Van’da bitmeyen yasak yine uzadı

Ana Sayfa » Öne Çıkanlar » Gramsci'nin tezleriyle Cumhuriyet'i savunmak

Gramsci'nin tezleriyle Cumhuriyet'i savunmak

''Sosyalistlerin görevi, AKP iktidarının bütün gücüyle abandığı Cumhuriyetin kazanımlarına sahip çıkmak ve bu uğurda verilen mücadelenin mevzilerine bütün güç ve bedenleriyle girmektir''

 
2 Kasım 2018 Cuma 09:28 
Yorum YapYazdır
 
 
Gramsci'nin tezleriyle Cumhuriyet'i savunmak

Sadık Usta/Odatv

İtalyan sosyalizminin liderlerinden AntonioGramsci’nin (1891-1937) uzun yıllar süren hapishane döneminde küçük kağıtlara, kısa notlar halinde kaydettiği Hapishane Defterleri pek ünlüdür. Eski kuşaktan birçok insan,Gramsci’ninyıllar önce Türkiye’de yayımlanan ve çevirisi Adnan Cemgil’e ait olan bir derlemesini okumuştur. Genç arkadaşlar bizden daha talihli, çünkü Gramsci’nin toplamda 10 cilt tutan defterlerinin 4.sünün Türkiye’de birkaç yıl önce yayımlanmıştı.

1970’lerden itibaren dünyanın birçok bölgesinde sosyalist saflarda en çok tartışılan teorisyenlerin başındakuşkusuz Gramsci gelir. Çünkü o yazılarıyla, klasik Marksizme ve bilimsel sosyalist kurama yeni bir bakış açısı kazandırmıştı. Birçok eski kavram onun sayesinde yeni anlamlar kazanmıştı; örneğin devlet, sivil toplum, hegemonya, eklemlenme, bilinç, hareketli savaş ve mevzi savaşıvb. gibi…

Bu yazıda esas olarakGramsci’nin “mevzi savaşı” kavramının sosyalistler açısından ne anlama geldiğine değineceğiz.

Gramsci’ninaçıklama ve notlarının büyük bir kısmı neredeyse kılavuzsuz anlaşılamıyor, çünkü Gramsci hem kendini hem de notları dışarı taşıyan baldızını korumak için üstü örtük kavramlar kullanmaktadır. Örneğin söz konusunotlarda “praksis felsefesi” denince Marksizm anlaşılmalıdır. Bu durum birçok kavram için söz konusudur.

SOL, SINIF MÜCADELESİNİ NEDEN KAYBETTİ?

Gramsci’nin “mevzi savaşı”, aslında bizim bildiğimiz geleneksel savaşlardaki mevzi savaşları değildir. Notlar tarihsel anlamları içindedeğerlendirildiğindegörülecektir ki burada kast edilen şey, devrimci partilerin, kendi ülkelerindeki sınıf mücadelelerininasıl yürütmeleri konusudur.

Gramsci şunu sorar:“muazzam bir örgütlülük ve kitle desteğine rağmen sosyalist ve komünistpartiler Avrupa’da (Rusya dışında) neden yenilgiye uğradılar?”

Vardığı sonuç çarpıcıdır: Gramsci’ye göre faşizm ve gerici partiler, ekonomik ve toplumsal kriz dönemlerinde ortaya çıkan yoksul-yığın hareketini kendi siyasi programlarına eklemlemiştir. Sadece bunu değil, aynı zamanda toplumdaki yerleşik gelenekleri;geçmişten gelen milli, dini-kültürel kurumilişkileri de iyi kullanmıştır.

Buradan hareketle Gramsci, sosyalistlere önemli ve zorlu bir görev yükler: sosyalistler sadece geleneksel emek-sermayedavasının sorunlarına eğilmemeli, aynı zamanda yığınların geçmişten gelen toplumsal-kültürel kazanımlarına,“doğrudan emek davasıyla ilişkili gözükmeyen”kültürel-toplumsal alanlarda (Gramsci bu alanları sivil toplum alanları olarak görür)da çalışma yapmalıdırlar.

Peki, bunun “mevzi savaşı” ile ne ilgisi var?

Gramsci’ye göre devlet kurumlarının köklü, sivil toplumun önemli ölçüdegüçlü olduğu ve halk içinde köklü geleneklerin (toplumsal, kültürel, milli, dini vb.) öne çıktığı ülkelerde yürütülecek devrimci mücadele:

1.   Uzun süreli, kitlelerin somut-yerel taleplerine yoğunlaşarak;

2.   Kültürel-toplumsal gelenek ve kazanımları dikkate alarakyürütmelidir.

Bu mücadele gerçek anlamdahakiki savaşlarda olduğu gibi, yani “mevzi savaşı” tarzında yürütüldüğünde başarılı olacaktır.

Hareketli savaş tarzıysa, halk içinde desteği bulunmayan despotik iktidarların bulunduğu ve kısa süreli bir devrimci ayaklanmayla düzenin değiştirilebileceği ülkelerde (Rusya gibi) başarılı olabilir.

Nispeten demokratik geleneklerin yerleşik olduğu; yani parlamentonun, derneklerin, sendikaların, kadın hareketinin, gençlik örgütlenmesinin yaygın bulunduğu; hatta devlet kurumlarının söz konusu sivil toplum kurumlarıyla iç içe geçtiği ve iktidarların bu sayede siyasi kararlarına kitle desteği sağladığı; politikalarına meşruiyet kazandırdığı; halk içinde belli bir destek, rıza veya hayırhah tutum yaratabildikleri ülkelerde, savaşın esas tarz ve yöntemi,söz konusu kurum ve mevzilere yerleşmek;parti çalışmasını buralarda kökleştirmek ve zaman içinde halkla ortak hareket etmek suretiylebilinçleri değiştirmek ve yığınları kazanmak şeklinde olmalıdır.

Bu açıdan Gramscisosyalist hareketlerin, toplumun geçmişten gelen kazanımlarını korumalarını tayin edici bulur. Devrimci durumun henüz olgunlaşmadığı, hatta koşulların önemli oranda olumsuz olduğu ülkelerde, devrimcilerin esas kuvvetlerini, iktidarın güçlü olduğu alanlara kaydırmasını, onu bizzat oradan söküp çıkarmaya yönelik olması gerektiğine vurgulamaktadır.

“MEVZİ SAVAŞI” KAVRAMININ TÜRKİYE’YLE NE İLGİSİ VAR?

AKP iktidarı 16 yıldır Türkiye’yi yönetmektedir. Her seçimle (her ne kadar bir yığın hile ve hurdaya başvursa da) birlikte sürekli artan bir şekilde kitle desteğini büyütmüştür. Bununla da kalmamış, demokratik mücadelenin bütün alan ve zeminlerini (kısmen kitle desteğini de arkasına alarak sendikalarda, odalarda ve başka sivil toplum mevzilerinde) sol açısından daraltmıştır. Eskiden solcu örgütlenmenin güçlü olduğu geleneksel alanlara (belediyeler, yoksul mahalleler, sendikalar, odalar ve dernekler) abanarak, solun etkisini önemli ölçüde kırmış ve hatta solu söz konusu mevzilerden söküp atmıştır. Aslında buna, “sol mevzisiz kalmıştır” da diyebiliriz.

AKP bununla da yetinmemiş, Cumhuriyet devriminden kalan, göreceli demokratik haklara, örneğin parlamenter sisteme; din ve toplum işlerinin ayrılmasını sağlayanlaiklik ilkesine; üniversitelerin özerk yapısına, örgütlenme, gösteri ve konuşma hakkına vs. azgınca saldırmaktadır. Arkasına aldığı kitle desteğinin yanı sıra devletin bütün kurum ve ilişkilerini de devreye sokarak (parlamento, adalet sistemi, denetleyici devlet organları vb.) Cumhuriyetin bütün kurum ve ilişkilerini ortadan kaldırmaktadır.

Söz konusu haklar bazen kadın hakkıdır, bazen örgütlenme hakkıdır, bazen demokratik üniversite talebidir, bazen laiklik ilkesidir, bazen orta eğitimin müfredatıdır, bazen 29 Ekim ve 23 Nisan bayramlarıdır, bazen de eğitim ve son örnekte olduğu gibi okullarda okutulan “Andımız” meselesidir.

GERİ MEVZİ YOK, DEVRİMCİ GÖREV VAR!

Gramsci“mevzi savaşı”nın sadece hendeklere ve mevzilereyerleşmiş piyadelerin işi olmadığını, aynı zamanda söz konusu mevzi savaşına ülkenin bütün kurum ve ilişkilerinin de seferber edilmesiyle kazanılacağını vurgulamaktadır. Bu aynı zamanda sanayinin, üretimin, insan kaynaklarının, özgün yeteneklerin, entelektüel birikimin de seferber edilmesi demektir. Tabii ki bu ifadelerin hepsi mecazi anlamda kullanılmaktadır. Bununla kastedilenin, devrimci partinin, onun bütün imkan ve araçlarının seferber edilmesi olduğu kendiliğinden anlaşılmaktadır. Savaşın sonucunu sadece mevzideki piyadelerin değil, fakat esas olarak “uzun namlulu topların ateş gücü, piyadelerin kullandığı silahlarının isabetli atışı ve yoğunluğu” belirlemektedir.

Dolayısıyla sol partilerin nerede ve nasıl çalışmaları gerektiği de kendiliğinden anlaşılmaktadır. Eğer saldıran taraf siz değilseniz, o zaman savaşın yerini ve zamanını da siz tayin etmiyorsunuzdur, çünkü savaş alanını düşman belirlemektedir. Bu savaştan sıvışıp kaçamayacağımıza göre düşmanın yüklendiği alanda bütün güçleri birleştirmek, esas dikkati buraya vermek de zorunlu hale gelmektedir.

Her savaş belli, somut ve güç yığılabilen alanlarda; mevzilerde ve kalelerde yürütülür. Hatta bu durum siber savaşlar açısından da geçerlidir. Bu alanda bile düşman güçleri, belli bir yere yüklenmekte ve gerekli gördüğü alanda düşman saflarında bir gedik açmaya uğraşmaktadır. Dolayısıyla her savaşın kısa ve uzun vadeli somut mevzi ve hendekleri vardır.

Eğer savaş, bir mevzi savaşıysa ve hendeklerde verilen bir savaşa dönüşmüşse, o zaman söz konusu hendek ve mevzilerin dışında verilecek bir savaş da yok demektir.

Tabii ki masa başında yürütülen bir savaş tatbikatı icra etmiyorsak.

Yeniden Türkiye’ye dönersek… Türkiye’de sınıf mücadelesinin cepheleri somut, elle tutulur, yakıcı ve gündemde olan; hayatımızın günlük akışını belirleyen hendek ve mevzilerde yürütülmektedir. Kabul etmek durumunda kaldığımız savaş, düşmanın, tek tek ele geçirdiği hendeklerden, mevzilerden, kalelerden atılmasıyla kazanılacaktır.

Hendek ve mevzi savaşına girmeden kazanılmış herhangi bir savaş tarihte görülmemiştir. Savaş şu anda “Andımız”da, 29 Ekim’de, 23 Nisan’da, laiklik sorununda, eğitim alanında,özelleştirmelerde, parlamenter sisteminin işlevselliğinde, gençliği ve toplumu dincileştirmeprogramında, özgürlüklerin kullanılamaması sorununda sürmektedir.

Ya topyekun düşmanı bütün bu mevzilerden tek tek söküp atacağız ya da o bizi daha da ileriye giderek fiziki varlığımızı bile sürdüremeyeceğimiz bir alana kadar kovalayacaktır. Bunun orta yolu yoktur.

BİLİNÇLER NASIL DEĞİŞİR

Ya söz konusu mevzilere girip savaşacağız ya da “bu alandaki savaş bizim savaşımız değil, 30’lu yılları niye kutsayayım, amacımız 30’lu yılları getirmek değil ki” deyip, birkaç yıl sonra yaşamımızı bile koruyamayacağımız mevziye kadar (artık bu mevzi bile değildir) gerileyeceğiz. Ancak toplumsal sorumluluk üstlenmiş parti ve bireyler açısından “ortadan kaybolmak veya suni savaş alanları yaratmak” gibi bir olanak bulunmamaktadır.

Aslında “mevzi savaşı” büyük ve halk içinde güçlü kaleler yaratmak açısından muhteşem bir savaş alanıdır. Devrimciler açısından bir olanaktır ve hatta “Allah’ın bir lütfudur” diyebiliriz.

Mevzi savaşları devrimci örgütleri çelikleştiren ve halk içinde kök salmasını sağlayan vazgeçilmez fırsatlardır. Her mevzi, belli bir sorun temelinde mücadele eden kitlenin toplanmış olması demektir. Kitlelerle birleşmek, salt bildiri dağıtmak, afiş asmak, propaganda araçlarını kullanmak, sosyal medya üzerinden twit ve yorum yazmakla sağlanmaz, esas olarak mevzilere girerek sağlanır.

Neticede mevzilere girerek ortaya hayatlar konmaktadır;mevzilere girerek savaş ve mücadele deneyimi kazanılmaktadır;ortak ruh hali yaratılmaktadır; başka kuvvetlerle yakınlaşılmakta ve ortak iş yapma öğrenilmektedir; kader birliği yapılmaktadır; sıradan bilinçlere müdahale edilmektedir; sıradan insanlar dönüştürülerek saflara kazanılmaktadır; bu sayede öncülerle birleşilmekte ve daha ileri amaç ve programlar için yeni mevziler kazanılmaktadır ve daha büyük kitlesel destekler sağlanmaktadır.

Gramsci, sol hareketlerin daralmasının nedenine, kitlelere nüfuz edememesinin nedenine çok kafa yormuş ve çalışmanın, geçmişten gelen geleneklerle yetişmiş kitlelerin bulundukları mevzilere girerek, onların sorunlarını benimseyerek ve onları süreç içinde dönüştürerek yürütülmesi gerektiğini kavramıştır.

Bu mevzilere girmek, “geri bir mevziye girmek, siyasi olarak geri tutum almak, esas davayı gözden kaçırmak” değildir.

Bu mevziler günceldir, acildir ve gerçektir.Dolayısıyla sınıf mücadelesinin yürütüldüğü somut alanlar buralardır. Bu mevzilerde esas olarak Kemalizmin mirasına sahip çıkan ilerici ve laik güçler bulunmaktadır. Onlarla birleşmek ve onları daha ileri bir Türkiye’ye ikna etmek için de bu mevzilerde kökleşmek zorunludur. Aksi taktirde ilerici kitlelerle buluşmak ve birleşmek için büyük bir fırsat kaçırılmış ve ülkemiz de koyu bir karanlığa saplanacaktır.

Nitekim tarihte hiçbir devrim, öncünün bilincinin ileri mevzilerinde başarılmamıştır; aksine milyonların geri bilincinin mevzilerinde sürmüş, devrimcilerse bu mevzilerde mücadele ederek deneyim kazanmış, zamanla kitlelerin bilincini dönüştürmüş ve devrimleri başarmışlardır.

Aslında gerçek sınıf mücadelesinin mevzileri istisnasız her zaman “geri” mevzilerdir ki öncünün rolü de geri bilinçteki kitleleri, bulunduklarımevzilerde, bizzat onların kendi deneyimleri içinde eğitmek, bilinçlendirmek ve ilerletmektir. Gerisi laf-ı güzaftır.

Son söz: sosyalistlerin görevi, AKP iktidarının bütün gücüyle abandığı Cumhuriyetin kazanımlarına sahip çıkmak ve bu uğurda verilen mücadelenin mevzilerine bütün güç ve bedenleriyle girmektir.

 
2 Kasım 2018 Cuma 09:28 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Türker Ertürk
 
Mustafa Önsel
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Arslan Bulut
 
Çiğdem KOÇ
 
Kazım DEMİR
 
Ahmet Özer
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Muhammet İKİNCİ
 
Abdulkadir TİRYAKİOĞLU
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1821 - Mora İsyanı'nda Gördüş (Tripolis) şehrini ele geçiren Yunanlar 30.000 Türk'ü öldürdüler.
1856 - İzmir-Aydın hattı demiryolu imtiyazı, bir İngiliz şirketine verildi. 1866 yılında işletmeye açılan 612 kilometrelik demiryolu hattının imtiyazı 15 Ekim 1950'de dolacaktı. Ancak genç Cumhuriyetin hükümeti, bu hattı 30 Mayıs 1935'te satın aldı.
1924 - SSCB, Rusya SSC'ne bağlı, Karadeniz kıyısında Tuapse merkezli Şapsığ Ulusal Rayonu kuruldu.
1931 - Ekonomik kriz nedeniyle iki gün kapalı kalan Londra Borsası yeniden açıldı.
1942 - Naziler, Auschwitz'te gazla öldürme katliamlarına başladı.
1947 - Bulgaristan Partisi Lideri Nikola Petkov asıldı.
1954 - Doğu Almanya polisi, 400 kişiyi, ABD ajanı olmak iddiasıyla tutukladı.
1961 - THY'nin Kıbrıs-Adana-Ankara seferini yapan Tay uçağı, Etimesgut Havaalanı yakınlarında Karanlıktepe'ye çarparak düştü, 28 kişi öldü.
1971 - Altın Koza Film Festivali'nde sonuçlar açıklandı; Yılmaz Güney tüm ödülleri aldı.
1973 - 18 yıl önce iktidardan darbeyle düşürülen Juan Peron, Arjantin'de yeniden devlet başkanı seçildi.
1993 - Michael Jackson Türkiye'de konser verdi.
1996 - Anayasa Mahkemesi, Türk Ceza Kanunu'nun, evli erkeğin zinasına ayrıcalık tanıyan maddesini iptal etti.
1997 - Cezayir'de köy baskını: 200 kişiyi öldürüldü, 100 yaralı. Baskını İslamcı radikallerinin yaptığı öne sürüldü.
1999 - Abdullah Öcalan, bir açıklama yaparak, Türkiye'ye gelip teslim olmasını istedi.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
19.09.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu071519204954
 
On Numara
16.09.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu04061115262932354445475256586163657172747677
 
Sayısal Loto
21.09.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu020607233740
 
Şans Topu
18.09.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu101423273010
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak04:20
  • Güneş06:01
  • Öğlen12:25
  • İkindi15:50
  • Akşam18:26
  • Yatsı19:55
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık