SEÇMEN ADRESİNİ SORGULAMAK İÇİN TIKLA

Ana Sayfa » Dünya » ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

Dünya piyasalarının da ilgi ile izlediği Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin 3. Oturumu’ndan “reformların derinleştirilmesi” kararı çıktı. Bundan böyle kaynak dağılımında öncelikli rol piyasalarda olacak. Devletin rolü azaltılacak, hizmet devleti haline getirilecek.

 
13 Kasım 2013 Çarşamba 13:59 
Yorum YapYazdır
 
 
ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

Çiftçilerin topraklarını bireysel olarak satabilecekleri bir yapı oluşturulacak. Oluşturulacak arazi borsasında alım satım yapılabilecek. Çiftçilerin ortak mülkiyetine dayalı büyük işletmeler, aile çiftlikleri ve kırsal kooperatifler teşvik edilecek.

Kasım’ın 9’unda başlayan ve 12’sine kadar devam eden Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi (MK) 3. Oturumu, Çin’de olduğu kadar dünya piyasalarında da merakla izlendi. Dünya piyasaları toplantı sonrası açıklanacak liberal reformlara odaklanırken Çin’in geleceği açısından büyük önem taşıyan köklü bir tarım reformunun da adımları atıldı. Bu arada Çin halkı, nüfus kayıt sisteminde yapılacak değişiklikleri heyecanla bekledi.

Türkçe de yayın yapan China Radio International, toplantı öncesinde yaptığı yayınlarda, reformların önemini vurgulayan uzun değerlendirmelere yer verdi. Aşağıdaki yazı geniş ölçüde bu değerlendirmelere dayanıyor.

Ekonomiyi piyasalar belirleyecek

Toplantıda, ÇKP Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Xi Jinping (Şi Cinping), merkez komite üyelerine sunduğu “Reformları kapsamlı derinleştirme” raporu oy birliğiyle kabul edildi. Rapor, Çin usulü sosyalist sistemin geliştirilmesi ve tamamlanmasını amaçlıyor. 

Toplantının ardından gelecek 10 yılın programını ve hedeflerini açıklayan ÇKP, piyasa ekonomisini esas alan bir dizi karara imza attı. Bundan böyle kaynak dağılımında öncelikli ve belirleyici rol piyasalarda olacak. Modern bir finans sistemi kurulacak, vergi sisteminde iyileştirmeler yapılacak. Devletin piyasaya müdahalesi azaltılacak. Tekel reformuyla, petrol ve doğal gaz üzerindeki ithalat kontrolleri kaldırılacak. Telekom sektörü, rekabeti teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenecek. 

Çin Serbest Ticaret Deneme Bölgesi

Şangkay’daki “Çin Serbest Ticaret Deneme Bölgesi”, reformların da deneme alanı olacak. Ekonomide devlet müdahalesinin azaltılmasını öngören yeni politikalar burada test edilecek. Çin parası yuanın uluslararasılaşmasında ilk adımlar burada atılacak. Bölgenin tahvil, döviz, emtia ve hisse senedi alım satımının yapıldığı bir para piyasası haline getirilmesi bekleniyor. Hedef Şangkay’ı 2020’ye kadar küresel bir ekonomi, maliye, ticaret ve nakliye merkezi haline getirmek.

ÇKP Merkez Komitesi Parti Okulu’ndan sosyalizm teorileri profesörü Song Fufan, “Eğer canlı bir ekonomi istiyorsanız, devletin rolü azaltılırken piyasa dışa açılmalı, devlet kendini değiştirerek hizmet devleti haline gelmeli” diyor. Kararlar da bu yönde alınmış gibi görünüyor.

Kentleşme ve Tarım Reformunun önemi

Çin’in geleceği açısından en önemli konulardan biri tarım reformu. Başbakan Li Keqiang (Li Kıçiang) başta olmak üzere Çin yönetimi, ÇKM MK öncesinde de “Toprak ve Tarım Reformu”na odaklandıklarını açıklamıştı. 

China Radio International’in değerlendirmelerine göre, 30-35 yıl önce Çin’de kertleşme oranı yüzde 20’nin altındaydı. Bugün bu oran yüzde 53’e yakın. Köyler yarı yarıya boşalmış, gençler kent ve kasabaları doldurmuş durumda. 300 milyondan fazla göçmen işçi, güvencesi olmadan kentlerde yaşıyor. Artan kentli nüfusun gıda talebini karşılamak kolay değil.

En büyük sorun da burada, ülkenin büyük nüfusunun gıda güvenliğini sağlamakta düğümleniyor. Bu yüzden tarıma elverişli arazilerin korunması “kırmızı çizgi” olarak nitelendiriliyor.

Ortak mülkiyete dayalı büyük işletmeler

Yapılacak tarım reformunun hem mülkiyet sorununu çözümlemesi hem verimliliği artırması hem de çağdaş tarım teknolojilerinin gerektirdiği işletme büyüklüklerinin sağlanmasına zemin hazırlayacak.

Bu yüzden Başbakan Li Keqiang, ÇKP MK 3. Oturum’dan kısa bir süre önce reformun ilk denemelerinin yapılacağı Kuzeydoğu Çin’in en büyük tarım merkezi Heilongjiang’a üç gününü ayırdı. Burada yaptığı konuşmalarda, “çiftçilerin ortak mülkiyetine dayanan büyük ölçekli ekimi” teşvik ederek tarımsal modernleşmeyi ve kırsal kalkınmayı gerçekleştireceklerini söyledi. 

Yapılacak kırsal reform, “yenileşmeye” ve “çiftçilerin kabulüne” dayalı bir sistem olarak yönetilecek, “değişik ortaklık biçimlerinde” modern çiftlikler kurulacak.

Mevcut toprak düzeni küçük toprak sahipliğine dayanıyor. Geleneksel yöntemlere dayanan bir tarım yapısı hakim. Kimse toprağını satamıyor, bu yasak. Ama kente göçmüş köylü gençler, bu toprakları ne işliyor ne de kiraya vermekle uğraşıyor.

Arazi borsası kurulacak

Yeni kırsal reform, bu sistemi yıkıp yerine ileri teknolojiye ve ölçek ekonomisine dayalı bir sistem kurmayı amaçlıyor. Bunun için önce çiftçilerin topraklarını bireysel olarak satabilecekleri, kiralayabilecekleri veya emanet, ipotek gibi yöntemlerle devredebilecekleri bir yapı oluşturulacak. Bunun da “piyasası” gerçekleştirilecek. Her şeyden önce bir tapu sistemi kurulacak. Oluşturulacak arazi borsasında alım satım yapılabilecek, değer artışları yansıtılabilecek. “Büyük ölçekli aile çiftlikleri ve kırsal kooperatifler” teşvik edilecek.

Kentle kır arasındaki gelir uçurumu daraltılacak

Çin’de nüfusu 1 milyondan daha az bir nüfusa sahip 2 milyon 816 küçük ve orta düzey kent var. Söz konusu kent ve kasabalar, ülke ekonomisinin yüzde 84.5’ini oluşturuyor. Pekin merkezli Kuzeydoğu Asya Kalkınma Araştırmaları Enstitüsü’nün son verilerine göre Çin’in küçük ve orta büyüklükteki kentlerinde kentleşme oranı sadece yüzde 35,1. İlk etapta bu oranın yüde 50’ye yükseltilmesi hedefleniyor. Kırsal kesimle büyük kentler arasındaki gelir uçururmunun daraltılması da önümüzdeki 10 ila 20 yıl içinde küçük ve orta ölçekli kentlerin kalkınmasına bağlı.

Devlet Bilgi Merkezi’nden Araştırmacı Zhang Monan’a göre, “Önümüzdeki on yıl Çin, büyük bir kentleşmeye sahne olacak. Keynes tarzı kentleşmeyle büyümeyi garanti etmek mümkün değil. Kentleşmenin talep yaratması ölçek ekonomilerine, emek dağılımına ve işbirliğine bağlı.”

“Çiftçilere yeterli koruma sağlanmalı”

Pekin Renmin Üniversitesi’nden Profesör Tao Ran öncü kentlerde başlatılacak konut kayıt sistemi ile kentlerde ve kırsal alanlarda eşit özellikte sosyal sigorta ağı kurulmasının, iç göçü kolaylaştıracağını söylüyor.

"Arazi transferi ve büyük ölçekli tarım, bazı deneme bölgelerinde yapılıyor. Uygulama henüz genişletilemiyor çünkü mevcut sistem çiftçilere hâlâ yeterli koruma veremiyor. Koruma olmadan topraklarını devrederlerse, köylüler evsiz kalır."

Kentlerdeki köylülerin büyük sorunu

Çin’deki temel sorunlardan biri de “nüfus kayıt sistemi.” O kadar ki, dünyanın gözü piyasa reformlarındayken Çin halkının en çok meraklandığı şey, ÇKP MK’nin nüfus kayıt sisteminde bir değişiklik yapıp yapmayacağı idi. Şu ana kadar bu konuda bir açıklama görmedik. Ama, bu yönde önemli değişikliklere yer verilmesi bekleniyordu. 

Aslında sorun çok büyük ve sosyal adaletle yakından ilgili. Kente kapağı atmış birinin nüfus cüzdanında “köylü” ibaresi yazılı ise bu kimlikle günlük hayatta sık sık sorun yaşanıyor. En başta geleni de “niteliksiz işçi” muamelesi. Ama bu kadarla kalmıyor. Nüfus kayıt sistemi, konut, eğitim, yaşlılık ve sosyal güvenlik gibi kamu hizmetlerinden tüm vatandaşların eşit bir biçimde yararlanabilmesinin önündeki en büyük engel. Kentli değilsenin kentin nimetlerine de uzaksınız. 

Bu sistem kentlerdeki iş olanaklarının yetersizliği düşünülerek konmuştu ve köylüyü köyde kentliyi kentte tutmayı amaçlıyordu. Bu, planlı ekonominin de bir gereğiydi. Ancak günümüzde bu sistem, emek gücünün dolaşımı ve ekonomik gelişme önünde büyük bir engel oluşturuyor.

Çok kişi kentlerdeki konut, ulaşım ve eğitim gibi sıkıntıların giderilebilmesi için sistemin bir şekilde devam etmesini istiyor. Bu tip garantilerin verilebilmesi de büyük bir maliyet gerektiriyor. Ama toplumsal adalet hedefleniyorsa, buna da bir çözüm bulmak, sorunu dengelemek şart. 

Bunun için de deneme alanı kuruldu

Merkezi hükümet, yerel hükümetlerin bu konuda aktif olmalarını istiyor ama olağanüstü büyük kaynaklar gerektirdiği için hiç de kolay değil. Pekin’de 8 milyon, Şangkay’da on milyon göçmen yaşıyor. Yapılan araştırmaya göre, Çin’de her yüz milyon köylünün kente tam olarak uyum sağlaması için 13 trilyon yuan harcama gerekiyor. 2030 yılına kadar 350 milyon Çinli köylünün kentlere göç edecek. Kaba bir hesapla gereken toplam harcama, 51 trilyon yuan’ı bulacak. Reform paketinde yerel yönetimlerin gelir kaynaklarını artırma hedefi de büyük ölçüde bu dengesizliği kaldırmak isteğinden kaynaklanıyor.

ÇKP, sorunu dengelemek için MK toplantısından çok önce, yine bir deneme alanında, Çin’in güneyinde yer alan Chongqing belediyesinde çalışmalar yaptı. Nüfus kayıt sistemi reformu için deneme bölgesi olarak seçilen yerde büyük deneyim kazandı. Ağustos 2010’dan bu yana, 4 milyon köylü, kentli olarak kayıtlandırıldı. Bu, sorunun toptan çözümüne yardımcı olamasa da aşama aşama bir denge kurulması için ışık tutucu bir deney birikimi sağlamış gözüküyor.

 

HASAN ERİŞ /CUMHURİYET

 
13 Kasım 2013 Çarşamba 13:59 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Türker Ertürk
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
21
14
5
2
47
2
Başakşehir
21
12
7
2
43
3
Galatasaray
21
12
4
5
40
4
Fenerbahçe
21
10
7
4
37
5
Antalyaspor
21
10
5
6
35
6
Trabzonspor
21
9
4
8
31
7
Osmanlıspor FK
21
7
9
5
30
8
Konyaspor
21
7
7
7
28
9
Bursaspor
21
8
4
9
28
10
K.D.Ç. Karabük
21
8
3
10
27
11
Gençlerbirliği
20
6
8
6
26
12
Kasımpaşa
21
7
4
10
25
13
Akhisar Bld.
21
6
6
9
24
14
Alanyaspor
21
6
4
11
22
15
Kayserispor
21
6
4
11
22
16
Ç. Rizespor
21
5
5
11
20
17
Adanaspor
21
4
5
12
17
18
Gaziantepspor
20
4
3
13
15
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Anket
2016 TÜRKİYE AÇISINDAN NASIL GEÇECEK?
ÇOK İYİ
İYİ
BİR ŞEY DEĞİŞMEZ
KÖTÜ
ÇOK KÖTÜ
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:18
  • Güneş06:58
  • Öğlen12:46
  • İkindi15:47
  • Akşam18:11
  • Yatsı19:42
 
Tarihte Bugün
1653 - Batı Anadolu'daki şiddetli depremde, Denizli, Nazilli, Tire ve Uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü ve yaralandı.
1660 - XI. Karl, İsveç kralı oldu.
1893 - Rudolf Diesel, dizel motorun patentini aldı.
1898 - Émile Zola, Fransız hükümetini anti-semitist tutumundan dolayı eleştirdiği için hapse girdi.
1903 - Küba, Guantanamo Körfezini ABD'ye kiraladı.
1904 - ABD 10 milyon dolar karşılığında Panama Kanalı bölgesinin kontrolünü aldı.
1919 - Benito Mussolini İtalya'da Faşist Partisini kurdu.
1921 - Ardahan'ın Kurtuluşu.
1934 - III. Léopold, Belçika kralı oldu.
1940 - "Pinokyo" adlı animasyon filmi gösterime girdi.
1941 - Plütonyum, Dr. Glenn T. Seaborg tarafından ilk defa ayrıştırıldı ve üretildi.
1942 - Avusturyalı yazar Stefan Zweig, Brezilya'da karsıyla birlikte intihar etti.
1944 - Büyük Çeçen Sürgünü bu sürgünle 500 bin Çeçen-İnguş insan Anavatanlarından Orta Asya'ya sürüldü.
1945 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti.
1945 - Türkiye-ABD ikili yardım antlaşması imzalandı.
1945 - Sevr Antlaşmasının değiştirilmesi için Londra'da toplanan konferans (23 Şubat-12 Mart), bir anlaşmaya varılamadan dağıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'nde Posen'deki Alman garnizonu teslim oldu.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Manila ABD'nin eline geçti.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Iwo Jima Muharebesi sırasında Suribachi Tepesine ABD bayrağı dikildi.
1947 - Uluslararası standardizasyon organizasyonu (ISO) kuruldu.
1954 - Çocuk felci enfeksiyonuna karşı Salk aşısıyla yapılan ilk kitlesel aşılama programı Pittsburgh'da başlatıldı (Sabin aşısı ise 1962'de gelecektir)
1955 - Edgar Faure, Fransa başbakanı seçildi.
1966 - Suriye'de askeri darbe oldu, hükümet devrildi.
1978 - Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) kuruldu.
1980 - Ayetullah Humeyni, ABD elçiliğindeki rehinelerin akıbetine İran parlamentosunun karar vereceğini belirtti.
1981 - Yaklaşık 200 kişilik isyancı ordu mensubu paramilis güçler, Antonio Tejero Molina liderliğinde İspanya parlamentosunu bastı ve milletvekillerini rehin aldı.
1987 - Büyük Macellan Bulutu içinde bir süpernova gözlendi.
1991 - Körfez Savaşı: ABD kara kuvvetleri Suudi Arabistan sınırını geçerek Irak topraklarına girdiler.
1991 - Tayland'da general Sunthorn Kongsompong, kansız bir darbe ile başbakan Chatichai Choonhavan'ı görevden alarak yönetimi ele geçirdi.
1994 - Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
1997 - Rus uzay istasyonu Mir'de büyük bir yangın çıktı.
1997 - Genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olan ve 14 Şubat 2003 tarihinde ölen Dolly adlı koyunun, İskoçya'daki Roslin Enstitüsü'nde klonlandığı duyuruldu.
1998 - Usame bin Ladin bir fetva yayımlayarak bütün yahudi ve haçlılara karşı cihad ilan etti.
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
1998 - İstanbul Üniversitesi rektörlüğü; sakallı, türbanlı ve kimliksiz öğrencilerin yerleşke ve binalara girişini yasakladı.
1999 - Avusturya'da Galtür köyüne çığ düştü: 31 kişi öldü.
632 - Muhammed Peygamber'in Veda Hutbesi
 
Arşiv
 
Süper Loto
16.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu061028294753
 
On Numara
20.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04091215171926282932333540424546525559656976
 
Sayısal Loto
18.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu021828333640
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık