Leman'dan Kadir Mısıroğlu kapağı: Kimden korktu?

Ana Sayfa » Siyaset » AYM o başvurular hakkında ne karar verecek

AYM o başvurular hakkında ne karar verecek

Bu değişikliğin amacı siyasidir. Amaç, CHP ve HDP milletvekilleri üzerinden muhalefeti tümüyle yok etmektir. Çünkü...

 
27 Mayıs 2016 Cuma 07:18 
Yorum YapYazdır
 
 
AYM o başvurular hakkında ne karar verecek

TBMM’nde kabul edilen bir Anayasa değişikliğiyle, başka bir anlatımla Anayasa’ya eklenen bir geçici maddeyle, “eldeki dosyalar”yönünden milletvekillerinin dokunulmazlıkları toptan kaldırılmıştır. Başka bir anlatımla, Anayasa’nın pek çok kuralı bu düzenlemeyle“geçici” olarak değiştirilmiştir.

Değişiklik yürürlüğe girdiğinde TBMM Başkanlığı, Başbakanlık ve Adalet Bakanlığı elindeki suçlama dosyaları, milletvekillerinin soruşturulmaları ve yargılanmaları için ilgili mahkemelere gönderilecektir.

Bu yazının yayıma gönderildiği gün ve saate kadar Anayasa değişikliği henüz Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmemiştir.

Bu değişikliğin amacı siyasidir. Amaç, CHP ve HDP milletvekilleri üzerinden muhalefeti tümüyle yok etmektir. Çünkü AKP’lilerin dosyaları hemen hemen kalmamıştır. Kalsa da, AKP yargısı tarafından bu dosyaların gereği(!) yapılacaktır. Hedef, muhalefet can derdiyle uğraşırken, MHP’nin desteğiyle “RTE tipi başkanlığı” ya da “partili cumhurbaşkanlığı”nı Meclis’ten geçirmektir.

Anayasa aslında suçlama dosyası bulunan milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclise yetki vermektedir. (m.83) Bunun yöntemi de TBMM İçtüzüğü’nde (m.131-134) düzenlenmiştir.

AKP Meclis’teki çoğunluğuyla bu işi tek başına kolayca yapabilir, dokunulmazlıkları kaldırabilir ve uygun gördüğü milletvekilinin soruşturulmasını ve/veya yargılanmasını sağlayabilirdi. Bunun yerine suçlama dosyası bulunan milletvekillerinin dokunulmazlığının toptan kaldırılması, gerçek amacı ortaya koyması yönünden önemlidi

 

ANAYASA’YA AYKIRI

Değişikliğe ilişkin bu yasa, Anayasa’nın eşitlik ilkesini, hak arama özgürlüğünü, dokunulmazlıkların Meclis kararıyla ve İçtüzükteki kurallar doğrultusunda kaldırılmasına ilişkin düzenlemeleri, Meclis’te yapılacak savunma hakkının kişilerin elinden alınmasını ve dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin Meclis kararının iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurma hakkını ihlal etmesi yönünden tam bir hukuksal garabettir.

Anlaşılmaz olan Ana Muhalefet Partisinin kendisi için intihar olan bu hukuksal garabete destek vermesidir.

Şimdi kapsama giren HDP ve CHP milletvekilleri konuyu Anayasa Mahkemesi’ne götürmenin yollarını aramaktadırlar.

ANAYASA MAHKEMESİ ÇIKMAZ YOL

Anayasa Mahkemesi’nin denetimi yönünden 3 yol vardır:

- Yasanın iptali için dava açılması, (AY/m.148)

- Bireysel başvuru hakkının kullanılması, (AY/m.148)

- Dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin yasanın “Meclis kararı niteliğinde” olduğu savıyla iptal isteminde bulunulması. (AY/m.85)

Bu üç yolun ne kadar geçerli olduğunu ve yaratacağı sonuçları açıklamaya çalışalım.

YASANIN İPTALİ

1) Anayasa değişikliğine ilişkin yasanın iptali istenebilir mi?

Bu soruyu yanıtlarken, dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin yasanın düz bir yasa olmayıp, bir Anayasa değişikliği olduğunun unutulmaması gerekir.

Çünkü yasalar ile Anayasa değişiklikleri Anayasa Mahkemesi denetimi yönünden farklı kurallara bağlıdır.

Anayasa Mahkemesi, yasaları “şekil” ve “esas” yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimine tabi tutarken, Anayasa değişikliklerini yalnız “şekil” yönünden denetler. Şekil yönünden denetim de “teklif ve oylama çoğunluğuna” uyulup uyulmadığının incelenmesiyle sınırlıdır.

Görüldüğü gibi, dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin Anayasa değişikliğinin, esas yönünden Anayasa’ya aykırılık denetimine bağlı tutulması olanaksızdır.

Esasen Anayasa değişikliği ile yapılan düzenlemeler de birer anayasal kural olduklarından, bunların diğer kurallara aykırılığından değil, olsa olsa çelişkisinden söz edilebilir.

Ancak Anayasa Mahkemesi geçmişte, Anayasa’nın ilk 4 maddesi kapsamındaki “değiştirilemez, değiştirilmesi teklif edilemez” ilke ve kuralların dolaylı olarak değiştirilmesi niteliğinde gördüğü kimi Anayasa değişikliklerini denetlemiş, hatta iptal etmiştir.

Bu Anayasa değişikliği de, muhalefeti yok etme amacı güttüğünden, aynı nitelikte görülüp, Anayasa’nın 2. maddesindeki “demokratik devlet” ve “hukuk devleti” ilkelerinin dolaylı yoldan anlamsız kıldığı sonucuna ulaşılabilir.

Anayasa Mahkemesi’ne giden yollardan en etkili olabileceği düşünülen bu yoldur. Bu yolu izleyip Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunabilmek için mutlaka 110 milletvekili imzasına gereksinim vardır. Çünkü Ana Muhalefet Partisi Anayasa Mahkemesi’ne başvurmayacağını açıklayarak kendini gereksiz yere bağlamıştır. Hakkında dosya bulunan muhalefet milletvekillerinin sayısı buna yetmektedir. Yeter ki zaman yitirilmeden gereği yapılsın.

AYM'YE BAŞVURU

2) Bireysel başvuru hakkı kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne başvurulabilir mi?

Bireysel başvuru hakkı, 2010 yılındaki Anayasa değişikliğiyle getirilmiştir. Yapılan düzenlemede, “Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir” denilmektedir. (m.148)

Görüldüğü gibi, bir hak ve özgürlüğün ihlalinden söz edilebilmesi için, her şeyden önce onun Anayasa’da ve AİHS’nde yer verilen bir “temel” hak ve özgürlük olması gerekmektedir. AİHS’nde de yer alan temel hak ve özgürlükler, Anayasa’mızın 17-74. maddelerinde düzenlenmiştir.

Yasama organı üyeleri için getirilen dokunulmazlık hakkı, temel insan hakları kapsamında değildir. Bu nedenle “bireysel başvuru hakkı” doğurmaz ve bu yolla başvuru yapılsa bile Anayasa Mahkemesi daha esasa geçmeden bu başvuruları reddeder.

Şunu da belirtmek gerekir ki, 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğinden sonra 2011 yılında çıkarılan 6216 sayılı “Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Yasa”da, “yasama işlemleri” bireysel başvuru hakkı kapsamı dışında tutulmuştur. (m.45/3)

Oysa metni yukarıda verilen anayasal kuralda bu istisna yoktur. Kuralda, Anayasa ve AİHS’nde yer alan ortak temel hak ve özgürlüklerin “kamu gücü” tarafından ihlal edilmesi bireysel başvuru için yeterli görülmüştür. Yasama, hiç kuşkusuz bir “kamu gücü”.

Anayasa’da bireysel başvuru hakkının “usul ve esaslarının” yasaya bırakılmış olması, yasa koyucuya “kapsamı” daraltma yetkisi vermez.

Kısaca yasa kuralı Anayasa’ya aykırıdır. Ancak böyle bir yasa kuralı durduğu sürece de Anayasa Mahkemesi, bir yasama işlemi olan dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin yasayı, bireysel başvuru kapsamında incelemeye alamaz.

3) Milletvekilleri, Anayasa’nın 85. maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilir mi?

Anayasa’da dokunulmazlıkların ancak “Meclis kararı” ile kaldırılabileceği belirtildikten sonra, (m.83) milletvekillerine, Meclis’in “dokunulmazlığı kaldırma kararının” iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurma hakkı verilmiştir. (m.85)

Bir görüşe göre, dokunulmazlıklar yasa ile de kaldırılmış olsa, Anayasa Mahkemesi bu tür başvuruları denetime alacaktır. Çünkü geçmiş içtihadına göre Yüksek Mahkeme, yasama işleminin adına değil içeriğine bakmaktadır. İçeriğe göre de işlemin hukuksal niteliğine karar vermektedir.

Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi, dokunulmazlıkları kaldıran işlemin adı yasa da olsa, Anayasa’nın 83. maddesi uyarınca bu bir “Meclis kararı” niteliğindedir deyip, yasayı anayasal denetime bağlı tutabilir.

Bu söylediklerimiz düz yasalar için geçerli olsa da, önümüzdeki düzenlemenin bir Anayasa değişikliği olduğunun unutulmaması gerekir. Kısa yoldan anlatmak gerekirse, Yasama organı, ben 83 ve 85. maddeleri “geçici” olarak değiştirdim, demektedir.

Anayasa Mahkemesi bu özelliği nedeniyle bu yolla yapılan başvuruları da, büyük olasılıkla geri çevirecektir.

 

Bülent Serim

Odatv.com

 
27 Mayıs 2016 Cuma 07:18 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Mustafa Önsel
 
Türker Ertürk
 
Kazım DEMİR
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Mehmet Polat
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Nihat Genç
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1653 - Batı Anadolu'daki şiddetli depremde, Denizli, Nazilli, Tire ve Uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü ve yaralandı.
1660 - XI. Karl, İsveç kralı oldu.
1893 - Rudolf Diesel, dizel motorun patentini aldı.
1898 - Émile Zola, Fransız hükümetini anti-semitist tutumundan dolayı eleştirdiği için hapse girdi.
1903 - Küba, Guantanamo Körfezini ABD'ye kiraladı.
1904 - ABD 10 milyon dolar karşılığında Panama Kanalı bölgesinin kontrolünü aldı.
1919 - Benito Mussolini İtalya'da Faşist Partisini kurdu.
1921 - Ardahan'ın Kurtuluşu.
1934 - III. Léopold, Belçika kralı oldu.
1940 - "Pinokyo" adlı animasyon filmi gösterime girdi.
1941 - Plütonyum, Dr. Glenn T. Seaborg tarafından ilk defa ayrıştırıldı ve üretildi.
1942 - Avusturyalı yazar Stefan Zweig, Brezilya'da karsıyla birlikte intihar etti.
1944 - Büyük Çeçen Sürgünü bu sürgünle 500 bin Çeçen-İnguş insan Anavatanlarından Orta Asya'ya sürüldü.
1945 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti.
1945 - Türkiye-ABD ikili yardım antlaşması imzalandı.
1945 - Sevr Antlaşmasının değiştirilmesi için Londra'da toplanan konferans (23 Şubat-12 Mart), bir anlaşmaya varılamadan dağıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'nde Posen'deki Alman garnizonu teslim oldu.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Manila ABD'nin eline geçti.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Iwo Jima Muharebesi sırasında Suribachi Tepesine ABD bayrağı dikildi.
1947 - Uluslararası standardizasyon organizasyonu (ISO) kuruldu.
1954 - Çocuk felci enfeksiyonuna karşı Salk aşısıyla yapılan ilk kitlesel aşılama programı Pittsburgh'da başlatıldı (Sabin aşısı ise 1962'de gelecektir)
1955 - Edgar Faure, Fransa başbakanı seçildi.
1966 - Suriye'de askeri darbe oldu, hükümet devrildi.
1978 - Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) kuruldu.
1980 - Ayetullah Humeyni, ABD elçiliğindeki rehinelerin akıbetine İran parlamentosunun karar vereceğini belirtti.
1981 - Yaklaşık 200 kişilik isyancı ordu mensubu paramilis güçler, Antonio Tejero Molina liderliğinde İspanya parlamentosunu bastı ve milletvekillerini rehin aldı.
1987 - Büyük Macellan Bulutu içinde bir süpernova gözlendi.
1991 - Körfez Savaşı: ABD kara kuvvetleri Suudi Arabistan sınırını geçerek Irak topraklarına girdiler.
1991 - Tayland'da general Sunthorn Kongsompong, kansız bir darbe ile başbakan Chatichai Choonhavan'ı görevden alarak yönetimi ele geçirdi.
1994 - Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
1997 - Rus uzay istasyonu Mir'de büyük bir yangın çıktı.
1997 - Genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olan ve 14 Şubat 2003 tarihinde ölen Dolly adlı koyunun, İskoçya'daki Roslin Enstitüsü'nde klonlandığı duyuruldu.
1998 - Usame bin Ladin bir fetva yayımlayarak bütün yahudi ve haçlılara karşı cihad ilan etti.
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
1998 - İstanbul Üniversitesi rektörlüğü; sakallı, türbanlı ve kimliksiz öğrencilerin yerleşke ve binalara girişini yasakladı.
1999 - Avusturya'da Galtür köyüne çığ düştü: 31 kişi öldü.
632 - Muhammed Peygamber'in Veda Hutbesi
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
22
14
4
4
46
2
Galatasaray
22
14
2
6
44
3
Fenerbahçe
22
12
8
2
44
4
Beşiktaş
22
11
8
3
41
5
Kayserispor
22
9
8
5
35
6
Sivasspor
22
10
4
8
34
7
Trabzonspor
22
8
9
5
33
8
Göztepe
22
9
6
7
33
9
Kasımpaşa
22
8
5
9
29
10
Malatyaspor
22
7
7
8
28
11
Bursaspor
22
7
6
9
27
12
Akhisarspor
22
7
6
9
27
13
Gençlerbirliği
22
6
7
9
25
14
Antalyaspor
22
6
6
10
24
15
Konyaspor
22
5
6
11
21
16
Alanyaspor
22
6
3
13
21
17
Osmanlıspor
22
5
4
13
19
18
Karabükspor
22
3
3
16
12
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
22.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu041722274347
 
On Numara
19.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu03041617182125263032374042485054555657646770
 
Sayısal Loto
17.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu030508323536
 
Şans Topu
21.02.2018 Tarihli Çekiliş Sonucu091015273103
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:17
  • Güneş06:57
  • Öğlen12:46
  • İkindi15:48
  • Akşam18:14
  • Yatsı19:42
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık