ABD'deki davada Zarrab'tan sonra o da anlaştı!

Ana Sayfa » Siyaset » AYM o başvurular hakkında ne karar verecek

AYM o başvurular hakkında ne karar verecek

Bu değişikliğin amacı siyasidir. Amaç, CHP ve HDP milletvekilleri üzerinden muhalefeti tümüyle yok etmektir. Çünkü...

 
27 Mayıs 2016 Cuma 07:18 
Yorum YapYazdır
 
 
AYM o başvurular hakkında ne karar verecek

TBMM’nde kabul edilen bir Anayasa değişikliğiyle, başka bir anlatımla Anayasa’ya eklenen bir geçici maddeyle, “eldeki dosyalar”yönünden milletvekillerinin dokunulmazlıkları toptan kaldırılmıştır. Başka bir anlatımla, Anayasa’nın pek çok kuralı bu düzenlemeyle“geçici” olarak değiştirilmiştir.

Değişiklik yürürlüğe girdiğinde TBMM Başkanlığı, Başbakanlık ve Adalet Bakanlığı elindeki suçlama dosyaları, milletvekillerinin soruşturulmaları ve yargılanmaları için ilgili mahkemelere gönderilecektir.

Bu yazının yayıma gönderildiği gün ve saate kadar Anayasa değişikliği henüz Resmi Gazete’de yayımlanıp yürürlüğe girmemiştir.

Bu değişikliğin amacı siyasidir. Amaç, CHP ve HDP milletvekilleri üzerinden muhalefeti tümüyle yok etmektir. Çünkü AKP’lilerin dosyaları hemen hemen kalmamıştır. Kalsa da, AKP yargısı tarafından bu dosyaların gereği(!) yapılacaktır. Hedef, muhalefet can derdiyle uğraşırken, MHP’nin desteğiyle “RTE tipi başkanlığı” ya da “partili cumhurbaşkanlığı”nı Meclis’ten geçirmektir.

Anayasa aslında suçlama dosyası bulunan milletvekillerinin dokunulmazlıklarının kaldırılması konusunda Meclise yetki vermektedir. (m.83) Bunun yöntemi de TBMM İçtüzüğü’nde (m.131-134) düzenlenmiştir.

AKP Meclis’teki çoğunluğuyla bu işi tek başına kolayca yapabilir, dokunulmazlıkları kaldırabilir ve uygun gördüğü milletvekilinin soruşturulmasını ve/veya yargılanmasını sağlayabilirdi. Bunun yerine suçlama dosyası bulunan milletvekillerinin dokunulmazlığının toptan kaldırılması, gerçek amacı ortaya koyması yönünden önemlidi

 

ANAYASA’YA AYKIRI

Değişikliğe ilişkin bu yasa, Anayasa’nın eşitlik ilkesini, hak arama özgürlüğünü, dokunulmazlıkların Meclis kararıyla ve İçtüzükteki kurallar doğrultusunda kaldırılmasına ilişkin düzenlemeleri, Meclis’te yapılacak savunma hakkının kişilerin elinden alınmasını ve dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin Meclis kararının iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurma hakkını ihlal etmesi yönünden tam bir hukuksal garabettir.

Anlaşılmaz olan Ana Muhalefet Partisinin kendisi için intihar olan bu hukuksal garabete destek vermesidir.

Şimdi kapsama giren HDP ve CHP milletvekilleri konuyu Anayasa Mahkemesi’ne götürmenin yollarını aramaktadırlar.

ANAYASA MAHKEMESİ ÇIKMAZ YOL

Anayasa Mahkemesi’nin denetimi yönünden 3 yol vardır:

- Yasanın iptali için dava açılması, (AY/m.148)

- Bireysel başvuru hakkının kullanılması, (AY/m.148)

- Dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin yasanın “Meclis kararı niteliğinde” olduğu savıyla iptal isteminde bulunulması. (AY/m.85)

Bu üç yolun ne kadar geçerli olduğunu ve yaratacağı sonuçları açıklamaya çalışalım.

YASANIN İPTALİ

1) Anayasa değişikliğine ilişkin yasanın iptali istenebilir mi?

Bu soruyu yanıtlarken, dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin yasanın düz bir yasa olmayıp, bir Anayasa değişikliği olduğunun unutulmaması gerekir.

Çünkü yasalar ile Anayasa değişiklikleri Anayasa Mahkemesi denetimi yönünden farklı kurallara bağlıdır.

Anayasa Mahkemesi, yasaları “şekil” ve “esas” yönünden Anayasa’ya uygunluk denetimine tabi tutarken, Anayasa değişikliklerini yalnız “şekil” yönünden denetler. Şekil yönünden denetim de “teklif ve oylama çoğunluğuna” uyulup uyulmadığının incelenmesiyle sınırlıdır.

Görüldüğü gibi, dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin Anayasa değişikliğinin, esas yönünden Anayasa’ya aykırılık denetimine bağlı tutulması olanaksızdır.

Esasen Anayasa değişikliği ile yapılan düzenlemeler de birer anayasal kural olduklarından, bunların diğer kurallara aykırılığından değil, olsa olsa çelişkisinden söz edilebilir.

Ancak Anayasa Mahkemesi geçmişte, Anayasa’nın ilk 4 maddesi kapsamındaki “değiştirilemez, değiştirilmesi teklif edilemez” ilke ve kuralların dolaylı olarak değiştirilmesi niteliğinde gördüğü kimi Anayasa değişikliklerini denetlemiş, hatta iptal etmiştir.

Bu Anayasa değişikliği de, muhalefeti yok etme amacı güttüğünden, aynı nitelikte görülüp, Anayasa’nın 2. maddesindeki “demokratik devlet” ve “hukuk devleti” ilkelerinin dolaylı yoldan anlamsız kıldığı sonucuna ulaşılabilir.

Anayasa Mahkemesi’ne giden yollardan en etkili olabileceği düşünülen bu yoldur. Bu yolu izleyip Anayasa Mahkemesi’ne başvuruda bulunabilmek için mutlaka 110 milletvekili imzasına gereksinim vardır. Çünkü Ana Muhalefet Partisi Anayasa Mahkemesi’ne başvurmayacağını açıklayarak kendini gereksiz yere bağlamıştır. Hakkında dosya bulunan muhalefet milletvekillerinin sayısı buna yetmektedir. Yeter ki zaman yitirilmeden gereği yapılsın.

AYM'YE BAŞVURU

2) Bireysel başvuru hakkı kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne başvurulabilir mi?

Bireysel başvuru hakkı, 2010 yılındaki Anayasa değişikliğiyle getirilmiştir. Yapılan düzenlemede, “Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir” denilmektedir. (m.148)

Görüldüğü gibi, bir hak ve özgürlüğün ihlalinden söz edilebilmesi için, her şeyden önce onun Anayasa’da ve AİHS’nde yer verilen bir “temel” hak ve özgürlük olması gerekmektedir. AİHS’nde de yer alan temel hak ve özgürlükler, Anayasa’mızın 17-74. maddelerinde düzenlenmiştir.

Yasama organı üyeleri için getirilen dokunulmazlık hakkı, temel insan hakları kapsamında değildir. Bu nedenle “bireysel başvuru hakkı” doğurmaz ve bu yolla başvuru yapılsa bile Anayasa Mahkemesi daha esasa geçmeden bu başvuruları reddeder.

Şunu da belirtmek gerekir ki, 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğinden sonra 2011 yılında çıkarılan 6216 sayılı “Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Yasa”da, “yasama işlemleri” bireysel başvuru hakkı kapsamı dışında tutulmuştur. (m.45/3)

Oysa metni yukarıda verilen anayasal kuralda bu istisna yoktur. Kuralda, Anayasa ve AİHS’nde yer alan ortak temel hak ve özgürlüklerin “kamu gücü” tarafından ihlal edilmesi bireysel başvuru için yeterli görülmüştür. Yasama, hiç kuşkusuz bir “kamu gücü”.

Anayasa’da bireysel başvuru hakkının “usul ve esaslarının” yasaya bırakılmış olması, yasa koyucuya “kapsamı” daraltma yetkisi vermez.

Kısaca yasa kuralı Anayasa’ya aykırıdır. Ancak böyle bir yasa kuralı durduğu sürece de Anayasa Mahkemesi, bir yasama işlemi olan dokunulmazlıkların kaldırılmasına ilişkin yasayı, bireysel başvuru kapsamında incelemeye alamaz.

3) Milletvekilleri, Anayasa’nın 85. maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne başvurabilir mi?

Anayasa’da dokunulmazlıkların ancak “Meclis kararı” ile kaldırılabileceği belirtildikten sonra, (m.83) milletvekillerine, Meclis’in “dokunulmazlığı kaldırma kararının” iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurma hakkı verilmiştir. (m.85)

Bir görüşe göre, dokunulmazlıklar yasa ile de kaldırılmış olsa, Anayasa Mahkemesi bu tür başvuruları denetime alacaktır. Çünkü geçmiş içtihadına göre Yüksek Mahkeme, yasama işleminin adına değil içeriğine bakmaktadır. İçeriğe göre de işlemin hukuksal niteliğine karar vermektedir.

Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi, dokunulmazlıkları kaldıran işlemin adı yasa da olsa, Anayasa’nın 83. maddesi uyarınca bu bir “Meclis kararı” niteliğindedir deyip, yasayı anayasal denetime bağlı tutabilir.

Bu söylediklerimiz düz yasalar için geçerli olsa da, önümüzdeki düzenlemenin bir Anayasa değişikliği olduğunun unutulmaması gerekir. Kısa yoldan anlatmak gerekirse, Yasama organı, ben 83 ve 85. maddeleri “geçici” olarak değiştirdim, demektedir.

Anayasa Mahkemesi bu özelliği nedeniyle bu yolla yapılan başvuruları da, büyük olasılıkla geri çevirecektir.

 

Bülent Serim

Odatv.com

 
27 Mayıs 2016 Cuma 07:18 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Attila Aşut
 
Türker Ertürk
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Kazım DEMİR
 
Mustafa Önsel
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1256 - İran'da bulunan haşhaşîlerin Alamut kalesi, Hülagû Han ordusu tarafından yok edildi.
1574 - III. Murat 12. Osmanlı padişahı olarak tahta çıktı.
1840 - Napolyon Bonapart'ın naaşı, St. Helene Adası'ndan Paris'e getirilerek Invalides'e gömüldü.
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
15
10
2
3
32
2
Başakşehir
15
9
3
3
30
3
Fenerbahçe
15
8
5
2
29
4
Beşiktaş
15
7
6
2
27
5
Kayserispor
15
7
6
2
27
6
Göztepe
15
8
3
4
27
7
Trabzonspor
15
7
4
4
25
8
Bursaspor
15
7
3
5
24
9
Sivasspor
15
7
1
7
22
10
Akhisarspor
15
5
4
6
19
11
Kasımpaşa
15
5
3
7
18
12
Aytemiz Alanyaspor
15
5
2
8
17
13
Malatyaspor
15
4
4
7
16
14
Osmanlıspor
15
4
2
9
14
15
Konyaspor
15
4
2
9
14
16
Antalyaspor
15
3
5
7
14
17
Gençlerbirliği
15
3
3
9
12
18
Karabükspor
15
2
2
11
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
14.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu051019203839
 
On Numara
11.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu05070811132122373843454647495157586163717879
 
Sayısal Loto
09.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020711283246
 
Şans Topu
13.12.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu080911172306
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:43
  • Güneş07:32
  • Öğlen12:28
  • İkindi14:47
  • Akşam17:02
  • Yatsı18:39
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık