SEÇMEN ADRESİNİ SORGULAMAK İÇİN TIKLA

Ana Sayfa » Medya Kritik » Çetin Altan yaşamını yitirdi

Çetin Altan yaşamını yitirdi

Usta gazeteci-yazar Çetin Altan, dün saat 11.05’te İstanbul’daki Fatih Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde hayata gözlerini yumdu. Altan için bugün saat 11.00’de Milliyet Gazetesi’nde özel bir tören düzenlenecek.Cenazesi, bugün öğle vakti Teşvikiye Camisi’nde kılınacak namazın ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilecek. Altan, geride birçok anı, özlü söz ve eser bırakırken, dostları ve meslektaşları da kendisini anlattı.

 
23 Ekim 2015 Cuma 08:46 
Yorum YapYazdır
 
 
Çetin Altan yaşamını yitirdi

[Haber görseli]22 Haziran 1927’de İstanbul’da doğdu. Dedesinin babası, Kırım’dan göç eden arabacı Ahmet Kıpçakski, dedesi Tatar Hasan Paşa idi. Babası hukukçu Halit Bey, annesi Nurhayat Hanım’dır. Galatasaray Lisesi’ni, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. 1943-1944’de Çınaraltı, Varlık, İstanbul ve Kaynak’da şiirleri ve düz yazıları çıktı. 1943’te büyükannesinden edindiği para ile bastırdığı ilk kitabı ‘Üçüncü Mevki’ yayımlanır. Ulus gazetesinde muhabir olarak başladığı gazeteciliğe, Hür Ses’de fıkra yazarlığı ile devam etti. Daha sonra Halkçı, Tan, Akşam, Milliyet, Yeni Ortam, Hürriyet, Güneş gazetelerinde ve Çarşaf dergisinde köşe yazıları yazdı.

1959 yılında Abdi İpekçi’nin teklifi üzerine Peyami Safa’nın (1899 - 1961) yerine, Milliyet gazetesinde yazmaya başladı. Daha sonra Devrim, Akşam, Hürriyet, Güneş, Sabah, Milliyet gazetelerinde köşe yazıları yazdı.

[Haber görseli]

 

Altan 1965-1969 arasında Türkiye İşçi Partisi’nden (TİP) milletvekilliği yaptı. Önce dokunulmazlığı kaldırılan, sonra da iade edilen ilk milletvekili olma sıfatını taşıyan Altan’ın, yine aynı dönemde, 1968 yılında meclisteki bir konuşması sırasında başlayan tartışma Nâzım Hikmet’e kadar sıçramış ve başta o dönemin Adalet Partisi milletvekili Cavit Şadi Pehlivanoğlu ve Hamit Fendoğlu olmak üzere, Adalet Partisi milletvekilleri ile 20 Şubat 1968’de karıştığı kavga ile çokça gündeme gelmiştir. Bu dönemdeki anılarını ‘Ben Milletvekiliyken’ adıyla kitaplaştırdı. Gazeteci yazar ayrıca, 12 Mart’tan sonra, daha önce yazdığı bir yazıdan ötürü hüküm giyse de, gözlerindeki rahatsızlık sebebiyle 1973’te Cumhurbaşkanı tarafından affedildi.

Cumhuriyet’teki ‘veda yazısı’: ‘Dünya için fena mücadele etmedik’

9 Mart 1971 darbe teşebbüsünü destekleyen Devrim gazetesi mensubu olduğu gerekçesiyle, bu “Millî Demokratik Devrim” darbesi planlarına karşı çıkan zamanın 1. Ordu Komutanı Orgeneral Faik Türün tarafından tutuklanarak sorguya çekildi. Altan, Cumhurbaşkanlığına hakaret davasından, Doğan Koloğlu ile birlikte 1972’de yargılandı ve mahkûm oldu.

Altan’ın ‘Büyük Gözaltı’ (1973 Orhan Kemal Ödülü), ‘Bir Avuç Gökyüzü’, ‘Viski’ ve ‘Küçük Bahçe’ isimli dört romanı da Fransızcaya çevrildi. Bu eserlerden, ‘Büyük Gözaltı’ İsveççe, Yunanca, Bulgarca ve İspanyolca; ‘Bir Avuç Gökyüzü’ ise İspanyolca ve Rumence basıldı. ‘Büyük Gözaltı’ ise, Fransız liselerinde seçmeli ders kitabı olarak okutuldu.

Elli yıllık yazı yaşamında yazılarından ötürü pek çok kez mahkemeye verilen Altan hakkında ağır cezada 300’den fazla dava açıldı. 1972 yılında gözaltı süresi 24 saat olmasına karşın 15 gün gözaltında tutuldu. Üç kez tutuklandı, iki kez mahkûm oldu ve iki yıl cezaevinde yattı. Son olarak hakkında 159. maddeye dayanılarak açılan davada tek celsede beraat etti. Yazarın hayat hikâyesi, 1998 yılında eşi Solmaz Kâmuran tarafından İpek Böceği Cinayeti adlı kitapta kaleme alınmıştı.

Yine, ABD’li belgeselci Catherine Stryker, Soğuk Savaş dönemi ve Çetin Altan’ı 2006’da anlattığı, 29 dakikalık ‘The Life and Times of Çetin Altan’ belgeseliyle, Massachusetts Film Festivali’nden ödülle dönmüştü.

 

Sevdi, eleştirdi, sordu...

* “Bizde de mahkemeler jürili olsa, durum ne olurdu? Neden köylerde kadın berberi olmasın? Elektrikler alaturka mıdır, alafranga mı?

“Ben kendime ‘Yazarım,’ diyemem. Yazar olup olmadığıma, gelecek kuşaklar karar verebilir

- Milliyet, 2.2.2009, Ada, Can Dündar’ın köşe yazısında alıntıladığı sözlerinden...

* “Hayatımda hiç dominant olmadım, uzaktan öyle gözüküyor yahu! İlk arabamı aldığım adam, ‘Peynir gibi adammışsın, herkes seni sert zannediyor’ demişti. Kara mizahı vardır doğanın. Beethoven’ın sağır olması, filin düşmanının karınca olması gibi..."

* “Aristokrasi yok, kadın yok, kimin için düello yapacaksın ? Özür dilemeyi, teşekkür etmeyi biliyor mu? Adamın modeli toprak ağası. İnsanlar, daima kendisini ezeni örnek alır. Köylü çocuklarının hepsi, polis, jandarma olmak ister.”

* “Enseyi karartmayın! Bu bir Rumeli lafı. Babaannem söylerdi. Çünkü başın önde düşündüğün zaman, ensene güneş vuruyor. Enseyi karartma, sal suya... Düşün düşün, boktur işin...”

* “Büyük aşklar da yaşanır. Yalnız, aşkın da tarifini yapmak gerekir. Büyük aşk demek, doğada libidonun en uygun olduğu kişiye rastlamış olmak demektir. Doğanın bir isteğidir o.”

- Zeynep Miraç, 28 Kasım 2009, Milliyet Cadde röportajından

* “Tarih bilincinin oluşmasına kasıtlı olarak engel olunuyor. Çünkü tarih dediğin hikâye, sadece padişah dalkavukluğuyla oluşturulamaz. ‘Padişahımız çok büyük!’ diye tarih bilinci olmaz.”

* “Kapitalist bir Başbakanın, daha iktidara geldiği gün ağzını açar açmaz toplum ve fikir meseleleriyle hayatında hiç ilgilenmemiş olduğunu ortaya koyuverecek sözler söylemesi, insanı Türkiye seviyesi üzerinde alışık olduğumuz ve yenmek zorunda bulunduğumuz mahut karamsarlığa doğru yeniden itiveriyor.”

- Milliyet Gazetesi, “TAŞ” köşe yazılarından, 26 Ekim....

* “Hem sevip, hem beğendiğin kadın bulmak zordur. İki olasılığın bir arada olması çok zordur. 24 saatte kadın erkek çiftleşmesi kaç yüz milyondur ve bunun ne kadarı bebek olur ? Kimsenin sorduğunu görmedim.”

- Şebnem İyinam, Akşam Gazetesi röportajından.

 

[Haber görseli]

NE DEDİLER...

Kemal Kılıçdaroğlu: Korkusuz bir mücadele adamıydı

“Büyük bir düşünürü, özgün bir edebiyatçıyı, bir basın emekçisini ve korkusuz bir mücadele adamını kaybettik. Çetin Altan’ın hayatı Türkiye’nin rönesansının hikâyesidir. Altan, Türkiye’nin 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren sanatta, siyasette, düşün ve edebiyat hayatında yaşadığı değişim ve çalkantılardan demokrasi, özgürlük, bilim ve akla dayanan çağdaşlaşma kavgasının bayrak kişiliklerindendi. Eserleri sonsuza kadar medeniyetimizin müstesna örnekleri arasında yaşayacaktır.”

Selahattin Demirtaş ve Figen Yüksekdağ: Okurların ufkunu genişletti

“Türkiye gazeteciliği için nadir nitelikte, edebi ve evrensel bakışını mizahla buluşturan, okurların ufkunu genişleten bu yeri doldurulamaz kayıptan ötürü, ailesine, dostlarına ve halklarımıza başsağlığı diliyoruz.”

Türkiye Gazeteciler Cemiyeti: Meslek ustamız

“Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) üyesi ve Basın Şeref Kartı ve 1998 Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü sahibi gazeteci –yazar Çetin Altan’ı kaybettik. Gazetecilik mesleğine uzun yıllar hizmet veren Çetin Altan’ı sevgi ve saygıyla anıyoruz. Değerli üyemiz meslek ustamız gazeteci -yazar Çetin Altan’ın ailesine, sevenlerine ve basın topluluğumuza başsağlığı diliyoruz.”

Celal Üster: Ne bağnaz, ne aptal ne de köle oldu

“1960’larda, Akşam gazetesindeki ‘Taş’ gibi yazılarını okuyarak yetişenlerdenim. Lord Byron’ın bir sözü vardır: ‘Aklını kullanmayanlar bağnazdır, aklını kullanamayanlar aptaldır, aklını kullanmaya cesaret edemeyenler ise köle.’ O yüzden, Çetin Altan ne bağnaz, ne aptal, ne de köle oldu. Hoşgörüyle, aklıyla ve bağımsızca düşündü ve yazdı. Kıvrak zekâsına, eleştirel bakışına, alaycı yergisine en çok gereksinim duyduğumuz günlerde yitirdik onu...”

[Haber görseli]

Işık Öğütçü: Baba dostunu kaybettim

“1970’de babamın cenazesini karşılamak için Kapıkule’de hep beraber olmuştuk. Çocukları ağabeyim ve arkadaşımdı. 1973’te Orhan Kemal Roman Armağanı ödülü verildiğinde çok mutluydu. Hapiste bu ödülü alan ilk yazardı. Daha sonra roman armağanının seçici kurul üyeliği de yapmış, çok sevdiği arkadaşına vefasını göstermişti. Benim için Çetin Amca’ydı. Basınköy’de gördüğüm, evine gidip konuştuğum, sohbetine doyum olmaz amcamdı. Onun babam için yazdığı yazıyı, ben ona ve tüm sanatçılarımız için yazıyorum: Bir gün gelecek, Türk halkı kendisi için hayatını ziyan etmiş dürüst Türk sanatçılarıyla bugünkünden çok daha fazla övünecektir. Ben de buna inanıyorum. Eserlerin ve sıcak dostluğunla, hep yüreğimde yaşayacaksın.”

Fikret Bila: En büyük kalemlerdendi

(Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni)

“Çetin Altan Türk basını ve edebiyatının en büyük kalemlerinden biri idi. Eserleri, birçok dile çevrilerek Türk yazın dünyasının dünyaya açılmasına öncülük etmiş bir yazardı. Çetin Altan, sadece usta kalemi değil, felsefesi ve siyaseti ile de Cumhuriyet kuşağı gençliğinin ve ondan sonraki neslin zihin dünyasını açmış, düşünme yeteneklerinin gelişmesine katkıda bulunmuş bir filozoftu. Kaybı, Türkiye içinde olduğu gibi, dünya edebiyatı için de büyük bir kayıptır. Uzun yıllardır Milliyet yazarı olarak mesleğini sürdürüyor olması biz Milliyet mensupları için her zaman övünç ve mutluluk kaynağıdır.”

Sami Kohen: Çok cesur bir gazeteciydi

(Milliyet Gazetesi Köşe Yazarı)

Herşeyden önce mücadeleci bir karakteri vardı. Yazılarını da bu amaçla yazıyordu. Demokrasiye, özgürlüğe, sosyal adalete büyük inancı vardı. Bu yazılarını böyle bir idealin gerçekleşmesi için yazıyordu. Çok cesurdu. Hapis cezasına çarpılmak pahasına, bu yazılarını samimi olarak, inandığı gibi yazmakta hiç tereddüt etmedi. Çok kültürlüydü, bir dünya görüşüne sahipti ve dünya meselelerini çok yakından izlerdi. Ben Milliyet’te kendisi ile 50’lerin sonlarından itibaren beraber, yan yana çalıştım. İşimiz bitince, odalarımızda toplanır, tabiri caiz ise dünyayı kurtarmaya çalışırdık. Onun hiç bir zaman unutulmayacak, iz bırakmayan hangi yazısından bahsedeyim?

Altan Öymen: Yazı yazmadan yapamazdı

(Radikal Gazetesi Köşe Yazarı)

Her gün yazmayı şöyle tarif ederdi: ‘İnsanın her sabah kalktığı zaman yapması gereken işler vardır. Yüzünü yıkamak, dişlerini fırçalamak gibi, yazı yazmak da benim için öyle bir şey. Yazı yazmadan rahat edemiyorum.’ Bir yazısı da ünlüdür. Tek cümlelik bir yazıdır. 1960 Nisan’ında, ünlü tahkikat encümenine karşı olaylı gösterilerde, bir öğrenci ölmüştü. Olaylara yayın yasağı konulmuştu. Hiç bir şey yazılamıyordu. Çetin Altan, Milliyet’te ikinci sayfadaki köşesinin tamamını boş bırakmıştı. Sadece ortasına bir cümle yazmıştı. Şöyle: “Bugün canım yazı yazmak istemiyor.” Bu yazı, neyi anlatmak istediğini herkese anlatmış oldu.

ESERLERİ...

Roman: Büyük Gözaltı (1972) - 1973 Orhan Kemal Roman Armağanı, Bir Avuç Gökyüzü (1974), Viski (1975), Küçük Bahçe (1978), Rıza Bey’in Polisiye Öyküleri (1985), Aşk, Sanat ve Servet (1998)

Şiir: Üçüncü Mevki (1946) Öykü: Dünyada Bırakılmış, Mektuplar (1997), Kalem Bahçelerinden Yedi Hayat (2009)

Oyun: Beybaba (1960-61), Yedinci Köpek (1964), Çemberler (1964), Mor Defter (1965), Suçlular (1965), Dilekçe ve Tahtırevalli (1966), Komisyon (1969), Islıkçı (1977), Bütün Tiyatro Eserleri (2001)

Anı: Ben Milletvekili İken (1971), Bir Yumak İnsan (1977), Kavak Yelleri ve Kasırgalar (1999), İyi ki Şu Köyceğiz Var (2001)

Gezi: Bir Uçtan Bir Uca (1965), Al İşte İstanbul (1981)

Deneme: Atatürk’ün Sosyal Görüşleri (1965), Öldürülmüş Şehzadeler ve Devrilmiş Padişahlar (1991), İdam Edilen 44 Vezir-i Azamın Dramı (1991), Şeytanın Gör Dediği (1997), Kadın, Işık ve Ateş (1998), Yeryüzü Tanrıçaları (2000), Kullar ve Sultanlar (2000), 1,2,3,4,5,6,7,8,9,10 (2001), Enseyi Karartmayın (2003), Uçuk (2004)

Mizah: Taş (1964), Sömürücülerle Savaşı (1965), Onlar Uyanırken (1967), Geçip Giderken (1968), Kopuk Kopuk (1970), Suçlanan Yazılar (1970), Kahrolsun Komünizm Diye Diye (1976), Nar Çekirdekleri (1976), Zurna’da Peşrev Olmaz (1978), Gölgelerin Gölgesi (1981), Şeytan Aynaları (1982), 2027 Yılının Anıları (1985), Sobe (1999), Çocuk, lfabe (2006)

Çeviri: Aptal Kız (1962)

 

   
 
23 Ekim 2015 Cuma 08:46 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Türker Ertürk
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
21
14
5
2
47
2
Başakşehir
21
12
7
2
43
3
Galatasaray
21
12
4
5
40
4
Fenerbahçe
21
10
7
4
37
5
Antalyaspor
22
10
5
7
35
6
Trabzonspor
21
9
4
8
31
7
Osmanlıspor FK
21
7
9
5
30
8
Bursaspor
22
8
4
10
28
9
Konyaspor
21
7
7
7
28
10
Kasımpaşa
22
8
4
10
28
11
Akhisar Bld.
22
7
6
9
27
12
K.D.Ç. Karabük
21
8
3
10
27
13
Gençlerbirliği
20
6
8
6
26
14
Kayserispor
22
7
4
11
25
15
Alanyaspor
22
7
4
11
25
16
Ç. Rizespor
22
5
5
12
20
17
Adanaspor
22
4
5
13
17
18
Gaziantepspor
20
4
3
13
15
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Anket
2016 TÜRKİYE AÇISINDAN NASIL GEÇECEK?
ÇOK İYİ
İYİ
BİR ŞEY DEĞİŞMEZ
KÖTÜ
ÇOK KÖTÜ
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:13
  • Güneş06:54
  • Öğlen12:45
  • İkindi15:50
  • Akşam18:15
  • Yatsı19:45
 
Tarihte Bugün
1836 - Samuel Colt, ürettiği silahın (Colt) patentini aldı.
1921 - Gürcistan'ın başkenti Tiflis, Bolşevik Rusya tarafından işgal edildi.
1925 - Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nda değişiklik yapıldı; Din politikaya aletedilemeyecek ve bu suç vatan hıyaneti sayılacak.
1932 - Adolf Hitler Alman vatandaşlığına kabul edildi, böylelikle 1932 yılında yapılacak Weimar Cumhuriyeti'nin başkanlık seçimlerine katılması mümkün oldu.
1933 - Fransız Vagon-Li (Yataklı Vagonlar) şirketinin Belçikalı Müdürünün koyduğu Türkçe yasağına tepki gösterildi.
1933 - Uçak gemisi olarak imal edilen ilk ABD donanma gemisi USS Ranger denize indirildi.
1943 - Talat Paşa'nın Almanya'da tahnit edilen naaşı İstanbul'a getirildi. Aynı gün Hürriyet-i Ebediye tepesinde toprağa verildi.
1945 - Türkiye, Almanya'ya savaş ilan etti.
1952 - Başbakanlıkta kurulmuş olan "ilmi komisyon", Anayasa'daki antidemokratik maddeleri tespit etti; Anayasa'da antidemokratik 40 kanun var.
1954 - Cemal Abdülnasır, Mısır devlet başkanı oldu.
1954 - Çoruh ilinin ismi Artvin olarak değiştirildi.
1964 - Muhammed Ali (Cassius Clay), Miami Beach-Florida'daki maçta Sonny Liston'ı yenerek ağır siklet boks şampiyonu oldu.
1968 - İstanbul Taksim Meydanı'nda ikinci "Uyanış Mitingi "yapıldı. Mitingin amacı Türkiye İşçi Partisi milletvekillerine Meclis'te yapılan saldırıryı kınamaktı.
1980 - Bedelli askerlik kabul edildi. Yurt dışındaki işçiler 20 000 mark ödedikleri takdirde askerlik yapmayacaklar.
1984 - Hakkari'de Bir Mevsim adlı filmin gösterimi Sıkıyönetim Komutanlığınca yasaklandı.
1986 - Filipinler devlet başkanı Ferdinand Marcos, 20 yıllık yönetimin ardından ülkeden kaçtı. İktidara Corazon Aquino geldi.
1990 - Nikaragua'da yapılan seçimleri Başkan Daniel Ortega kaybetti.
1991 - Irak Kuveyt'ten çekilme kararını açıkladı. Böylece Amerikan birliklerive müttefik kuvvetlerin birlikte yürüttükleri "Çöl Fırtınası" harekatı sona erdi. 28 Şubat'ta ateşkes antlaşması imzalandı.
1991 - Varşova Paktı feshedildi.
1994 - Demokrasi Partisi (DEP) yerel seçimlere katılmama kararı aldı.
1994 - Almanya, RP'nin Bosna'ya yardım adı altında Almanya'ya gönderdiği paralar hakkında soruşturma başlattı
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
2000 - Carlos Santana 8 Grammy Ödülü birden kazandı. Daha önce Michael Jackson'ın "Thriller" albümüyle kırdığı bir seferde en çok Grammy alan sanatç rekorunu egale etti.
2003 - Irak krizi konusunda Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yabancı ülkelere gönderilmesi ve yabancı silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunması için hükümete yetki verilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM'ne sunuldu.
2009 - Türk Hava Yolları 1951 sefer sayılı uçuşu: İstanbul'dan 8:22 de havalanan uçak Schipol havaalanına inemeden düşerek 3 parçaya ayrıldı.
 
Arşiv
 
Süper Loto
23.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051920293640
 
On Numara
20.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04091215171926282932333540424546525559656976
 
Sayısal Loto
18.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu021828333640
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık