Leman'dan Kadir Mısıroğlu kapağı: Kimden korktu?

Ana Sayfa » Kültür - Sanat » Fatih Sultan Mehmet'i bir de o sosyalist yazarın gözünden okuyun

Fatih Sultan Mehmet'i bir de o sosyalist yazarın gözünden okuyun

Şenol Çarık Odatv'de yazdı...

 
29 Mayıs 2017 Pazartesi 09:28 
Yorum YapYazdır
 
 
Fatih Sultan Mehmet'i bir de o sosyalist yazarın gözünden okuyun

29 Mayıs 1453… Fatih Sultan Mehmet’in İstanbul’u fethinin 564. yılı.
Bu önemli tarihsel olayı Türkiye sosyalist-sol hareketinin önde gelen isimlerinden Dr. Hikmet Kıvılcımlı 1953 yılında, İstanbul’un fethinin 500. yılında kaleme aldığı “Fetih ve Medeniyet” kitabında ele alır. Kıvılcımlı, adeta ezber bozmuştur!
İstanbul’un fethini; “bir dinin öteki dine karşı zaferi değil, ilerlemenin gerilemeye karşı zaferi” olarak değerlendirmiş ve “her şeyden evvel bir insanlık ve medeniyet hamlesi” demiştir.
‘Günün Meseleleri’ kitap dizisinin ikinci kitabı olarak “Bir Tarih Tezi’nin ışığı altında İstanbul’un Fethi” alt başlığıyla yayımlanan kitap, Kıvılcımlı’nın 1940’lardan beri üzerinde çalıştığı ‘Tarih Tezi’nin ışığında fethe bakışını yansıtmaktadır. (Kıvılcımlı, ‘Tarih Tezi’ni 1965’te ‘Tarih-Devrim-Sosyalizm’ adıyla yayımlayabilmiştir.)



1 Mayıs 1953’de kaleme aldığı ‘Fetih ve Medeniyet’in kapağını Doktor Hikmet kendi çizmiştir; Fatih Sultan Mehmet’i genç bir delikanlı halindeyken gösteren bir resim bulunmaktadır.
Kitabın iç kapağı ile hemen arkasındaki sayfada ‘Avni’ mahlası kullanan Fatih’in yazdığı bazı dizeler yer almaktadır.
Bunlardan birisi şöyledir;

“Cümle ehli âlemin mamûresin arzetseler
Ehli fakrin hissesine mülki istigna düşer.”

Avni
(Bütün el âlemin iler tutar nesi var ortaya konsa
Mülksüzlerin payına düşen mülk: Kâinata metelik vermemektir. 

Fatih Mehmet)”

“TARİH YOLU ÜSTÜNE KABUS GİBİ ÇÖKMÜŞ BİR CESEDİN (BİZENS ENGELİNİN) KALDIRILMASI”

Toplam sekiz bölümden oluşan kitabın ilk bölümünün başlığı “Fetih Bir Memleketin mi? İnsanlığın mı?”. Kıvılcımlı’ya göre; böylesi tarihsel bir devrim belli bir sınıra hapsedilebilecek bir şey değil, tüm dünyanın selamlayacağı, kutlayacağı bir zafer.
İstanbul’un fethini yalnızca büyük öneme sahip bir şehrin alınması, Müslümanlık ve Hıristiyanlık çarpışması olarak değerlendirmenin yanlış olduğunu vurguluyor ve her şeyden evvel bir insanlık ve medeniyet hamlesi olduğuna dikkat çekiyor.
“Arapça’da ‘Fetih’ sözü güzel bir tesadüfle: ‘Açmak’ manasına gelir. İstanbul’un Fethi de, o zamanki insanlığı bir çıkmazdan kurtarmış, medeniyete yeni ufuklar açmıştır. İstanbul’un Fethi, tarih yolu üstüne kâbus gibi çökmüş bir cesedin (Bizans engelinin) kaldırılması, Bizans çöküntüleriyle tıkanmış medeniyet yollarının, -yalnız Müslümanlara, yalnız Türklere değil–tekmil insanlığa yeniden açılmasıdır. Açılış biraz acıklı mı olmuştur? Mümkün. Fakat o zaman ölüleri böyle kaldırmak adetti.

Demek, İstanbul’un Fethi, yalnız Türklerin değil, bütün dünyanın kutlayabileceği, kutlamakta haklı, -hatta bir dereceye kadar, insan olarak vazifeli sayılabileceği büyük Tarihsel Devrimlerden biridir.”

“FETİH ZORLA MI? GÖNÜLLE Mİ?”

 

Kıvılcımlı, kitabının “Fetih Zorla mı? Gönülle mi?” başlıklı ikinci bölümünde fetih yolunu açan dinamikleri ele alıyor. “İstanbul’un kapıları, dışarıdan genel olarak Türkler ve Müslümanlar, içeridense Hıristiyanlar ve Museviler eliyle açılmıştır” bilgisini aktarıyor.
“…İstanbul yalnız Müslümanın zoru ile değil, aynı zamanda Hıristiyan halkın gönlü ile fethedilmiştir…
…Ezilen Bizans halkı, dini ayrı Osmanlı Türkler’inde adalet ve insani kudret sezmiştir. Bizans rejiminin baskısı, halk için itici rolü oynamış; Osmanlılığın getirdiği yeni düzen, bunalan halkı cazibe kuvveti gibi çekmiştir…”

İlerleyen sayfalarda Bizans’taki tezatlara, toprak meselesi, ‘derebeyleşme’ye değinen Kıvılcımlı, Osmanlı’daki toprak düzenini, ‘dirlik düzeni’ni anlatıyor. ‘Müslüman, Hıristiyan herkesin Bizans’ı neden yıkmak istediğine işaret ettik. Nasıl oldu da, Bizans itici kuvvetinden kaçanlara, Osmanlılık cazibe teşkil etti?’ sorusunun ardından bunu bir maddi, bir de manevi, iki cepheden açıklıyor: “Osmanlılığın, Hıristiyan halk yığınlarına hoş gelmesi, her şeyden evvel Bizans’ta kördüğüm olmuş toprak münasebetlerini kesip atıvermesinden ileri gelir. Osmanlılar, Bizans ilişkilerini yıkmakla kalmazlar. Onun yerine temiz göçebe ruhunu kaybetmemiş yepyeni bir toprak düzeni de kurarlar. Bu yenilik Dirlik Düzeni’dir.”

“FATİH'İN OBJEKTİF ROLÜ, YERLİ KAHRAMANLIK VE MEDENİ KURTARICILIK, TARİHSEL DEVRİMCİLİK”

“Halkla Beraber Medeniyet Kurtarıcılığı” başlıklı dördüncü bölümde; Fatih Mehmet’in II. Fatih olabilmek için ve olmadan önce, halka inmeyi ve Bizans’ta hüküm süren derebeyliğin Osmanlı ülkesindeki sızıntılarını yok etmeyi bildiği tespiti bulunuyor.
Fetihle beraber Osmanlı’nın ikinci defa kurulduğunu söylüyor Kıvılcımlı: 
“İstanbul’un Türklere geçişi, Osmanlılığın gelgeç derebeylikten kurtulup, sürekli bir imparatorluk halinde kuruluşu, bu sosyal ve siyasi şartlar içinde oldu. Bu şartlar altında, Fatih’in objektif rolü, yerli kahramanlık ve medeni kurtarıcılık, Tarihsel devrimcilik sayılır.”

Fethin Batı’da yarattığı sonuçlara da değinen Hikmet Kıvılcımlı, fetihle birlikte Bizans’ın Boğazlar üzerindeki tıkayıcı fonksiyonuna son verilmesinin ardından İstanbul’un dünya ticaret ve medeniyetini merkezi rolüne yeniden katıldığını vurgulamaktadır: “Bir zaman ‘Bütün yollar Roma’ya gider’ deniliyordu. Fatih’ten sonra: ‘Bütün yollar İstanbul’a gider’, olacaktı. Ve öyle oldu…”
“Tarihçilerle politikacıların yanıldıkları noktalar: Bir taraftan coğrafi ekonominin determinizmi, diğer taraftan Osmanlılığın medeniyet tarihindeki öz rolüdür. Bu rol, her şeyden önce: Doğu ile Batı arasındaki geleneksel ticaret yollarını temizleyip muhafaza etmekten ibaretti. Osmanlı kuruluşunun fetihle gerçekleşen bütün sırrı: Bir yanda Kadim Hint ve Uzakdoğu bezirgân yollarını korumak, öte yanda Kara ve Akdenizlerle Tuna boylarını İtalyan ve Cermen tekelinden temizlemekti. O zamanın şartları içinde bu iş, Dünya ticaretinin anahtarlarını emniyet ve asayişe kavuşturmak, bir kelime ile Dünya medeniyetini müdafaa etmekti.”

“BATI MEDENİYETİNİN DOĞUŞU”

Fethin, yalnız kadim büyük medeniyet yollarını açıp, insanlığın eski kazançlarını geliştirmekle kalmadığını aynı zamanda Batı medeniyetinin doğuşunu da sağladığı tezini savunuyor Kıvılcımlı.
İki Rönesans’tan söz ediyor. ‘İlki, Haçlılar seferinde Hıristiyan barbarlar tarafından İstanbul’un birinci açılışı ile gerçekleşti.
İkinci Rönesans; Osmanlıların İstanbul’u fetihleriyle başladı. Ve Osmanlı İmparatorluğu ölçüsünde geniş, tamamen köklü bir tasfiye olduğu için, Bizans’tan kopan tohumlar, birkaç kentle veya bir memleketle sınırlı kalmadı. Hemen, bütün Avrupa’yı kapladı. O sayede, saman alevi gibi gelip geçmedi. Modern Avrupa tarihinin ve Batı medeniyetinin gelişme başlangıcı oldu...’

İstanbul’un fethinin yıldönümünde, bu fethi büyük bir tarihsel devrim olarak değerlendiren, insanlığı çıkmazdan kurtaran, ilerlemenin gerilemeye karşı zaferi olarak gören Dr. Hikmet Kıvılcımlı’nın “Fetih ve Medeniyet” (Derleniş Yayınları) adlı kitabındaki analizlerini ana hatlarıyla aktarmaya çalıştık.
Son sözü yine O’na bırakalım:

“…İstanbul’un fethi, o zamanki dünya ticaretinin en katı dünya düğüm noktasını çözmekle, yeni bir İmparatorluk meydana getirerek olumlu sonucunu verdi. Fethin olumsuz tesirleri ise, Batı’da dünya ticaretine umulmadık ve beklenmedik yollar aranması ve bulunmasını zarurileştirdi. İstanbul’un fethi, Batı ticaretine hem en büyük darbeyi vurdu, hem de en büyük gelişimi verdi. 1453’te İstanbul fethedildi. 1494’te Kolomb Amerika’yı keşfetti. Batı bezirgânlığı Akdeniz hegemonyasını kaybetmeseydi, Okyanusu denemeye kalkmazdı.”

Şenol Çarık

Odatv.com

 
29 Mayıs 2017 Pazartesi 09:28 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Mustafa Önsel
 
Türker Ertürk
 
Kazım DEMİR
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Mehmet Polat
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1653 - Batı Anadolu'daki şiddetli depremde, Denizli, Nazilli, Tire ve Uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü ve yaralandı.
1660 - XI. Karl, İsveç kralı oldu.
1893 - Rudolf Diesel, dizel motorun patentini aldı.
1898 - Émile Zola, Fransız hükümetini anti-semitist tutumundan dolayı eleştirdiği için hapse girdi.
1903 - Küba, Guantanamo Körfezini ABD'ye kiraladı.
1904 - ABD 10 milyon dolar karşılığında Panama Kanalı bölgesinin kontrolünü aldı.
1919 - Benito Mussolini İtalya'da Faşist Partisini kurdu.
1921 - Ardahan'ın Kurtuluşu.
1934 - III. Léopold, Belçika kralı oldu.
1940 - "Pinokyo" adlı animasyon filmi gösterime girdi.
1941 - Plütonyum, Dr. Glenn T. Seaborg tarafından ilk defa ayrıştırıldı ve üretildi.
1942 - Avusturyalı yazar Stefan Zweig, Brezilya'da karsıyla birlikte intihar etti.
1944 - Büyük Çeçen Sürgünü bu sürgünle 500 bin Çeçen-İnguş insan Anavatanlarından Orta Asya'ya sürüldü.
1945 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti.
1945 - Türkiye-ABD ikili yardım antlaşması imzalandı.
1945 - Sevr Antlaşmasının değiştirilmesi için Londra'da toplanan konferans (23 Şubat-12 Mart), bir anlaşmaya varılamadan dağıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'nde Posen'deki Alman garnizonu teslim oldu.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Manila ABD'nin eline geçti.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Iwo Jima Muharebesi sırasında Suribachi Tepesine ABD bayrağı dikildi.
1947 - Uluslararası standardizasyon organizasyonu (ISO) kuruldu.
1954 - Çocuk felci enfeksiyonuna karşı Salk aşısıyla yapılan ilk kitlesel aşılama programı Pittsburgh'da başlatıldı (Sabin aşısı ise 1962'de gelecektir)
1955 - Edgar Faure, Fransa başbakanı seçildi.
1966 - Suriye'de askeri darbe oldu, hükümet devrildi.
1978 - Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) kuruldu.
1980 - Ayetullah Humeyni, ABD elçiliğindeki rehinelerin akıbetine İran parlamentosunun karar vereceğini belirtti.
1981 - Yaklaşık 200 kişilik isyancı ordu mensubu paramilis güçler, Antonio Tejero Molina liderliğinde İspanya parlamentosunu bastı ve milletvekillerini rehin aldı.
1987 - Büyük Macellan Bulutu içinde bir süpernova gözlendi.
1991 - Körfez Savaşı: ABD kara kuvvetleri Suudi Arabistan sınırını geçerek Irak topraklarına girdiler.
1991 - Tayland'da general Sunthorn Kongsompong, kansız bir darbe ile başbakan Chatichai Choonhavan'ı görevden alarak yönetimi ele geçirdi.
1994 - Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
1997 - Rus uzay istasyonu Mir'de büyük bir yangın çıktı.
1997 - Genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olan ve 14 Şubat 2003 tarihinde ölen Dolly adlı koyunun, İskoçya'daki Roslin Enstitüsü'nde klonlandığı duyuruldu.
1998 - Usame bin Ladin bir fetva yayımlayarak bütün yahudi ve haçlılara karşı cihad ilan etti.
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
1998 - İstanbul Üniversitesi rektörlüğü; sakallı, türbanlı ve kimliksiz öğrencilerin yerleşke ve binalara girişini yasakladı.
1999 - Avusturya'da Galtür köyüne çığ düştü: 31 kişi öldü.
632 - Muhammed Peygamber'in Veda Hutbesi
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
22
14
4
4
46
2
Galatasaray
22
14
2
6
44
3
Fenerbahçe
22
12
8
2
44
4
Beşiktaş
22
11
8
3
41
5
Kayserispor
22
9
8
5
35
6
Sivasspor
22
10
4
8
34
7
Trabzonspor
22
8
9
5
33
8
Göztepe
22
9
6
7
33
9
Kasımpaşa
22
8
5
9
29
10
Malatyaspor
22
7
7
8
28
11
Bursaspor
22
7
6
9
27
12
Akhisarspor
22
7
6
9
27
13
Gençlerbirliği
22
6
7
9
25
14
Antalyaspor
22
6
6
10
24
15
Konyaspor
22
5
6
11
21
16
Alanyaspor
22
6
3
13
21
17
Osmanlıspor
22
5
4
13
19
18
Karabükspor
22
3
3
16
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
22.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041722274347
 
On Numara
19.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu03041617182125263032374042485054555657646770
 
Sayısal Loto
17.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030508323536
 
Şans Topu
21.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu091015273103
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:17
  • Güneş06:57
  • Öğlen12:46
  • İkindi15:48
  • Akşam18:14
  • Yatsı19:42
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık