Trabzon'a kim ihanet etti?

Ana Sayfa » Dünya » ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

Dünya piyasalarının da ilgi ile izlediği Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi’nin 3. Oturumu’ndan “reformların derinleştirilmesi” kararı çıktı. Bundan böyle kaynak dağılımında öncelikli rol piyasalarda olacak. Devletin rolü azaltılacak, hizmet devleti haline getirilecek.

 
13 Kasım 2013 Çarşamba 13:59 
Yorum YapYazdır
 
 
ÇİN'DEN SOSYALİZM VE DÜNYA EKONOMİSİ ADINA FLAŞ KARAR

Çiftçilerin topraklarını bireysel olarak satabilecekleri bir yapı oluşturulacak. Oluşturulacak arazi borsasında alım satım yapılabilecek. Çiftçilerin ortak mülkiyetine dayalı büyük işletmeler, aile çiftlikleri ve kırsal kooperatifler teşvik edilecek.

Kasım’ın 9’unda başlayan ve 12’sine kadar devam eden Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi (MK) 3. Oturumu, Çin’de olduğu kadar dünya piyasalarında da merakla izlendi. Dünya piyasaları toplantı sonrası açıklanacak liberal reformlara odaklanırken Çin’in geleceği açısından büyük önem taşıyan köklü bir tarım reformunun da adımları atıldı. Bu arada Çin halkı, nüfus kayıt sisteminde yapılacak değişiklikleri heyecanla bekledi.

Türkçe de yayın yapan China Radio International, toplantı öncesinde yaptığı yayınlarda, reformların önemini vurgulayan uzun değerlendirmelere yer verdi. Aşağıdaki yazı geniş ölçüde bu değerlendirmelere dayanıyor.

Ekonomiyi piyasalar belirleyecek

Toplantıda, ÇKP Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Xi Jinping (Şi Cinping), merkez komite üyelerine sunduğu “Reformları kapsamlı derinleştirme” raporu oy birliğiyle kabul edildi. Rapor, Çin usulü sosyalist sistemin geliştirilmesi ve tamamlanmasını amaçlıyor. 

Toplantının ardından gelecek 10 yılın programını ve hedeflerini açıklayan ÇKP, piyasa ekonomisini esas alan bir dizi karara imza attı. Bundan böyle kaynak dağılımında öncelikli ve belirleyici rol piyasalarda olacak. Modern bir finans sistemi kurulacak, vergi sisteminde iyileştirmeler yapılacak. Devletin piyasaya müdahalesi azaltılacak. Tekel reformuyla, petrol ve doğal gaz üzerindeki ithalat kontrolleri kaldırılacak. Telekom sektörü, rekabeti teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenecek. 

Çin Serbest Ticaret Deneme Bölgesi

Şangkay’daki “Çin Serbest Ticaret Deneme Bölgesi”, reformların da deneme alanı olacak. Ekonomide devlet müdahalesinin azaltılmasını öngören yeni politikalar burada test edilecek. Çin parası yuanın uluslararasılaşmasında ilk adımlar burada atılacak. Bölgenin tahvil, döviz, emtia ve hisse senedi alım satımının yapıldığı bir para piyasası haline getirilmesi bekleniyor. Hedef Şangkay’ı 2020’ye kadar küresel bir ekonomi, maliye, ticaret ve nakliye merkezi haline getirmek.

ÇKP Merkez Komitesi Parti Okulu’ndan sosyalizm teorileri profesörü Song Fufan, “Eğer canlı bir ekonomi istiyorsanız, devletin rolü azaltılırken piyasa dışa açılmalı, devlet kendini değiştirerek hizmet devleti haline gelmeli” diyor. Kararlar da bu yönde alınmış gibi görünüyor.

Kentleşme ve Tarım Reformunun önemi

Çin’in geleceği açısından en önemli konulardan biri tarım reformu. Başbakan Li Keqiang (Li Kıçiang) başta olmak üzere Çin yönetimi, ÇKM MK öncesinde de “Toprak ve Tarım Reformu”na odaklandıklarını açıklamıştı. 

China Radio International’in değerlendirmelerine göre, 30-35 yıl önce Çin’de kertleşme oranı yüzde 20’nin altındaydı. Bugün bu oran yüzde 53’e yakın. Köyler yarı yarıya boşalmış, gençler kent ve kasabaları doldurmuş durumda. 300 milyondan fazla göçmen işçi, güvencesi olmadan kentlerde yaşıyor. Artan kentli nüfusun gıda talebini karşılamak kolay değil.

En büyük sorun da burada, ülkenin büyük nüfusunun gıda güvenliğini sağlamakta düğümleniyor. Bu yüzden tarıma elverişli arazilerin korunması “kırmızı çizgi” olarak nitelendiriliyor.

Ortak mülkiyete dayalı büyük işletmeler

Yapılacak tarım reformunun hem mülkiyet sorununu çözümlemesi hem verimliliği artırması hem de çağdaş tarım teknolojilerinin gerektirdiği işletme büyüklüklerinin sağlanmasına zemin hazırlayacak.

Bu yüzden Başbakan Li Keqiang, ÇKP MK 3. Oturum’dan kısa bir süre önce reformun ilk denemelerinin yapılacağı Kuzeydoğu Çin’in en büyük tarım merkezi Heilongjiang’a üç gününü ayırdı. Burada yaptığı konuşmalarda, “çiftçilerin ortak mülkiyetine dayanan büyük ölçekli ekimi” teşvik ederek tarımsal modernleşmeyi ve kırsal kalkınmayı gerçekleştireceklerini söyledi. 

Yapılacak kırsal reform, “yenileşmeye” ve “çiftçilerin kabulüne” dayalı bir sistem olarak yönetilecek, “değişik ortaklık biçimlerinde” modern çiftlikler kurulacak.

Mevcut toprak düzeni küçük toprak sahipliğine dayanıyor. Geleneksel yöntemlere dayanan bir tarım yapısı hakim. Kimse toprağını satamıyor, bu yasak. Ama kente göçmüş köylü gençler, bu toprakları ne işliyor ne de kiraya vermekle uğraşıyor.

Arazi borsası kurulacak

Yeni kırsal reform, bu sistemi yıkıp yerine ileri teknolojiye ve ölçek ekonomisine dayalı bir sistem kurmayı amaçlıyor. Bunun için önce çiftçilerin topraklarını bireysel olarak satabilecekleri, kiralayabilecekleri veya emanet, ipotek gibi yöntemlerle devredebilecekleri bir yapı oluşturulacak. Bunun da “piyasası” gerçekleştirilecek. Her şeyden önce bir tapu sistemi kurulacak. Oluşturulacak arazi borsasında alım satım yapılabilecek, değer artışları yansıtılabilecek. “Büyük ölçekli aile çiftlikleri ve kırsal kooperatifler” teşvik edilecek.

Kentle kır arasındaki gelir uçurumu daraltılacak

Çin’de nüfusu 1 milyondan daha az bir nüfusa sahip 2 milyon 816 küçük ve orta düzey kent var. Söz konusu kent ve kasabalar, ülke ekonomisinin yüzde 84.5’ini oluşturuyor. Pekin merkezli Kuzeydoğu Asya Kalkınma Araştırmaları Enstitüsü’nün son verilerine göre Çin’in küçük ve orta büyüklükteki kentlerinde kentleşme oranı sadece yüzde 35,1. İlk etapta bu oranın yüde 50’ye yükseltilmesi hedefleniyor. Kırsal kesimle büyük kentler arasındaki gelir uçururmunun daraltılması da önümüzdeki 10 ila 20 yıl içinde küçük ve orta ölçekli kentlerin kalkınmasına bağlı.

Devlet Bilgi Merkezi’nden Araştırmacı Zhang Monan’a göre, “Önümüzdeki on yıl Çin, büyük bir kentleşmeye sahne olacak. Keynes tarzı kentleşmeyle büyümeyi garanti etmek mümkün değil. Kentleşmenin talep yaratması ölçek ekonomilerine, emek dağılımına ve işbirliğine bağlı.”

“Çiftçilere yeterli koruma sağlanmalı”

Pekin Renmin Üniversitesi’nden Profesör Tao Ran öncü kentlerde başlatılacak konut kayıt sistemi ile kentlerde ve kırsal alanlarda eşit özellikte sosyal sigorta ağı kurulmasının, iç göçü kolaylaştıracağını söylüyor.

"Arazi transferi ve büyük ölçekli tarım, bazı deneme bölgelerinde yapılıyor. Uygulama henüz genişletilemiyor çünkü mevcut sistem çiftçilere hâlâ yeterli koruma veremiyor. Koruma olmadan topraklarını devrederlerse, köylüler evsiz kalır."

Kentlerdeki köylülerin büyük sorunu

Çin’deki temel sorunlardan biri de “nüfus kayıt sistemi.” O kadar ki, dünyanın gözü piyasa reformlarındayken Çin halkının en çok meraklandığı şey, ÇKP MK’nin nüfus kayıt sisteminde bir değişiklik yapıp yapmayacağı idi. Şu ana kadar bu konuda bir açıklama görmedik. Ama, bu yönde önemli değişikliklere yer verilmesi bekleniyordu. 

Aslında sorun çok büyük ve sosyal adaletle yakından ilgili. Kente kapağı atmış birinin nüfus cüzdanında “köylü” ibaresi yazılı ise bu kimlikle günlük hayatta sık sık sorun yaşanıyor. En başta geleni de “niteliksiz işçi” muamelesi. Ama bu kadarla kalmıyor. Nüfus kayıt sistemi, konut, eğitim, yaşlılık ve sosyal güvenlik gibi kamu hizmetlerinden tüm vatandaşların eşit bir biçimde yararlanabilmesinin önündeki en büyük engel. Kentli değilsenin kentin nimetlerine de uzaksınız. 

Bu sistem kentlerdeki iş olanaklarının yetersizliği düşünülerek konmuştu ve köylüyü köyde kentliyi kentte tutmayı amaçlıyordu. Bu, planlı ekonominin de bir gereğiydi. Ancak günümüzde bu sistem, emek gücünün dolaşımı ve ekonomik gelişme önünde büyük bir engel oluşturuyor.

Çok kişi kentlerdeki konut, ulaşım ve eğitim gibi sıkıntıların giderilebilmesi için sistemin bir şekilde devam etmesini istiyor. Bu tip garantilerin verilebilmesi de büyük bir maliyet gerektiriyor. Ama toplumsal adalet hedefleniyorsa, buna da bir çözüm bulmak, sorunu dengelemek şart. 

Bunun için de deneme alanı kuruldu

Merkezi hükümet, yerel hükümetlerin bu konuda aktif olmalarını istiyor ama olağanüstü büyük kaynaklar gerektirdiği için hiç de kolay değil. Pekin’de 8 milyon, Şangkay’da on milyon göçmen yaşıyor. Yapılan araştırmaya göre, Çin’de her yüz milyon köylünün kente tam olarak uyum sağlaması için 13 trilyon yuan harcama gerekiyor. 2030 yılına kadar 350 milyon Çinli köylünün kentlere göç edecek. Kaba bir hesapla gereken toplam harcama, 51 trilyon yuan’ı bulacak. Reform paketinde yerel yönetimlerin gelir kaynaklarını artırma hedefi de büyük ölçüde bu dengesizliği kaldırmak isteğinden kaynaklanıyor.

ÇKP, sorunu dengelemek için MK toplantısından çok önce, yine bir deneme alanında, Çin’in güneyinde yer alan Chongqing belediyesinde çalışmalar yaptı. Nüfus kayıt sistemi reformu için deneme bölgesi olarak seçilen yerde büyük deneyim kazandı. Ağustos 2010’dan bu yana, 4 milyon köylü, kentli olarak kayıtlandırıldı. Bu, sorunun toptan çözümüne yardımcı olamasa da aşama aşama bir denge kurulması için ışık tutucu bir deney birikimi sağlamış gözüküyor.

 

HASAN ERİŞ /CUMHURİYET

 
13 Kasım 2013 Çarşamba 13:59 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Mehmet Polat
 
Mustafa Önsel
 
Kazım DEMİR
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1859 - Darwin'in "Türlerin Kökeni" çalışması yayımlandı.
1870 - Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı.
1925 - Erzurum'da da şapka inkılabına karşı gösteriler yapıldı. Tutuklananlardan 13'ü idama mahkûm oldu ve Erzurum'da 1 ay sıkıyönetim ilan edildi.
1927 - Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi açıldı.
1928 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Atatürk'e Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanını verdi.
1934 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla Atatürk soyadını aldı.
1939 - Gestapo, Çekoslovakya'da 120 öğrenciyi öldürdü.
1941 - II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı.
1961 - BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.
1963 - ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü.
1976 - Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.
1977 - Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.
1981 - Türkiye'de, Atatürk'ün 100. doğum yıl dönümü olan 1981 yılında, 24 Kasım'ın her yıl Öğretmenler Günü olarak kutlanması kararlaştırıldı.
1983 - İsrail, Trablusşam'da tutuklu 6 İsrail askerine karşılık 4800 Filistinliyi serbest bıraktı.
1988 - Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu.
1989 - Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nin İkiyaka Köyü'nde, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş, teröristlerce öldürüldü.
1990 - Kadınlar, Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek'in "Flört fuhuştur", "feminizm sapıklıktır" sözlerini düdük çalarak protesto etti. İstanbul Galatasaray'daki eylemde, polis 5 kadını dövdü, 11 kadın gözaltına alındı.
1994 - Efsanevi MacGyver adlı televizyon dizsinin "Trail to Doomsday" ismindeki filmi Türkiye'de gösterime girdi.
1994 - Galatasaray Barselona'yı 2-1 yendi; kutlamalarda 3 kişi öldü.
1996 - ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a Budapeşte'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu.
2005 - Picasso İstanbul'da sergisi Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nde açıldı.
2009 - Berkay Songur Abdülcambaz Ayıboğan'ın kualğını kesti, boğduğu ayıyı yedi.
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
23.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu041013203339
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
22.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu131522243109
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:25
  • Güneş07:12
  • Öğlen12:19
  • İkindi14:48
  • Akşam17:05
  • Yatsı18:39
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık