AB Dışişleri Bakanları: Türkiye istiyorsa kapı açık

Ana Sayfa » Dünya » ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

Dünya piyasalarının da ilgi ile izlediği Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin 3. Oturumu’ndan “reformların derinleştirilmesi” kararı çıktı. Bundan böyle kaynak dağılımında öncelikli rol piyasalarda olacak. Devletin rolü azaltılacak, hizmet devleti haline getirilecek.

 
13 Kasım 2013 Çarşamba 13:59 
Yorum YapYazdır
 
 
ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

Çiftçilerin topraklarını bireysel olarak satabilecekleri bir yapı oluşturulacak. Oluşturulacak arazi borsasında alım satım yapılabilecek. Çiftçilerin ortak mülkiyetine dayalı büyük işletmeler, aile çiftlikleri ve kırsal kooperatifler teşvik edilecek.

Kasım’ın 9’unda başlayan ve 12’sine kadar devam eden Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi (MK) 3. Oturumu, Çin’de olduğu kadar dünya piyasalarında da merakla izlendi. Dünya piyasaları toplantı sonrası açıklanacak liberal reformlara odaklanırken Çin’in geleceği açısından büyük önem taşıyan köklü bir tarım reformunun da adımları atıldı. Bu arada Çin halkı, nüfus kayıt sisteminde yapılacak değişiklikleri heyecanla bekledi.

Türkçe de yayın yapan China Radio International, toplantı öncesinde yaptığı yayınlarda, reformların önemini vurgulayan uzun değerlendirmelere yer verdi. Aşağıdaki yazı geniş ölçüde bu değerlendirmelere dayanıyor.

Ekonomiyi piyasalar belirleyecek

Toplantıda, ÇKP Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Xi Jinping (Şi Cinping), merkez komite üyelerine sunduğu “Reformları kapsamlı derinleştirme” raporu oy birliğiyle kabul edildi. Rapor, Çin usulü sosyalist sistemin geliştirilmesi ve tamamlanmasını amaçlıyor. 

Toplantının ardından gelecek 10 yılın programını ve hedeflerini açıklayan ÇKP, piyasa ekonomisini esas alan bir dizi karara imza attı. Bundan böyle kaynak dağılımında öncelikli ve belirleyici rol piyasalarda olacak. Modern bir finans sistemi kurulacak, vergi sisteminde iyileştirmeler yapılacak. Devletin piyasaya müdahalesi azaltılacak. Tekel reformuyla, petrol ve doğal gaz üzerindeki ithalat kontrolleri kaldırılacak. Telekom sektörü, rekabeti teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenecek. 

Çin Serbest Ticaret Deneme Bölgesi

Şangkay’daki “Çin Serbest Ticaret Deneme Bölgesi”, reformların da deneme alanı olacak. Ekonomide devlet müdahalesinin azaltılmasını öngören yeni politikalar burada test edilecek. Çin parası yuanın uluslararasılaşmasında ilk adımlar burada atılacak. Bölgenin tahvil, döviz, emtia ve hisse senedi alım satımının yapıldığı bir para piyasası haline getirilmesi bekleniyor. Hedef Şangkay’ı 2020’ye kadar küresel bir ekonomi, maliye, ticaret ve nakliye merkezi haline getirmek.

ÇKP Merkez Komitesi Parti Okulu’ndan sosyalizm teorileri profesörü Song Fufan, “Eğer canlı bir ekonomi istiyorsanız, devletin rolü azaltılırken piyasa dışa açılmalı, devlet kendini değiştirerek hizmet devleti haline gelmeli” diyor. Kararlar da bu yönde alınmış gibi görünüyor.

Kentleşme ve Tarım Reformunun önemi

Çin’in geleceği açısından en önemli konulardan biri tarım reformu. Başbakan Li Keqiang (Li Kıçiang) başta olmak üzere Çin yönetimi, ÇKM MK öncesinde de “Toprak ve Tarım Reformu”na odaklandıklarını açıklamıştı. 

China Radio International’in değerlendirmelerine göre, 30-35 yıl önce Çin’de kertleşme oranı yüzde 20’nin altındaydı. Bugün bu oran yüzde 53’e yakın. Köyler yarı yarıya boşalmış, gençler kent ve kasabaları doldurmuş durumda. 300 milyondan fazla göçmen işçi, güvencesi olmadan kentlerde yaşıyor. Artan kentli nüfusun gıda talebini karşılamak kolay değil.

En büyük sorun da burada, ülkenin büyük nüfusunun gıda güvenliğini sağlamakta düğümleniyor. Bu yüzden tarıma elverişli arazilerin korunması “kırmızı çizgi” olarak nitelendiriliyor.

Ortak mülkiyete dayalı büyük işletmeler

Yapılacak tarım reformunun hem mülkiyet sorununu çözümlemesi hem verimliliği artırması hem de çağdaş tarım teknolojilerinin gerektirdiği işletme büyüklüklerinin sağlanmasına zemin hazırlayacak.

Bu yüzden Başbakan Li Keqiang, ÇKP MK 3. Oturum’dan kısa bir süre önce reformun ilk denemelerinin yapılacağı Kuzeydoğu Çin’in en büyük tarım merkezi Heilongjiang’a üç gününü ayırdı. Burada yaptığı konuşmalarda, “çiftçilerin ortak mülkiyetine dayanan büyük ölçekli ekimi” teşvik ederek tarımsal modernleşmeyi ve kırsal kalkınmayı gerçekleştireceklerini söyledi. 

Yapılacak kırsal reform, “yenileşmeye” ve “çiftçilerin kabulüne” dayalı bir sistem olarak yönetilecek, “değişik ortaklık biçimlerinde” modern çiftlikler kurulacak.

Mevcut toprak düzeni küçük toprak sahipliğine dayanıyor. Geleneksel yöntemlere dayanan bir tarım yapısı hakim. Kimse toprağını satamıyor, bu yasak. Ama kente göçmüş köylü gençler, bu toprakları ne işliyor ne de kiraya vermekle uğraşıyor.

Arazi borsası kurulacak

Yeni kırsal reform, bu sistemi yıkıp yerine ileri teknolojiye ve ölçek ekonomisine dayalı bir sistem kurmayı amaçlıyor. Bunun için önce çiftçilerin topraklarını bireysel olarak satabilecekleri, kiralayabilecekleri veya emanet, ipotek gibi yöntemlerle devredebilecekleri bir yapı oluşturulacak. Bunun da “piyasası” gerçekleştirilecek. Her şeyden önce bir tapu sistemi kurulacak. Oluşturulacak arazi borsasında alım satım yapılabilecek, değer artışları yansıtılabilecek. “Büyük ölçekli aile çiftlikleri ve kırsal kooperatifler” teşvik edilecek.

Kentle kır arasındaki gelir uçurumu daraltılacak

Çin’de nüfusu 1 milyondan daha az bir nüfusa sahip 2 milyon 816 küçük ve orta düzey kent var. Söz konusu kent ve kasabalar, ülke ekonomisinin yüzde 84.5’ini oluşturuyor. Pekin merkezli Kuzeydoğu Asya Kalkınma Araştırmaları Enstitüsü’nün son verilerine göre Çin’in küçük ve orta büyüklükteki kentlerinde kentleşme oranı sadece yüzde 35,1. İlk etapta bu oranın yüde 50’ye yükseltilmesi hedefleniyor. Kırsal kesimle büyük kentler arasındaki gelir uçururmunun daraltılması da önümüzdeki 10 ila 20 yıl içinde küçük ve orta ölçekli kentlerin kalkınmasına bağlı.

Devlet Bilgi Merkezi’nden Araştırmacı Zhang Monan’a göre, “Önümüzdeki on yıl Çin, büyük bir kentleşmeye sahne olacak. Keynes tarzı kentleşmeyle büyümeyi garanti etmek mümkün değil. Kentleşmenin talep yaratması ölçek ekonomilerine, emek dağılımına ve işbirliğine bağlı.”

“Çiftçilere yeterli koruma sağlanmalı”

Pekin Renmin Üniversitesi’nden Profesör Tao Ran öncü kentlerde başlatılacak konut kayıt sistemi ile kentlerde ve kırsal alanlarda eşit özellikte sosyal sigorta ağı kurulmasının, iç göçü kolaylaştıracağını söylüyor.

"Arazi transferi ve büyük ölçekli tarım, bazı deneme bölgelerinde yapılıyor. Uygulama henüz genişletilemiyor çünkü mevcut sistem çiftçilere hâlâ yeterli koruma veremiyor. Koruma olmadan topraklarını devrederlerse, köylüler evsiz kalır."

Kentlerdeki köylülerin büyük sorunu

Çin’deki temel sorunlardan biri de “nüfus kayıt sistemi.” O kadar ki, dünyanın gözü piyasa reformlarındayken Çin halkının en çok meraklandığı şey, ÇKP MK’nin nüfus kayıt sisteminde bir değişiklik yapıp yapmayacağı idi. Şu ana kadar bu konuda bir açıklama görmedik. Ama, bu yönde önemli değişikliklere yer verilmesi bekleniyordu. 

Aslında sorun çok büyük ve sosyal adaletle yakından ilgili. Kente kapağı atmış birinin nüfus cüzdanında “köylü” ibaresi yazılı ise bu kimlikle günlük hayatta sık sık sorun yaşanıyor. En başta geleni de “niteliksiz işçi” muamelesi. Ama bu kadarla kalmıyor. Nüfus kayıt sistemi, konut, eğitim, yaşlılık ve sosyal güvenlik gibi kamu hizmetlerinden tüm vatandaşların eşit bir biçimde yararlanabilmesinin önündeki en büyük engel. Kentli değilsenin kentin nimetlerine de uzaksınız. 

Bu sistem kentlerdeki iş olanaklarının yetersizliği düşünülerek konmuştu ve köylüyü köyde kentliyi kentte tutmayı amaçlıyordu. Bu, planlı ekonominin de bir gereğiydi. Ancak günümüzde bu sistem, emek gücünün dolaşımı ve ekonomik gelişme önünde büyük bir engel oluşturuyor.

Çok kişi kentlerdeki konut, ulaşım ve eğitim gibi sıkıntıların giderilebilmesi için sistemin bir şekilde devam etmesini istiyor. Bu tip garantilerin verilebilmesi de büyük bir maliyet gerektiriyor. Ama toplumsal adalet hedefleniyorsa, buna da bir çözüm bulmak, sorunu dengelemek şart. 

Bunun için de deneme alanı kuruldu

Merkezi hükümet, yerel hükümetlerin bu konuda aktif olmalarını istiyor ama olağanüstü büyük kaynaklar gerektirdiği için hiç de kolay değil. Pekin’de 8 milyon, Şangkay’da on milyon göçmen yaşıyor. Yapılan araştırmaya göre, Çin’de her yüz milyon köylünün kente tam olarak uyum sağlaması için 13 trilyon yuan harcama gerekiyor. 2030 yılına kadar 350 milyon Çinli köylünün kentlere göç edecek. Kaba bir hesapla gereken toplam harcama, 51 trilyon yuan’ı bulacak. Reform paketinde yerel yönetimlerin gelir kaynaklarını artırma hedefi de büyük ölçüde bu dengesizliği kaldırmak isteğinden kaynaklanıyor.

ÇKP, sorunu dengelemek için MK toplantısından çok önce, yine bir deneme alanında, Çin’in güneyinde yer alan Chongqing belediyesinde çalışmalar yaptı. Nüfus kayıt sistemi reformu için deneme bölgesi olarak seçilen yerde büyük deneyim kazandı. Ağustos 2010’dan bu yana, 4 milyon köylü, kentli olarak kayıtlandırıldı. Bu, sorunun toptan çözümüne yardımcı olamasa da aşama aşama bir denge kurulması için ışık tutucu bir deney birikimi sağlamış gözüküyor.

 

HASAN ERİŞ /CUMHURİYET

 
13 Kasım 2013 Çarşamba 13:59 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
28
19
7
2
64
2
Başakşehir
28
16
9
3
57
3
Fenerbahçe
28
15
8
5
53
4
Galatasaray
28
15
4
9
49
5
Trabzonspor
28
14
5
9
47
6
Antalyaspor
28
12
7
9
43
7
Gençlerbirliği
28
10
9
9
39
8
Konyaspor
28
10
9
9
39
9
Osmanlıspor FK
28
9
10
9
37
10
Kasımpaşa
28
10
7
11
37
11
K.D.Ç. Karabük
29
10
6
13
36
12
Bursaspor
28
10
5
13
35
13
Alanyaspor
28
10
4
14
34
14
Akhisar Bld.
28
9
6
13
33
15
Kayserispor
28
7
6
15
27
16
Gaziantepspor
29
7
5
17
26
17
Ç. Rizespor
28
6
6
16
24
18
Adanaspor
28
5
5
18
20
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1903 - Alberta'da (Kanada) meydana gelen toprak kaymasında 70 kişi öldü.
1916 - Kut'ül Ammare Kuşatmasında Halil Kut Paşa komutasındaki 6. Ordu Irak cephesinde Kut'ül Ammare kasabasında İngiliz Mezopotamya ordusunu teslim aldı.
1939 - Türk güreşçileri Yaşar Doğu ve Mustafa Çakmak 66 ve 87 kilolarda Avrupa ikincisi oldu.
1945 - İtalya'daki Alman birlikleri teslim oldu.
1945 - Sovyet tankları Berlin'e girdi. Sovyet askerleri şansölyelik binasının kapılarını zorlarken, Nazi lider Adolf Hitler, tabancayla intihar etti.
1945 - Adolf Hitler, Eva Braun ile Berlin'de evlendi ve Amiral Karl Dönitz'i veliahtı tayin etti.
1945 - Dachau Toplama Kampı, ABD Kara Kuvvetleri'ne bağlı 42. Piyade Tümeni ve diğer 7. Ordu birlikleri tarafından kurtuldu.
1949 - Sabahattin Ali'yi öldüren Ali Ertegin'in yargılanmasına başlandı.
1951 - Helsinki'de düzenlenen Dünya Serbest Güreş Şampiyonası'nı Türk Milli Takımı kazandı.
1955 - Güney Vietnam'da iç savaş başladı.
1959 - CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Ege illerini kapsayan yurt gezisine çıktı. Ankara garında ve Eskişehir tren istasyonunda halkın muhalefet lideriyle görüşmesi ve gösteri yapması polis tarafından engellendi.
1960 - Ankara ve İstanbul'da üniversiteler 1 ay süreyle kapatıldı. İstanbul Üniversitesi'nde gösterilere polisin silahlı müdahalesinde önceki gün bir öğrenci ölmüş, ayrıca sıkıyönetim ilan edilmişti.
1968 - Hair Müzikali Broadway'de perdelerini açtı.
1971 - Çetin Altan ve İlhan Selçuk 9 Mart 1971 darbe teşebbüsü ile ilgili olarak sorgulanmak üzere gözaltına alındılar.
1972 - Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay hükümeti kurma görevini eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü'ye verdi.
1979 - İstanbul'da 1 Mayıs günü sokağa çıkma yasağı uygulanacağı ilan edildi.
1979 - Süleyman Demirel, Türkiye Muhtarlar Federasyonu'nun 5. Genel Kurulu'nda "Türkiye Muhtarbaşı" seçildi.
1980 - 1 Mayıs'ın yasaklandığı il sayısı 30'a yükseldi.
1981 - Ankara Sıkıyönetim Askeri Savcılığı, MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve 219 sanık hakkında idam istemiyle dava açtı.
1983 - Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı tebligatına göre, 12 Eylül askeri darbesinden sonra 242'si 10 yıl, 481'i 5 yıl olmak üzere toplam 723 kişi siyaset yasağı kapsamına alındı.
1986 - Yetkililer, 26 Nisan'da meydana gelen Çernobil kazası sonrası oluşan radyoaktif bulutların Türkiye'ye ulaşma olasılığının zayıf olduğunu iddia ettiler.
1986 - "Bir Yeni Cumhuriyet İçin" adlı kitabı nedeniyle 4. kez yargılanan Yalçın Küçük 1,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
1988 - İçişleri Bakanı Mustafa Kalemli "Türkiye'nin 1 Mayıs diye bir bayramı yoktur" dedi.
1991 - Bengaldeş'te meydana gelen kasırga en az 138.000 kişinin ölümüne ve 10 milyon kişinin evsiz kalmasına neden oldu.
1992 - Los Angeles'da çıkan halk ayaklanmasında üç gün içinde 54 kişi öldü ve yüzlerce bina tahrip edildi.
2004 - Oldsmobile son otomobilini üretti. Şirket tam 107 yıldır otomobil üretimi yapıyordu.
2005 - Suriye, 29 yıl süren işgalin ardından Lübnan'dan tamamen çekildi.
2007 - İstanbul'da, Çağlayan Mitingi düzenlendi.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak03:19
  • Güneş05:14
  • Öğlen12:30
  • İkindi16:21
  • Akşam19:23
  • Yatsı21:05
 
Süper Loto
27.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu040618253437
 
On Numara
24.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02030405080912171819202327333642525666686974
 
Sayısal Loto
22.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051825283841
 
Şans Topu
26.04.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071014181910
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık