KPSS sonuçları belli oldu.. Tıkla öğren

Ana Sayfa » Ekonomi » İşte ekonomideki gerçekler

İşte ekonomideki gerçekler

Marksist İktisatçı, sosyal bilimci Prof. Dr. Korkut Boratav ile kriz ve direnişler üzerine muhalefet.org kısa bir söyleşi yaptı.

 
7 Mart 2013 Perşembe 08:34 
Yorum YapYazdır
 
 
İşte ekonomideki gerçekler

Kapitalizmin krizi 5. yılını doldurdu. Bugünkü eğilim ve stratejileri nasıl görüyorsunuz? Krizin merkez üssünü nerede tanımlamak gerekiyor ve dünya buradan nasıl etkilenecek?

2013'KRİZİN ADRESİ ABD

2008 krizi, kapitalizmi büyük bir durgunluk aşamasına sürükledi. Merkez üssü şimdilik Avrupa’da; ancak 2013’te ABD’nin de kervana katılması gündemdedir.

2008-2009 sonrasında uluslararası krizin, ciddi izler bırakmasına rağmen, geçiştirilmekte olduğu kanısı yaygınlaşmıştı. Ancak iki gelişme bu iyimserliğe son verdi. Birincisi, 2011’de Avro Bölgesi’nde patlak veren bankacılık çöküntüsüdür. İkincisi ise sadece Avro Bölgesi’nde değil tüm Batı ülkelerinde “mali disiplin” yani kamu maliyesindeki kemer sıkma uygulamalarının özellikle devlet harcamalarını kısarak yaygınlaşmasıdır.

Gelinen noktada kamu harcamalarından kısılarak devletin borç ödemelerine tahsis edilecek bütçe fazlasının yaratılması her yerde temel önceliktir. Bu ortamda bütçenin temel işlevi, alacaklıları, yani finans kapital ile rantiyeleri, ihya etmek oluyor. Makro ekonomi incelemelerinin temel bir ilkesi olan “çoğaltan” katsayısı mevcut ortamda toplam talebi ve milli geliri aşağı çekerek işliyor. Bu olgu sonunda IMF tarafından da itiraf edildi: Batı ekonomilerinde çoğaltan katsayısının 1’den yüksek olduğu, bu nedenle kamu harcamalarındaki 1 dolarlık bir daralmanın milli geliri, örneğin 2 dolar, aşağı çekeceği kabul edilmiş oldu. Ancak bu durum uygulamalar üzerinde herhangi bir değişikliğe sebep olmadı. Artık, “sağduyulu sağcı iktisatçılar” dahi, bütçede kemer sıkmanın özel harcamaları canlandırarak veya parasal genişlemeye yol açarak telâfi edileceği beklentisinin yanlışlığını kabul ediyorlar.

AVRUPA'DAKİ KRİZ 2013'TE DE DEVAM EDECEK

AB’de 2012’deki ekonomik daralmada bu etken rol oynadı. Durumun 2013’te de süreceği anlaşılıyor. Avrupa’ya göre daha Keynesçi bir politika izleyebilen Obama yönetimi, seçim zaferine rağmen, “kemer sıkma” saplantısı nedeniyle kongre çoğunluğunu tutsak almıştır. Bu nedenle, 2013’te ABD bütçesinin daralacağı öngörülmektedir.

Merkez bankalarının parasal genişlemesi ise toplam talebe yansımıyor. Bankalara akıtılan fonlar krediler yoluyla reel ekonomiye değil spekülatif sermayeye akıyor. Kısacası, hem mali hem de parasal politikalar finans kapitali ihya etme ilkesine dayanıyor.

Bu ortamdan çevre ekonomileri iki doğrultuda etkilenecektir. Birinci olarak, durgunlaşma Batı'da ihracata bağımlı ülkeleri, dış talebin düşmesi nedeniyle, durgunlaşmaya itecektir. Bu etkeni hafifletmek için iç talebi canlandıran politikalar ancak Çin gibi dış açık vermeyen çevre ekonomilerinde uygulanabilir. İkinci olarak Batı merkez bankalarındaki likidite genişlemesinin çevredeki finansal piyasalara taşan öğelerinin yaratacağı etkilerden söz edebiliriz. Türkiye, Doğu Avrupa ve Meksika gibi kronik dış açık veren ülkeler, ekonomik canlanma için sıcak para girişlerine umut bağlıyorlar. Buralarda artan sermeye girişleri nedeniyle iç talep canlandırabilir; ancak sonucunda kronik dış açıkları daha da genişler ve dış kırılganlıkları ağırlaşır. Ağır dış açık sorunu olmayan çevre ekonomilerinde ise Batı’dan gelen likidite, balonlaşmaya dayalı istikrarsızlıklara ve yerli paraları değerlendirerek rekabet güçlerinin aşınmasına yol açacaktır. Bu nedenle Çin, Brezilya, Güney Kore gibi ülkeler FED’in likidite pompalamasını eleştirerek yeni bir “kur savaşları” dalgasının olumsuz sonuçlarına dikkat çektiler.

AVRUPA İFLASIN EŞİĞİNDE Mİ?

Krizin bugün dengeleri sert bir şekilde değiştirdiği yerlerden biri de Avrupa. Avrupa hayatta kalacak mı? Yoksa “Avrupa Projesi”nin iflası çoktan başladı mı?

“Halkların Avrupası” projesi çoktan iflas etmiştir. “Sermayenin Avrupası” projesinin iç yüzü de iki boyutuyla ortaya çıkmıştır. Birinci olarak, Güney Avrupa’da ve İrlanda’da patlak veren finansal krizlerin hem kaynaklarına yani evveliyatına, hem de kriz yönetimlerine baktığımızda, Avrupa Birliği’nin, aslında Almanya’nın hegemonyası altında tipik bir emperyalist hiyerarşiye, bağımlılık-sömürü ilişkilerine dayandığı ortaya çıkmıştır. Avro Bölgesi krizine sürüklenen ülkelere uygulattırılan önlemler, 1980 sonrasında krizlere sürüklenen çeşitli Üçüncü Dünya ülkelerinde uygulanan ağır IMF programlarının, daha da insafsız tekrarlarından oluşuyor. Tek başına bu olgu bile, AB’nin emperyalist yapısını ortaya çıkarmaktadır.

İkinci olarak, daha önce açıkladığım örnekler göstermektedir ki, “sermayenin Avrupası”, genel olarak sermayenin değil, özel olarak büyük finans kapitalin hegemonyasına dayanan parazitleşmiş, anti-demokratik bir sistemdir.

KRİZ EN ÇOK KİMLERİ VURDU

Her ne kadar kapitalizm kriz dönemlerini yeni yönelimleri için birer fırsat olarak algılasa da, kriz dönemlerinin aynı zamanda sınıf çelişkilerini de belirginleştirdiğini biliyoruz. Avrupa’daki kriz bugün hangi sınıfın lehine gelişlemektedir?

Avrupa krizinin tetiklediği sınıf gerginlikleri kesin olarak emekçi sınıfların aleyhine seyretmektedir. Daha önce değindiğim olgular ve örneklerde de görüldüğü üzere krizin yarattığı fırsatlar, sermayenin sınırsız hegemonyasını oluşturma programının ileri aşamalarına geçişini AB ‘de de hızlandırmak için kullanılıyor.

AVRUPA'DA DEVRİMCİ BİR HAYALET DOLAŞMAYA BAŞLAYACAK

Hedefine orta sınıfı da koyan kapitalizmin yıkıcı sonuçları ele alındığında, içinde bulunduğumuz dönem Avrupa solu için nasıl gelişiyor? Avrupa’da gerçekten bugün bir hayalet dolaşıyor mu? Krizin ardından "sağa salınım sona erdi, sola salınım başladı" şeklinde bir değerlendirme yapmıştınız. 2012'yi hem krizin gidişatı hem de kriz karşısında gelişen direniş hareketleri ile birlikte nasıl değerlendiriyoruz? Kemer sıkma politikalarına karşı bugün geniş bir Avrupa hareketinden bahsetmek mümkün mü?

Birkaç çelişkili gelişme var. Emekçi sınıf ve katmanlar, yeni mücadele yöntemlerini el yordamıyla aramakta, tartışmaktadır. Yüz küsur yıllık bir “devrimler çağı” içinde sosyalizmi, komünizmi, sosyal demokrasiyi, hatta sömürüsüz-sınıfsız anarşist bir toplum biçimini hedefleyen mücadelelerin geleneği, yöntemleri son otuz yıl boyunca toplum belleğinden silindi. Öyle sanıyorum ki bu belleğin kilitlenmiş köşeleri, bir anlamda bilinçaltı giderek ortaya çıkacak; günahları, sevapları, kazanımları ve yenilgileri ile eski mücadelelerin mirası hatırlanacaktır. Öte yandan değişen toplumsal ortam yeni sınıf çelişkileri yaratıyor. Mücadele programlarında ve yöntemlerinde yeni arayışları kaçınılmaz kılıyor. Adım adım bir senteze geçileceğini düşünüyorum.

Aslında en geniş anlamda işçi sınıfının öğesi olan ancak önceki dönemlerde burjuva ideolojisi tarafından teslim alınan orta sınıf, adım adım proleterleşmektedir ve bu sürecin açık bir sınıf bilincine dönüşmesi söz konusudur. Biraz önce değindiğin sentez aşaması yaklaştıkça; sistem karşıtı bir mücadele hedefine öncelik veren, kapitalizmi ve AB’yi koruyan çözümleri temelden reddeden akımlar-hareketler ikincil ayrımlarını geri planda tutarak birleştiği zaman Avrupa’da “devrimci bir hayalet” dolaşmaya başlayacak.

İKTİDARLAR DÖNÜŞECEK Mİ?

Bu hareketin kapitalizme alternatif yaratacak bir politik iktidar mücadelesine dönüşme şansı var mı?

Bir iktidar mücadelesi içermeyen sistem-karşıtı eleştiriler doğmakta ve yaygınlaşmaktadır. Bu önemlidir. Fikir, sanat ve bilim dünyasında burjuva ideolojisinin egemenliği bu sayede şimdiden aşınmaya başlamıştır. Ancak, bu muhalif akımların sistemin parametrelerini zorlaması için daha geniş, devrimci bir siyasetle bütünleşmeleri gerekiyor. “Hangi siyaset?” sorusuna şu anda açık bir yanıt bulunamıyor. Bugünkü sınıf muhalefeti farklı küçük kanallardan, derelerden akmakta olduğu için tek tek parçalı, cılız, etkisiz bir görüntü içermektedir. Ancak, toplumsal yasalar (yerçekimi), akımların doğrultusunu aynı yöne doğru sürüklüyor. Er veya geç bunlar büyük, güçlü bir nehirde birleşecek; kapitalizme meydan okuyacak güce kavuşacaklardır.

Türkiye’ye gelecek olursak, 2012 yılını Türkiye açısından nasıl değerlendiriyorsunuz?

2012’de dış kaynak girişlerindeki yavaşlama ekonomiyi durgunlaştırmıştır. Şu anda AKP Batı’daki “sıcak para” ile İslâm dünyasındaki gizli-saklı-karanlık kaynak akımlarına umut bağlayarak bir sonraki seçimleri atlatma beklentisi içindedir. Liberal çevreleri iğfal eden “demokrasi takkesi” tamamen düşmüş; kel görünmüştür. İktidar, kentsel dönüşüm, otoyolların satışı, yeni özelleştirmeler gibi rant-vurgun oluşturma ve dağıtma mekanizmalarıyla zaman kazanmaya çalışıyor. Bunların büyük bir bölümü, emekçi sınıfların günlük aş-iş mücadelesini doğrudan baltalamadığı için, toplumsal muhalefetin filizlenmesini hızlandıracak özellikler taşımıyor.

AKP’nin hegemonik konumunun zayıflatılmasında ve hem ideolojik hem de toplumsal olarak giderek son bulmasında, “en geniş anlamda sol”un güçlenmesi belirleyici olacaktır. “En geniş anlamda sol” ifadesinin içini doldurmaya kalkarsak, pozitif programlara değil karşıtlıklara dayalı bir kapsam ortaya çıkacaktır. Emperyalizme, siyasi İslâm’ın temsil ettiği gericiliğe, halkların demokrasi taleplerini ezen faşizme karşı çıkan tüm akımların “geniş anlamda sol”u kapsadığını düşünebiliriz.

Sosyalizm, bu şemsiye altında yer alan bütün akımların ortak bir öğesi değildir. Hem sınıfsal bağlantıları hem de ideolojik söylemleri bakımından tüm sol akımları birleştiren ortak bir öğe sosyalizmle kavgalı olmamaları olarak görülebilir. Örneğin, neo-liberal dönüşümlere karşı mücadele bu nedenle tüm sol akımların birleştiği bir alandır. Nicel güçsüzlüklerine rağmen sosyalist akımlar, bu yelpazenin olgun çekirdeğidir. Söylemleri, çözümlemeleri önemlidir, etkilidir. Bu meziyetleri sayesinde "en geniş anlamdaki sol”un birbirleriyle uzlaşmaz görünen kanatları arasında iletişimi, bağlantıları kurmak; kopuklukları hafifletmek konularında sosyalistlere önemli görevler düştüğünü düşünüyorum.

Odatv.com

 
7 Mart 2013 Perşembe 08:34 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Türker Ertürk
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
13
7
3
3
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
Trabzonspor
14
5
3
6
18
10
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
11
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
12
Antalyaspor
13
4
4
5
16
13
Alanyaspor
13
4
2
7
14
14
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
13
2
4
7
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
14
1
3
10
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Anket
2016 TÜRKİYE AÇISINDAN NASIL GEÇECEK?
ÇOK İYİ
İYİ
BİR ŞEY DEĞİŞMEZ
KÖTÜ
ÇOK KÖTÜ
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:40
  • Güneş07:28
  • Öğlen12:25
  • İkindi14:46
  • Akşam17:01
  • Yatsı18:37
 
Tarihte Bugün
1774 - Kazak isyanı önderi Pugaçev idam edildi.
1817 - Mississippi, A.B.D. nin 20. eyaleti olarak birliğe katıldı.
1863 - Londra metrosu açıldı.
1898 - İspanyol-Amerikan savaşı sonrası Küba İspanya'dan bağımsızlığını kazandı.
1901 - İlk Nobel ödülleri verildi.
1902 - Mısır'da Nil nehri üzerinde inşa edilen Aswan Barajı hizmete girdi.
1906 - Theodore Roosevelt, Rus-Japon Savaşının sona ermesinde oynadığı arabuluculuk rolünden dolayı, Nobel Barış Ödülü'nü alan ilk Amerikalı oldu.
1923 - İrlandalı şair William Butler Yeats Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
1927 - Fransız filozof Henri Bergson Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
1929 - Alman yazar Thomas Mann Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
1941 - Malaya açıklarında Prince of Wales ve Repulse olmak üzere Kraliyet Donanmasına ait iki zırhlı Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'ne bağlı torpido bombardıman uçakları tarafından batırıldı.
1948 - Birleşmiş Milletler Meclisi, İnsan Hakları Bildirgesini kabul etti. Türkiye İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ne kabul oyu verdi.
1956 - Macaristan'da çatışmalar başladı, sıkıyönetim ilan edildi.
1964 - Martin Luther King Nobel barış Ödülü'nü aldı.
1970 - Rus yazar Aleksandr Soljenitsin Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
1971 - Aralarında Türkiye İşçi Partisi Genel Sekreteri Tarık Ziya Ekinci'nin de bulunduğu 26 sanıklı Devrimci Doğu Kültür Ocakları davasına Diyarbakır'da başlandı.
1975 - Rus bilim insanı Andrey Saharov Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1977 - Uluslararası Af Örgütü Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1977 - İstanbul Toptaşı Cezaevi'nden 9 siyasi tutuklu kaçtı.
1978 - Enver Sedat ve Menahem Begin Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1979 - Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürü Gürer Aykal görevinden alınmıştı. 10 Aralık günü bu göreve İsmet Kurt'un atanması üzerine Devlet Opera ve Balesi çalışanları Carmina Burana'nın sahnelenmesine katılmama kararı aldı. Kurt iki gün sonra istifa etti.
1979 - Rahibe Teresa Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1982 - Günaydın gazetesi yayın hayatına başladı.
1983 - Arjantin'de askeri rejim sona erdi; Arjantin'in 8 yıldan sonra ilk sivil başkanı Raul Alfonsin oldu.
1983 - Polonyalı Dayanışma Sendikası lideri Lech Walesa Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1984 - Güney Afrika'lı Piskopos Desmond Tutu Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1987 - Sedat Simavi Basın Ödülü Uğur Mumcu'ya verildi.
1987 - İnsan Hakları Derneği "Genel Af ve Ölüm Cezalarının Kaldırılması" talepli 130 bin imzalı dilekçeyi Meclis Genel Sekreterliği'ne sundu.
1988 - Türkiye'de ilk karaciğer nakli ameliyatı yapıldı. Ameliyatı, Ankara Hacettepe Üniversitesi'nden Prof.Dr. Mehmet Haberal gerçekleştirdi.
1988 - Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in veto ettiği öğrenci affı yasası Meclis'te tekrar kabul edildi. Yasa, üniversitelerde türbana izin veriyordu.
1988 - Mısırlı Necip Mahfuz Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı.
1989 - Aliağa'da çevre şenliği yapıldı.
1993 - Güvenlik kuvvetleri Özgür Gündem gazetesinin İstanbul Kadırga'daki merkezini bastı ve tüm çalışanları gözaltına aldı.
1994 - Yaser Arafat, Shimon Perez ve Yitzhak Rabin Nobel Barış Ödülü'nü aldılar.
1994 - TBMM TV ( Meclis Tv) kuruldu.
2002 - Stanford Üniversitesi insan embriyosu klonlayacağını açıkladı.
2002 - Eski Amerikan Başkanı Jimmy Carter, 1970 lerde Orta Doğu'da sürdürdüğü diplomatik arabuluculuklarından dolayı Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
2002 - Kuzey Kore`den gelen Scud füzeleri taşıyan bir gemi Umman denizinde İspanyol donanması tarafından durduruldu.
2002 - Bangladeş gözaltına aldığı iki Avrupalı gazeteciyi serbest bıraktı.
2003 - İranlı Shirin Ebadi, Nobel Barış Ödülü'nü alan ilk müslüman kadın oldu.
2005 - 10 Aralık Hareketi ilk toplantısını İstanbul Dedeman Oteli'nde gerçekleştirdi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
08.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu040619233854
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
07.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu061017243004
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık