CHP ve İYİ Parti seçmenine yönelik skandal anket manipülasyonu

Ana Sayfa » Ekonomi » Ekonomideki olumsuz gidiş artarak devam edecek

Ekonomideki olumsuz gidiş artarak devam edecek

Odatv'den Ahmet Müfit'in değerlendirmesi

 
15 Şubat 2018 Perşembe 10:04 
Yorum YapYazdır
 
 
Ekonomideki olumsuz gidiş artarak devam edecek

Ekonomik duruma ilişkin olarak son dönemde konuşan İktidar kesimi sözcülerinin ağızlarından düşürmedikleri konu, 2017 yılının 3. çeyreğine ilişkin olarak açıklanan“rekor” büyüme rakamları. Bizim gibi el parasıyla ödünç refah yaşayan, borç parayla tüketmeyi, konut, köprü, yapmayı başarı sayan ülkeler açısından böylesi süper büyümenin doğal sonucu ise süper bozulan dış ticaret dengesi ve artan cari açık oluyor doğal olarak.

31 Ocak’ta yayınlanan geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat 2017 yılı Aralık ayında, 2016 yılının aynı ayına göre yüzde 8,6 artarak 13 milyar 878 milyon dolar, ithalat yüzde 25,4 artarak 23 milyar 84 milyon dolar olarak gerçekleşmiş. İthalatımızın artış hızı, ihracatımızın artış hızını 3’e katlayınca, 2016 yılı Aralık ayında yüzde 69,4 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı 2017 yılı Aralık ayı itibarıyla yüzde 60,1’e düşmüş doğal olarak.

CARİ AÇIK GEÇEN YILA ORANLA YÜZDE 37 ARTTI

Dış ticaret dengelerindeki bozulmanın doğal sonucu, başta da ifade ettiğim gibi, cari dengedeki bozulma. Merkez Bankası tarafından yayınlanan 2017 Kasım ayına ilişkin Cari Denge istatistiklerine göre, 2016 yılı Ocak-Kasım döneminde 28,652 milyar dolar olan açık, 2017 yılı Kasım ayında yüzde 37’nin üzerinde artarak, 39,393 milyar dolara yükselmiş durumda.

Artan cari açığın doğal sonucunun daha çok borçlanma ihtiyacı olduğunu ise sanırım söylemeye gerek yok. Cari açığınız arttıkça, ekonominin çarklarını döndürmek için ihtiyacınız olan dış kaynak, yani ihtiyaç duyduğunuz borç miktarı da otomatik olarak artıyor. Bir yandan mevcut borçlarınızı ve bu borçların faizlerini ödeyecek, üzerine de en azından cari açığınızı kapatacak kadar borçlanacaksınız ki -bırakın büyümeyi, yeni iş alanları yaratmayı- en azından mevcut durumu koruyabilin.

9 Şubat 2018 günü TÜİK tarafından yayınlanan 2017 Aralık ayına ait Dış Ticaret Endeksleri, bu olumsuz gidişin artarak devam edeceğini ortaya koyuyor.

ÜRETİMİMİZ İTHALATA BAĞIMLI

Söz konusu endekslere göre, İhracat Birim Değer Endeksi 2017 yılında bir önceki yıla göre yüzde 1,5 artarken, aynı dönemde İthalat Birim Değer Endeksindeki artış yüzde 7,5 olarak gerçekleşmiş. Farklı bir şekilde ifade edersek, 2017 yılında birim ithalat için ödediğimiz para bir önceki yıla göre yüzde 7,5 pahalanırken, birim ihracat karşılığında kazandığımız döviz yalnızca yüzde 1,5 artmış. Bu tablonun pratik anlamı, bir birim ithalat yapabilmek için gereken dövizi kazanabilmek için yapmanız gereken birim ihracat miktarının artmış/artıyor olması. Sonuç olarak sadece toplam değer ve miktar açısından değil, birim değer açısından da ihracatın ithalatı karşılama oranının düştüğünü ortaya koyan bir tablo ile karşı karşıyayız.

Bu olumsuz tablonun birbiriyle doğrudan bağlantılı iki nedeni var: TL’nin yaklaşık 5 yıldır kesintisiz süren değer kaybı ( 2014 Şubatında 1 ABD Doları = 1,78 TL)  ve ihracatın özellikle yüksek katma değerli teknoloji-tasarım katkısı ve aramalı açısından ithalata bağımlı olması.

Bu olumsuz tablonun birbiriyle doğrudan bağlantılı iki nedeni var: TL’nin değer kaybı ve dahilde işleme rejiminin ihracatı ithalata bağımlı kılıyor olması. Üretiminiz, dolayısıyla ihracatınız ithalata bağımlı olunca, TL’nin değer kaybı doğrudan üretim maliyetlerinizi olumsuz olarak etkiliyor.

BU SİSTEMİ DEĞİŞTİRMEKSİZİN ÜRETİM YAPMAK MÜMKÜN DEĞİL

Bu tespit bizi sorunun esas kaynağına götürüyor. Kırk yıla yakın süredir uygulanan ekonomik modelin doğal sonucu olarak, sorunun esas kaynağı, üretimimizin tasarım ve sermaye/teknoloji katkısı açısından da ithalata bağımlı olması yani katma değer yaratmayan yapısı.

Sorunun nedeni uygulanmakta olan neoliberal ekonomik sistem ve ihracata yönelik sanayileşme modelinin kendisi olunca, bu sistemi değiştirmeksizin "hadi yüksek katma değerli üretim yapalım" deyince, yüksek katma değerli üretim yapmanız mümkün olamıyor. Katma değerli üretim yapabilmenin olmasa olmaz diğer koşulu olan bilimsel ve çağdaş eğitim konusunda da durumumuz herkesin malumu.

Sorunu kısa vadede, ülkemiz açısından daha da ağırlaştıran konu ise, şirketlerin döviz cinsi borçlarının, devlet kesesinden sağlanan onca teşvik ve desteğe karşın- halen artıyor olması. Devlet ekonomiden elini çeksin diyerek serbest piyasa savunucusu olan sanayici kesim, Kredi Garanti Fonu kalıcı olsun diyerek, işi devletin kasasından şirketlerin kesesine doğrudan ve tek taraflı çalışacak, boru döşenmesini isteyecek kadar ileri götürmüş durumda. 

Bu konuyla doğrudan alakalı ancak henüz üzerinde çok fazla konuşulmayan konu ise -İktisatçı Hakan Özyıldız’ında 9 Şubat 2018 tarihli “Bankaların Dış Borcundaki Hızlı Artış“ başlıklı yazısında işaret ettiği gibi- yaşananların bu borçları vermiş olan bankacılık/finans sektörüne olası etkileri.

Ahmet Müfit

Odatv.com 

Kaynaklar:

http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27783

http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/609ef884-3b3c-4bc3-84fe-9254244c3490/odemelerdengesi.pdf?MOD=AJPERES&CACHEID=ROOTWORKSPACE-609ef884-3b3c-4bc3-84fe-9254244c3490-m5aW6Pn

http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27806

http://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/Istatistikler/Odemeler+Dengesi+ve+Ilgili+Istatistikler/Ozel+Sektorun+Yurtdisindan+Sagladigi+Kredi+Borcu/

https://www.sabah.com.tr/ekonomi/2018/02/12/iso-baskani-bahcivan-kgf-artik-sanayi-yatirimlarinin-aktoru-olmali

http://www.hakanozyildiz.com/2018/

http://www.bloomberght.com/haberler/haber/2094927-s-p-turk-bankalarinin-karliligi-2018-de-azalacak

 
15 Şubat 2018 Perşembe 10:04 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Çiğdem KOÇ
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Mustafa Önsel
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Ahmet Özer
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Kazım DEMİR
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Muhammet İKİNCİ
 
Abdulkadir TİRYAKİOĞLU
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1431 - Joan of Arc'ın (Jan Dark) yargılanma süreci başladı.
1440 - Prusya Konfederasyonu oluşturuldu.
1613 - I. Mikhail Rus çarı oldu.
1842 - John J. Greenough, dikiş makinesinin patentini aldı.
1848 - Karl Marx, Komünist Manifesto kitabını yayımladı.
1885 - Washington Anıtı tamamlandı.
1925 - Ünlü ABD dergisi The New Yorker'ın ilk sayısı çıktı.
1935 - Fransız misyonerlerinin işlettiği bazı okullar millileştirildi.
1939 - Türkiye, İspanya'daki Franco rejimini resmen tanıdı.
1953 - Francis Crick ve James D. Watson, DNA molekülünün yapısını keşfettiler.
1958 - Türkiye Profesyonel Futbol Ligi başladı: ilk maç İzmirspor-Beykoz arasında oynandı. İlk golü İzmirsporlu Özcan attı.
1960 - Fidel Castro, Küba'daki tüm işletmeleri devletleştirdi.
1963 - Eski Milli Birlik Komitesi üyelerinden Alparslan Türkeş ve Numan Esin sürgünden Türkiye'ye döndüler.
1964 - CHP Genel Başkanı ve Başbakan İsmet İnönü'ye suikast girişiminde bulunuldu. Olay yerinde yakalanan suikastçının herhangi bir örgüte mensup olmadığı, kendi başına hareket ettiği açıklandı.
1965 - Malcolm X (Malik El Şahbaz) , New York'da uğradığı bir suikast sonucu öldürüldü.
1970 - İsviçre havayollarına ait bir uçakta Zürih yakınlarında iken havada patlayan bomba sonucu 38 yolcu ve 9 mürettebat öldü.
1971 - Yaşar Kemal Türkiye İşçi Partisi'nden (TİP) istifa etti.
1972 - SSCB'nin insansız uzay aracı Luna 20 Ay yüzeyine indi.
1973 - Bir İsrail savaş uçağı, Libya havayollarına ait bir yolcu uçağını Sina çölü üzerinde düşürdü: 108 kişi öldü.
1974 - Yaşar Kemal Türkiye Yazarlar Sendikası başkanlığına seçildi.
1974 - İsrail askeri birlikleri, Mısır ile varılan antlaşma uyarınca Süveyş Kanalının batısını tamamen boşalttılar.
1986 - Metallica 3. albümleri Master of Puppets'i çıkardı.
2001 - Türkiye kamuoyunda "Kara Çarşamba" olarak adlandırılan büyük bir ekonomik kriz patlak verdi.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
22
14
6
2
48
2
Galatasaray
22
12
6
4
42
3
Beşiktaş
22
11
6
5
39
4
Malatyaspor
22
9
7
6
34
5
Konyaspor
22
8
10
4
34
6
Trabzonspor
22
9
6
7
33
7
Sivasspor
22
8
7
7
31
8
Kasımpaşa
22
9
2
11
29
9
Antalyaspor
22
8
5
9
29
10
Alanyaspor
22
8
4
10
28
11
Kayserispor
22
7
7
8
28
12
Çaykur Rizespor
22
5
10
7
25
13
Göztepe
22
8
1
13
25
14
Bursaspor
22
4
12
6
24
15
Fenerbahçe
22
5
9
8
24
16
Ankaragücü
22
7
3
12
24
17
Erzurum BB
22
4
9
9
21
18
Akhisar Bld.Spor
22
4
6
12
18
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
14.02.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu102628323440
 
On Numara
18.02.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu08091315171819273031363942454756596164767780
 
Sayısal Loto
20.02.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu050727313245
 
Şans Topu
20.02.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu081013141803
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:20
  • Güneş07:00
  • Öğlen12:46
  • İkindi15:46
  • Akşam18:11
  • Yatsı19:40
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık