurduğu bir gemide 4.300 kg kokain ele geçirildi.
2005 - İzmit İşletmesinin kapatılmasını protesto için fabrikaya kapanan SEKA işçileri, Kurban Bayramı'nı fabrikada geçirdi.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Fenerbahçe
18
10
6
2
36
2
Başakşehir
17
11
3
3
36
3
Galatasaray
17
11
2
4
35
4
Beşiktaş
17
8
6
3
30
5
Kayserispor
17
8
6
3
30
6
Göztepe
18
9
3
6
30
7
Trabzonspor
17
8
5
4
29
8
Sivasspor
17
8
2
7
26
9
Bursaspor
17
7
4
6
25
10
Malatyaspor
18
6
5
7
23
11
Kasımpaşa
18
6
4
8
22
12
Akhisarspor
17
5
4
8
19
13
Aytemiz Alanyaspor
18
5
3
10
18
14
Osmanlıspor
18
5
3
10
18
15
Gençlerbirliği
18
4
5
9
17
16
Antalyaspor
17
4
5
8
17
17
Konyaspor
17
4
3
10
15
18
Karabükspor
18
2
3
13
9
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
18.01.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu111720293651
 
On Numara
15.01.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu07091217192123293839444750525456626669707380
 
Sayısal Loto
20.01.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu111319253540
 
Şans Topu
17.01.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu091016293406
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:48
  • Güneş07:33
  • Öğlen12:44
  • İkindi15:16
  • Akşam17:33
  • Yatsı19:06
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık