İşte hükümetin memurlara son zam teklifi

Ana Sayfa » Dünya » Mısır'da darbenin arka planı

Mısır'da darbenin arka planı

Mısır'da, özellikle radikal dinci istem ve uygulamalar, kadınlar üzerinde yaşanan ağır baskı, toplumsal tepkiyi yüksek düzeye çıkarmıştı. Ama yine de askeri müdahelenin temel nedenlerinden birinin ekonomi olduğu görülüyor. İşte o ağır ekonomik tablo:

 
5 Temmuz 2013 Cuma 08:08 
Yorum YapYazdır
 
 
Mısır'da darbenin arka planı

Mısır’ı krize götüren süreçte her 4 Mısırlı’dan 1’i yoksulluk sınırının altında kalırken, turizm çöktü, rezervler eridi, dış borç rekor düzeye çıktı. Notu ‘çöp’ seviyesine kadar inen ülkede parasının yüzde 50’sini gıdaya harcayan ortalama gelirli, enflasyona yenildi.

MISIR’da 2011’de kitlesel gösterilerin ardından 30 yıllık Hüsnü Mübarek rejiminin devrilmesinin ardından askeri geçiş dönemi ve Mursi iktidarında neredeyse tüm ekonomik göstergeler baş aşağı gitti. Özellikle bu yıl Mısır’daki siyasi kriz derinleştikçe ekonomik çöküş iyice belirginleşti. Enflasyondan döviz rezervlerine, turizm sektöründen reel sektöre Mısır’ı ayakta tutan tüm dinamiklerde zayıflama oldu. Hal böyle olunca askeri müdahaleye giden yolun ekonomi taşları da döşenmiş oldu.

TURİZM ÇÖKTÜ
Mübarek’in devrilmesinin ardından Mısır’ın en kritik sektörlerinden turizmde işler hiç de iyi gitmedi. Mursi döneminde istikrarlı bir şekilde düşen turizm gelirleri ülkenin yabancı döviz rezervlerine büyük darbe vurdu. Mısır’da turizm sektörü milli gelirin yüzde 12’sini oluştururken 2 milyon 800 bin kişiye iş imkânı sağlıyordu. Dünya Ekonomik Forumu istatistiklerine göre Mısır’ın turizm güvenliği Pakistan, Çad gibi sorunlu ülkelerin de gerisine düştü.

REZERVLER ERİDİ
2011’de 36 milyar dolarlık rezerve sahip Mısır’da bu rezervler 2013’ün ilk altı ayında 13 milyar dolara kadar eridi. Mayıs ayında Katar ve Libya’dan gelen dış yardımlar da rezervleri ancak 16 milyar dolara yükseltti. Bu rakam Mısır’ın ancak 3 aylık ithalatını karşıladığı için büyük dış açık oluştu. Bu dış açıkla birlikte yabancı petrol şirketlerine Mısır’ın olan borcu katlanarak arttı. Kredi derecelendirme kuruluşları Mısır’ın notunu ‘çöp’” seviyesine kadar indirdi. Economist dergisine göre para birimi Ocak 2013’ten bu yana yüzde 10 düşen Mısır’da enflasyon da tetiklendi.

ENFLASYON YÜKSELDİ
Mısır’ın dev dış açığı enflasyonu da tetikledi. İthalata dayalı ekonomisi düşen para biriminden etkilenen Mısır’da özellikle alt gelir grupları büyük sıkıntı çekti. Enlfasyon 2012 Aralık ayında yıllık yüzde 5 seviyesine kadar çekilmişti. Ancak mayıs ayında enflasyon yüzde 8.2’ye kadar yükseldi. Özellikle gıda fiyatlarındaki artış hanehalklarını zor durumda bıraktı. Credit Suisse’in rakamlarına göre Mısır’da hanehalkı gelirinin yüzde 50’si gıdaya gidiyor. Enflasyonun artmasıyla birlikte 2009’da nüfusun yüzde 21’i yoksulluk sınırının altındayken bu rakam Mursi’nin son dönemlerinde yüzde 25’e kadar çıktı. Böylece 80 milyonluk Mısır’da her dört kişiden biri yoksulluk sınırının altında kaldı.

15 milyar dolarlık kaynak yön değiştirdi
HEM reel hem de finans piyasalarındaki çöküşler Mısır’ın dışarıdan kaynak sağlama imkânlarını da daralttı. IMF ile gerçekleşecek 4.8 milyar dolarlık stand by anlaşmasına Müslüman Kardeşler içinden tepki gelince anlaşma bir türlü gerçekleşemedi. Birçok finans kuruluşu Mısır’a finans sağlamaya hazır olduklarını belirtip bunu IMF ile anlaşma şartına bağlamıştı. Mursi yönetiminin IMF ile anlaşmayı bir türlü tamamlayamaması ülkenin dış açığına kısa vadede ilaç gibi gelebilecek toplam 15 milyar dolarlık kaynaktan etti. Askeri müdahaleden sonra IMF anlaşmasının akıbeti ise belirsizliğini koruyor.

Borsa yüzde 14.2 eridi
MISIR’ın finans piyasaları küçük boyutlarda olsa da ülke ekonomisinin yarasına tuz basmaya yetti. Mısır borsası dünyanın en çok düşen borsalarından biri oldu. 2013’te ilk çeyrekte yüzde 5.1 düşen Mısır borsası siyasi tansiyonun giderek yükselmesiyle daha da çakıldı. İkinci çeyrekte yüzde 9.6 düşen Mısır borsası yılbaşından bugüne yüzde 14.2 değer kaybetti.

İşsizlik yüzde 14’ü aşıyor

ENFLASYONUN yükselmesi aynı zamanda işsizliğin de arttığı bir döneme gelince sosyal patlama da kaçınılmaz hale geldi. Mübarek’in devrilmesinin ardından 4500 fabrikanın kapandığı Mısır’da resmi işsizlik rakamı yüzde 9’dan yüzde 14’e yükseldi. Ancak uzmanlar suç oranındaki artış ve karaborsadaki patlamayla işsizliğin resmi rakamlardan daha fazla olduğunu da öngörüyor.
Elektriksiz 10 saat halkı sokağa döktü

GEÇTİĞİMİZ yıl Cumhurbaşkanlığı görevine seçilen Muhammed Mursi’nin gitmesinde, ülkedeki yakıt sıkıntısı ve elektrik kesintileri de etkili oldu. Ülkede yaşanan enerji krizi, Mısırlıları sokağa döken etkenler arasındaydı. 10 saate varan elektrik kesintileri, su ve gaz kıtlığı, hem sinirlerin, hem işlerin bozulmasına neden oldu. Zengininden, dar gelirlisine, her kesimden insan ülkedeki enerji sorunlarından etkilendi. Elektrik kesintileri nedeniyle Mısırlılar gıdalarını taze tutma konusunda sıkıntı yaşarken, benzin istasyonlarının önünde kilometrelerce kamyon kuyrukları oluştu. Elektrik ve su kesintilerinin ülke ekonomisine yaklaşık 14 milyar dolarlık maliyeti olduğu tahmin ediliyor.

ENERJİ FATURASI ŞİŞTİ Mısır’da temel hizmetler konusunda sıkıntı yaşanması, ülke çapında hayal kırıklığına neden oldu. Özellikle Mursi’nin seçilmeden önce daha iyi elektrik, doğalgaz ve su hizmetlerine yönelik verdiği vaatler Mısırlılarda yüksek beklenti yaratmıştı. Ancak bu beklentilerin aksine, durum daha da kötüye gitti. Resmi rakamlara göre Mısır’ın elektrik tüketiminin, sıcak yaz aylarında günlük 29 bin 500 megavata (MW) çıkması bekleniyor. Ancak ülkenin üretim kapasitesi 27 bin MW’ı aşamıyor. 2000 ila 2010 yılları arasında ülkedeki elektrik üretimi ortalama yüzde 4 büyüme gösterirken, tüketim ise yüzde 5.2 civarında büyüdü. Öte yandan, elektrik kesintilerinde doğalgaz üretimindeki azalma ile döviz krizi de etkili oldu. Yaşanan döviz krizi, Mısır’ın enerji ithalat faturasını ödeyememesine yol açtı.

Merve ERDİL/Hürriyet

 

 
5 Temmuz 2013 Cuma 08:08 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1680 - Pueblo kızılderilileri İspanyollarca işgal edilmiş Santa Fe'yi (New Mexico) ele geçirdiler.
1878 - Amerikan Barolar Birliği (ABA) kuruldu.
1888 - William Seward Burroughs, ABD'de ilk başarılı toplama çıkarma makinesinin patentini aldı.
1911 - Mona Lisa tablosu, Louvre Müzesi'nin bir çalışanı tarafından çalındı.
1915 - İkinci Anafartalar Savaşı başladı.
1940 - Sovyet Devrimi liderlerinden Leon Troçki Meksika'da öldürüldü.
1957 - Semiorka adıyla bilinen, günümüzde halen kullanılan Sovyet füzesi R7'nin ilk başarılı uçuşu.
1959 - ABD başkanı Dwight Eisenhower, Hawaii'yi ABD'nin ellinci eyaleti olarak ilan etti.
1968 - Sovyet askerleri Çekoslovakya'yı işgal etti. Romanya devlet başkanı Nicolae Ceauşescu, halkını benzer bir işgale karşı silahlanmaya çağırdı.
1969 - Michael Dennis Rohan adlı bir Avustralyalı, Mescid-i Aksa'yı ateşe verdi.
1983 - Filipinler'de muhalefet lideri Benigno Aquino Jr., Manila uluslararası havalimanında suikast sonucu öldürüldü.
1986 - Kamerun'da Nyos volkanik gölünden çıkan zehirli gazlar yüzünden 1746 kişi öldü.
1990 - Gagavuzlar, Özerk Gagavuz Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni, güneyde Gagavuzların en yoğun yaşadığı Komrat yöresinde ilan ettiler. Bu karar, Moldova Yüksek Sovyeti tarafından iptal edildi.
1991 - Letonya, Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan etti.
2001 - NATO, Makedonya'ya asker göndermeye karar verdi.
2001 - Kızıl Haç, Tacikistan'daki açlık tehlikesine dikkat çekti.
2008 - Pakistan'ın başkenti İslamabad'ın 20 mil batısındaki bir silah fabrikasının önünde iki Taliban intihar bombacısı kendilerini havaya uçurdu; 59 kişi öldü, 70 kişi yaralandı.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:38
  • Güneş05:29
  • Öğlen12:36
  • İkindi16:22
  • Akşam19:20
  • Yatsı20:57
 
Süper Loto
17.08.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu202338424850
 
On Numara
14.08.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu05070910192335374043444651525455606162707475
 
Sayısal Loto
19.08.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu111516171840
 
Şans Topu
16.08.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020405113105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık