TBMM Darbe Komisyonu Raporu açıklandı

Ana Sayfa » Ekonomi » Eyvah, tarih tekerrür eder dolar 3.75 TL’ye gider mi?

Eyvah, tarih tekerrür eder dolar 3.75 TL’ye gider mi?

Milliyet yazarı ünlü ekonomist Güngör Uras, ekonomide, dolar kuru ve para politikalarını değerlendirdi,çok önemli saptamalara bulundu.

 
24 Ağustos 2015 Pazartesi 07:55 
Yorum YapYazdır
 
 
Eyvah, tarih tekerrür eder dolar 3.75 TL’ye gider mi?
Dolardaki yükseliş, büyük bir devalüasyon. Ayşe Hanım Teyzem’in alım gücü 2 yılda yüzde 53 eridi. Bizde dolar çıkmaya başladı mı, ortalama yüzde 150 artar   Devalüasyon başlangıcı olarak 1.50 TL esas alınırsa, dolar 3.75 TL’ye kadar gidebilir. Zarar kaçınılmaz ama, gereği yapılsın ki, kaldırılamaz boyuta ulaşmasın       Doların 1.40 TL’den 2.80 TL’ye fırlaması, şimdilerde de 3.00 TL’nin üzerine çıkmaya çalışması “devalüasyon”dur, hem de büyük bir “devalüasyon”dur. Devalüasyon, bir devletin resmi para biriminin diğer bir ülke para karşısında değer kaybetmesidir. Sabit kur rejiminde devalüasyon hükümet kararı ile olur. Serbest kur rejiminde ise; (1) Küresel piyasalarda, para hareketlerinde ağırlığı olan dövizlerin değer kazanması, (2) Ülkede döviz arz ve talep dengesinin bozulması, devalüasyona yol açar. Küresel piyasalarda dolar değer kazandı. Kazanıyor... Dünya para sisteminde doların ağırlığı büyük. Bu nedenle her para biriminde değer kaybı var. Bizim para birimimiz de bu yüzden değer kaybediyor. Doların küresel piyasalardaki değer kazanmasına ek olarak bizim kendimize özgü sorunlarımız (hükümet kurulamaması, terör, komşu ülkelerdeki karışıklıklar, ekonominin sahipsiz kalması) döviz arz ve talebini bozduğu için bizde dolar fiyatı olması gerekenden fazla artıyor. Olan Ayşe Hanım’a oluyor Dolar fiyatının artması alt ve orta gelir grubunu, Ayşe Hanım Teyzem ve Ali Rıza Bey Amcamları çok, hem de çok üzer. Fakirleştirir.  Ayşe Hanım Teyzem dolar 1.40 TL iken, 100 TL harcama yaparak karşılığında değeri dolar ile belirlenen 71 dolar kıymetinde mal alabiliyordu.  Dolar 2.80 TL’ye satılmaya başlayınca 100 TL harcama karşılığı, fiyatı dolar ile belirlenen 35 dolar kıymetinde mal alabilir hale geldi.  Dolar 3.00 TL olunca 100 TL karşılığı değeri dolarla belirlenen 33 dolarlık mal alabilecek. Sadece ithal mallarının değeri dolarla belirlenmiyor. Sadece doğalgaz, elektrik, dolmuş, otobüs harcamaları dolara bağlı değil. Buğday, domates, patates gibi tarım ürünlerinin maliyetinde dolar girdisi var. Sanayi ürünlerinin maliyetinin  yaklaşık  yarısı dolara bağlı.   Ekonomik denge alt - üst olur Her devalüasyon sonunda ekonominin dengeleri alt - üst olur. Dengeler bozulur. Bizde geçmiş devalüasyonlarda, devalüasyon öncesi ve sonrası dolar fiyatının değişimi, bu devalüasyonda da doların nereye kadar gidebileceği hakkında fikir verebilir.  1946 devalüasyonunda dolar 1.32 TL’den 2.83’e yükseldi. Dolar fiyatındaki artış yüzde 116 oranında idi.  1958 Menderes hükümeti devalüasyonunda dolar 2.83 TL’den 9.02 TL’ye yükseltildi. Dolar fiyatı yüzde 218 oranında arttı.  1970 yılında dolar 9.00 TL’den 15.00 TL’ye yükseltildi. Artış yüzde 66 oranında. Ama sonunda dolar fiyatı küçük devalüasyonlarla 19.00 TL’ye getirildi. Artış yüzde 111 oranında.  1972’de Ecevit hükümeti IMF anlaşmasından önce devalüasyon yaptı. Dolar 19 TL’den 25 TL’ye yükseldi. Artış yüzde 32 oranında.  Ecevit hükümeti 1979 yılında doları 47 TL’ye çıkardı.  Süleyman Demirel hükümeti döneminde Turgut Özal 24 Ocak kararları ile doları 47.10 TL’den 71.70 TL’ye yükseltti. Artış yüzde 51.5 oranında. Buraya kadarki devalüasyonlar hükümet karar ve emri ile yapılan değer ayarlamaları.   Revalüasyon devalüasyonu...  Sabit kur sisteminden serbest kura geçtik. “Serbest piyasa şartlarında” devalüasyonlar devam etti.  1980 yılında TL’nin değeri 14 defa değişti. 89.25 TL oldu. 1 Mayıs 1981’de günlük kur ayarlamaları başladı. 1981 mayıs ayı başında dolar 99.80 TL iken eylül başında 123.06 TL oldu.  1999 yılında (TL’den 6 sıfır atıldıktan sonraki TL değeri ile) 0.54 TL olan dolar 2000 yılında 0.67 TL oldu. 2001 yılında  1.43 TL’ye, 2002 yılında 1.63 TL’ye yükseldi. Yüzde 143 bir artış gösterdi.  2003 yılından 2010 yılına kadar 1.50 TL etrafında dolaştı. 2011 yılında 1.90 TL, 2013 yılında 2.13 TL, 2014 yılında 2.31 TL olduktan sonra, bu yıl birden tırmanışa geçti. TL’yi uzun yıllar değerli tuttuk. Durup dururken TL değerlendi diyerek sevindik. Sonra büyük düzeltmeler gerekiyor. Dolar fiyatı yüzde 60 ile yüzde 150 artış gösteriyor. 2002 - 20014 yılları arası milli gelir cari TL fiyatlarıyla yüzde 400 arttı. Aynı dönemde cari dolar fiyatıyla milli gelir artışı yüzde 250’dir. İki oran arasındaki uçurum, TL’nin o dönemde ne kadar değerli tutulduğunu gösteriyor.   Dolar tekrar % 150 artarsa yandık-bittik(!) 2003 yılından 2010 yılına kadarki dönemde 1.50 TL etrafında dolaşan dolar fiyatı 2011 yılında 1.90 TL, 2013 yılında 2.13 TL, 2014 yılında 2.31 TL olduktan sonra, bu yıl birden tırmanışa geçti. Şimdi önemli olan bu tırmanışın nerede duracağı. Geçmiş devalüasyonlara bakıyoruz. Dolar kıpırdadı mı yüzde 60 veya yüzde  150 dolayında artış gösteriyor. Bu defa devalüasyon başlangıcı olarak eğer uzun yıllar devam eden 1.50 TL’lik ortalama dolar fiyatını esas alınırsa, dolar fiyatı 3.75 TL’ye kadar gidebilir. Hesap yapılırken başlangıç fiyatı 1.50 TL’nin üzerine çıkarılır ise, fiyat artış sınırı  daha da yükselir. Özetle, dolar fiyatının artışı ekonomi için önemli bir gelişmedir. Ayşe Hanım Teyzem’i perişan eden ve edecek olan, 2000 yılından bu yana yaşanmamış “büyük bir devalüasyon” hareketidir. Büyük devalüasyonlar ekonomiyi sarsar, dengeleri bozar. Bunun bilincinde Ankara nın ekonomi politikalarını ayarlaması, ekonomideki tüm oyuncuların (tüketicilerin, üreticilerin, aracıların, finans kesiminin) doğru pozisyon alması zorunludur. Zarar, ziyan kaçınılmaz ama, gereği yapılsın ki, zarar büyümesin. Kaldırılamaz boyuta ulaşmasın. (Yatırım Bankası Societe Generale uzmanlarının tahmini ise 3.20 TL)   Türk Lirası ne kadar eridi? Devalüasyon (değer kayıbı) Türk Lirası’nın yabancı bir para birimi karşısında (örneğin ABD doları karşısında) değer kaybetmesidir. Dolar fiyatının artmasıdır. 100 TL’ye 71 dolar alınabilirken, 100 TL’ye 33 dolar alınır hale gelmesidir.  Doların 1.40 TL’ye satılırken 3.00 TL’ye satılır hale gelmesi doların değer kazanmasıdır. Dolar (3.00/1.40) yüzde 114 değer kazanmıştır. Dolar fiyatı artmıştır. Bu oran devalüasyon oranı değildir.  Devalüasyon oranı TL’nin ne kadar değer yitirdiğine bakılarak belirlenir. Doların önceki fiyatı ile sonraki fiyatı arasınsındaki farkın, yeni fiyata bölünmesi ile hesaplanır. (3.00 - 1.40 = 1.60 : 3.00 = 53.33)  TL, 1.40 TL’dan 3.00 TL’ya çıkınca yüzde 53 değer kaybetmiştir. Devalüasyon oranı yüzde 53’tür. İşte Ayşe Hanım Teyzem’i ilgilendiren oran budur. Ayşe Hanım Teyzem’in TL’si (dolara karşı satın alma gücü) iki yılda yüzde 53 erimiş, yok olmuştur. Vatandaşın ve iş adamının kafasını karıştıran budur.
 
24 Ağustos 2015 Pazartesi 07:55 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Gazete Manşetleri
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1647 - Alse Young adındaki bir kadın Amerikan kolonilerinde cadılık suçlamasıyla idam edilen ilk şahıs olmuştur. Young Hartford, Connecticut'ta asılarak idam edilmişti.
1832 - Quebec'te Asya kolerası salgını: yaklaşık 6000 kişi öldü.
1889 - Eyfel Kulesi'nin ilk asansörü halka açıldı.
1894 - Rusya'nın son çarı II. Nikola taç giydi.
1926 - Milli Mücadele'ye katılmayan memurların görevlerine son verilmesine ilişkin kanun kabul edildi.
1938 - Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi (HUAC)ilk oturumunu yaptı.
1938 - Atatürk, Ankara'dan son kez ayrıldı.
1946 - Belediye seçimleri olaylı geçti. Demokrat Parti, iktidarın seçimde yanlı davrandığı ve seçim güvenliği olmadığı gerekçesiyle seçimlere katılmadı.
1957 - Abant'ta meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremde 52 kişi öldü.
1963 - İskenderun Gazeteciler Cemiyeti kuruldu.
1966 - Denizli' de gerçekleşen genel kurul toplantısında Çelik Yeşilspor Gençlik ve Pamukkale Gençlik kulüplerinin katılımlarıyla Denizlispor profesyonel futbol kulübü kuruldu.
1968 - Başbakan Süleyman Demirel, "düzeni değiştirmek isteyenler meczuptur, anarşisttir" dedi.
1970 - Sovyetler Birliği yapımı Tupolev Tu-144 süpersonik uçağı, Mach 2 hızını aşabilen ilk ticari hava taşıt aracı oldu.
1972 - ABD ve SSCB arasında balistik füzelerin sınırlandırılması antlaşması imzalandı.
1982 - Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı Şerif Gören'in yönettiği 'Yol' filmi Cannes Film Festivali'nde büyük ödülü Costa Gavras'ın 'Kayıp' filmiyle paylaştı.
1983 - Sosyal Demokrasi Partisi (SODEP) kuruldu Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.
1993 - Salman Rüşdi'nin 'Şeytan Ayetleri' kitabını yayımlamaya başlayan Aydınlık gazetesi toplatıldı.
1997 - Susurluk'taki kazanın duruşmasında, kamyon şoförü Hasan Gökçe, 6 milyon 420 bin lira para cezası ile DYP Şanlıurfa Milletvekili Sedat Edip Bucak'ın ailesine 100 milyon lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi.
1999 - Danıştay Sekizinci Dairesi, başı açık görev yapmayı kabul etmeyen türbanlı memurların, uyarı cezası verilmeden işten çıkarılmasına karar verdi.
2003 - Ukrayna Havayolları'na ait uçak, Trabzon'un Maçka ilçesi yakınlarında düştü. İspanyol Barış Gücü askerlerini taşıyan uçakta 62 asker ile 13 kişilik mürettebat öldü.
2006 - 6.3 büyüklüğündeki Mayıs 2006 Cava Depremi meydana geldi. Depremde en az 5749 kişi öldü, 38,568 kişi yaralandı ve 600,000 kişi evsiz kaldı.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak02:35
  • Güneş04:47
  • Öğlen12:29
  • İkindi16:28
  • Akşam19:50
  • Yatsı21:45
 
Süper Loto
25.05.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu010313162345
 
On Numara
22.05.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02030809101314192125303241475053546466737879
 
Sayısal Loto
20.05.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu091128293337
 
Şans Topu
24.05.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu222628293412
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık