AKP İstanbul seçimine itiraz edecek mi?

Ana Sayfa » Ekonomi » Türk ekonomisinde sert iniş beklentisi

Türk ekonomisinde sert iniş beklentisi

Türkiye ekonomisi ikinci çeyrekte yüzde 5,2 büyüdü. Ekonomi yazarı Mahfi Eğilmez, ikinci çeyrek büyümesinin turizmle birlikte canlanan hizmet sektörü ile tüketim harcamalarındaki artıştan geldiğini ifade ediyor ve son aylarda TL'deki değer kaybı ve yüksek enflasyon nedeniyle güçlü büyümenin yerini sert bir inişe bırakabileceği riskinin olduğunu ifade ediyor.

 
10 Eylül 2018 Pazartesi 17:38 
Yorum YapYazdır
 
 
Türk ekonomisinde sert iniş beklentisi

Türkiye, 2018 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 5,2 büyüdü. İlk çeyrek büyümesi de yüzde 7,4'den 7,3'e revize edildi. Buna göre ilk yarı büyümesi yaklaşık olarak yüzde 6,3 oranında gerçekleşmiş oluyor.

Büyümeye üretim yönünden bakarsak karşımıza şöyle bir tablo çıkıyor:

Üretim açısından 2017 2. Çeyrek   2018 2. Çeyrek

Tarım sektörü             7,0    -1,5

Sanayi sektör             5,9      4,3

İnşaat sektörü            5,1      0,8

Hizmetler sektörü       6,3       8,0

Sektörler toplamı        5,5      5,3

Vergi - sübvansiyon    3,7      4,3

GSYH                        7,3       5,3

Kaynak: TÜİK

Tabloya göre ikinci çeyrekte tarım sektörü toplam katma değeri yüzde 1,5 oranında küçülmüş.

Oysa geçen yılın ikinci çeyreğinde tarım sektörü katma değeri yüzde 7 oranında yüksek bir artış sergilemişti. Benzer bir durum inşaat sektöründe de söz konusu. Her ne kadar sektörün katma değeri bu çeyrekte de yüzde 0,8 artmış olsa da geçen yıla göre ciddi bir düşüş yaşandığı açıkça görülebiliyor.

Üretim açısından gayrisafi yurtiçi hasılaya (GSYH) en önemli katkı hizmet sektöründeki katma değerin geçen yıla göre yükselmiş olmasından gelmiş durumda. GSYH'nin en büyük parçasını oluşturan hizmetler sektöründeki bu artış, büyüme oranının yüzde 5,3 çıkmasının temel nedeni olarak karşımıza çıkıyor.

Hizmetler sektörü, bu artışla, tarım ve inşaat sektörlerindeki ciddi gerilemeyi ve sanayi sektöründe geçen yıla göre yaşanan düşüşü bir anlamda dengelemiş görünüyor.

Hizmetler sektöründeki katma değer artışı büyümesinde turizmde geçen yıla göre yaşanan artışın önemli katkısı var. Geçen yılın ikinci çeyreğinde toplam 8,9 milyon turist gelmiş ve 5,4 milyar dolar döviz bırakmışken, bu yılın ikinci çeyreğinde toplam 11,1 milyon turist gelmiş ve 7,1 milyar dolar döviz bırakmış.

Bunun yarattığı zincirleme iş hacmi ve gelir etkisinin büyümeye olumlu katkı yaptığı anlaşılıyor. Turizm gelirlerinin 2002 - 2014 arasında ortalama kişi başına 808 Dolar olmasına karşılık 2018 yılının ilk yarısında 680 dolarda kaldığını dikkate alırsak burada gelir açısından artış için gidecek yer olduğunu görebiliriz.

Büyüme

 

Tüketimin Çekiciliği
Büyümeye bir kez de harcamalar yönünden bakalım:

Harcamalar Açısından                2017 2. Çeyrek    2018 2. Çeyrek

Hanehalklarının tüketim harcamaları   3,1   6,3

Devletin tüketim harcamaları             -1,8  7,2

Sabit sermaye oluşumu (Yatırımlar)    7,7 3,9

İhracat                                              1   0,3

GSYH                                              5,3  b5,2 

Ha YH büyümesine asıl katkının tüketimden geldiğini görebiliyoruz.

İlkinin GSYH içindeki ağırlığının yüzde 60, ikincinin ağırlığının yüzde 15 olduğunu dikkate alırsak bu etki çok açık bir biçimde anlaşılabiliyor.

Bu yılın ikinci çeyreğinde yapılan yatırımlar geçen yılın ikinci çeyreğinde yapılan yatırımların yarısı düzeyine gerilemiş görünüyor.

Geçen yıl yaşanan yüksek büyümede yatırım kapasitesinin artışı önemli bir etki yaratmıştı. Bu yılın ilk çeyreğindeki yüzde 7,3 oranındaki yüksek büyüme oranının arkasında da yatırımların ilk çeyrekte yüzde 7,9 artması vardı.

Benzer bir düşüş net ihracatta da (ihracat - ithalat) söz konusu. Tüketim artışı, yatırımlarda ve ihracat - ithalat farkında geçen yılın ikinci çeyreğine göre ortaya çıkan düşüşleri önemli ölçüde telafi etmiş bulunuyor.

İkinci yarıda işler zor
Yılın ilk yarısında elde edilen yaklaşık yüzde 6,3 oranındaki büyüme dünya ile karşılaştırıldığında oldukça yüksek bir ilk yarı büyümesine işaret ediyor.

Ne var ki Türkiye ekonomisinde özellikle kur temelli etkiler ikinci yarıda ortaya çıkmaya başladı. Kur sepeti (½ ABD Doları + ½ Euro) ortalamasının TL karşısındaki değeri ilk yarıda 4,86 iken, ikinci yarıda (10 Eylül'e kadar) ortalama 5,82 oldu. Manşet enflasyon (TÜFE) ortalaması ilk yarıda yüzde 12,4 iken ikinci yarıda (10 Eylül'e kadar) yüzde 16,04 oldu.

Bir yandan yatırımlarda başlayan gerileme bir yandan tüketim harcamalarında kur ve enflasyon temelli olarak ortaya çıkacak olan düşüş, üçüncü ve özellikle de dördüncü çeyrekte büyümenin gerileyeceğinin göstergeleri olarak duruyor.

Özetle söylemek gerekirse bardağın dolu bölümüne bakarsak Türkiye'nin yılın ilk yarısı itibariyle içinde bulunulan ortama göre yakaladığı yüksek oranlı büyümeyi görüyoruz.

Bardağın boş tarafına bakarsak bu kurlar ve enflasyonla ikinci yarıda bu büyümenin sürdürülmesinin mümkün olmadığını ve ekonominin sert bir iniş yaşayabileceği gerçeği gözümüze çarpıyor.

 
10 Eylül 2018 Pazartesi 17:38 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Türker Ertürk
 
Mustafa Önsel
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Arslan Bulut
 
Çiğdem KOÇ
 
Kazım DEMİR
 
Ahmet Özer
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Muhammet İKİNCİ
 
Abdulkadir TİRYAKİOĞLU
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1906 - San Fransisco kenti, 7,9 büyüklüğündeki 50 saniye süren deprem ve onu izleyen yangınlarla yerle bir oldu. 28 bin bina yıkıldı, yaklaşık 3000 kişi öldü, 100 bin kişi evsiz kaldı.
1923 - Yankee Stadyumu açıldı.
1936 - İzmit Kağıt Fabrikası'nda ilk kâğıt imal edildi.
1946 - Milletler Cemiyeti dağıldı.
1951 - Paris Antlaşması imzalanarak günümüzün Avrupa Birliği temellerini oluşturacak olan ilk adım Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu kurulmuştur.
1954 - Albay Cemal Abdülnasır, Mısır'da krallığı darbeyle devirerek iktidarı ele geçirdi.
1960 - CHP'yi ve basını soruşturmak üzere TBMM'de Tahkikat Komisyonu kuruldu. İnönü, "bu demokratik rejim istikametinden ayrılıp onu baskı rejimi haline götürmek tehlikeli bir şeydir. Bu yolda devam ederseniz ben de sizi kurtaramam" dedi.
1974 - Pakistan başbakanı Zülfikar Ali Butto göreve başladı.
1974 - İtalya'da Kızıl Tugaylar örgütü savcı Mario Sossi'yi kaçırdı.
1977 - Veli Ballı, Boston Maratonu'nda ikinci oldu.
1983 - Beyrut'taki ABD elçiliğine düzenlenen intihar saldırısında bombacının da aralarında bulunduğu 63 kişi öldü.
1986 - Kırıkkale'nin Yahşihan beldesinde askeri mühimmat depolarında yangın çıktı. Kasaba boşaltıldı.
1989 - Türkiye'de ilk tüp bebek, İzmir'de Ege Üniversitesi Tüp Bebek Merkezi'nde dünyaya geldi.
1989 - Çin Halk Cumhuriyeti'nde binlerce öğrenci, daha geniş demokrasi talebiyle sokaklara döküldü.
1992 - General Abdül Reşid Dostum, başkent Kabil'i ele geçirmek üzere, devlet başkanı Muhammed Necibullah'a karşı bir isyan başlattı.
1993 - Pakistan devlet başkanı Gulam İşak Han meclisi lağvetti.
1996 - İsrail birlikleri Lübnan'daki bir BM yerleşim birimini bombaladı: 106 sivil öldü.
1999 - Türkiye'de erken genel seçimler yapıldı: DSP birinci parti oldu.
2002 - Eski Afganistan Kralı Zahir Şah, 29 yıllık sürgünden ülkesine döndü.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
28
18
7
3
61
2
Galatasaray
28
16
8
4
56
3
Beşiktaş
28
15
8
5
53
4
Trabzonspor
28
14
7
7
49
5
Malatyaspor
28
10
8
10
38
6
Alanyaspor
28
11
5
12
38
7
Antalyaspor
28
11
5
12
38
8
Çaykur Rizespor
28
9
10
9
37
9
Kasımpaşa
28
11
4
13
37
10
Konyaspor
28
8
12
8
36
11
Kayserispor
28
9
9
10
36
12
Sivasspor
28
9
8
11
35
13
Ankaragücü
28
10
5
13
35
14
Fenerbahçe
28
7
12
9
33
15
Bursaspor
28
5
13
10
28
16
Göztepe
28
8
3
17
27
17
Erzurum BB
28
5
10
13
25
18
Akhisar Bld.Spor
28
6
6
16
24
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
11.04.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu091112141751
 
On Numara
15.04.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu01020608111214232627293436414251545867697779
 
Sayısal Loto
17.04.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu031018232442
 
Şans Topu
17.04.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu101822283103
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:41
  • Güneş05:31
  • Öğlen12:32
  • İkindi16:17
  • Akşam19:12
  • Yatsı20:49
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık