Türkiye Almanya büyük krize doğru.. Almanya önlemden sözetti..

Ana Sayfa » Güncel » Arkeoloji cennetinde arkeologlar işsiz

Arkeoloji cennetinde arkeologlar işsiz

Türkiye, kültür varlıkları açısından dünyanın sayılı ülkelerinden biri. Buna karşın Türkiye'de bugün 10 bine yakın arkeolog işsiz. Çelişkinin peşine düştüğümüzde karşılaştığımız tablo iç karartıcı. İstihdam yaratmak adına hiçbir adım atılmazken, arkeologların önüne iki seçenek konuyor: Ya eğitimini aldığın mesleği sürdürmek için "mevsimlik işçi" gibi çalış ya da ne iş bulursan yap...

 
16 Temmuz 2013 Salı 13:50 
Yorum YapYazdır
 
 
Arkeoloji cennetinde arkeologlar işsiz

Ülkemizdeki işsiz arkeologların sayısı katlanarak büyüyor. Mevcut durumda istihdam olanakları ise yok denecek kadar az. Sorunun birçok kaynağı var. Ama önce diplomalı işsizler topluluğuna her yıl yeni üyeler armağan eden üniversitelerin durumuna bakalım.

Ülkemizdeki çoğu üniversitede arkeoloji ve sanat tarihi bölümü var. Bu bölümlerin her biri yılda ortalama 65-70 öğrenci kabul ediyor. Görüşüne başvurduğumuz Ege Üniversitesi Klasik Arkeoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Nuran Şahin, sayının yüksek olduğunu, öğrenci kabul sınırının 20 olması gerektiğini söylüyor. Ne ki, konuyu sürekli gündeme getirmelerine karşın, kararlar “onların dışında” alınıyor ve kontenjanı düşürmek bir yana, sınıflar sürekli kalabalıklaştırılıyor. Yeni açılan üniversitelerle öğrenci sayısının artması da cabası.

 

Üniversite 1 kişi alıyor, devlet 15 kişi

Mezun arkeologların temelde iki “iş kapısı” var. Biri kamu çalışanı olmak. Diğeri ise akademik kariyer yapmak. Fakat bu kapılardan içeri girmek pek kolay görünmüyor.
Öğrenci sayısı fazla olmasına karşın, üniversitelere verilen kadro oldukça kısıtlı. Örneğin, Şahin’den birimlerinde yalnızca bir asistan olduğunu öğreniyoruz. Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı adı verilen uygulamayla soruna çözüm bulunmaya çalışılmış. Ancak sözü edilen program da yetiştirilen akademisyenlerin sahip oldukları olanaklar bakımından başka aksaklıklar barındırıyor.

Devlet memuru olmak için önkoşul elbette KPSS’yi geçmek. Buna karşın KPSS’den yüksek puan almak, iş sahibi olmak için yeterli değil. Devlet iki yılda bir, müzeler vb. kurumlara az sayıda atama yapıyor. Geçen yıl kamuda yalnızca 15 kişi istihdam edilmiş ve 10 bin kişilik işsizliğin iki yılda bir yapılan 15 atamayla kapanmayacağı açık.

 

Kazı alanları mı dediniz?

Arkeologların asıl çalışma alanının kazılar olduğu düşünülür. Türkiye’de de yerli ya da yabancı üniversiteler pek çok kazı çalışması yürütüyor. Fakat burada bir başka sorun karşımıza çıkıyor. Kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sağladığı ödeneklerle, yılın 2-3 ayında yapılabiliyor.

Prof. Dr. Nuran Şahin, aynı zamanda İzmir Klaros kazısı başkanı. Şahin, kazıların iş riski yüksek bir grup içinde yer aldığını, bu nedenle birinci sınıf öğrencileri dahil, kazıya katılan herkese, verilen ödenekle“mevsimlik işçi statüsünde” sigorta yapıldığını söylüyor. Bu, katılımcıların -mesleki eğitim dışındaki- tek maddi artısı.

Her yıl azalan ödeneklerle, mezun arkeologlara çalıştıkları ay başına maaş ödenebiliyor. Ancak öğrenciler cep harçlığına talim etmek ya da gönüllü çalışmak zorunda kalıyorlar. Kısacası kazılar, arkeologlara sürekli bir istihdam alanı yaratmıyor.

 

‘Barakada, çadırda kalıyoruz’

Bu noktada durup işsiz bir arkeoloğun anlattıklarına kulak verelim. Özlem Akbaş Önsoy, 2001 yılında Anadolu Üniversitesi Klasik Arkeoloji bölümünü ikincilikle bitirmiş. Hem öğrenciliği hem de mezuniyet sonrasında, Zeugma, Allianoi, Limyra başta olmak üzere birçok kazıya katılmış.

2003 yılından bu yana KPSS’den geçer puan almaya çalışıyor. Arada sigortacılık vb. işler yapmış. “Zaten hocalarımız bize en başından mezun olunca iş bulamayacağımızı, sigortacılık yapacağımızı söylerdi” diyor.

Önsoy’a katıldığı kazılarla ilgili deneyimlerini soruyoruz. Yerli üniversitelerin kendi olanaklarıyla sürdürdüğü kazılarda ödenekler daha da kısıtlı olduğundan, dönemsel sigorta karşılığı, gönüllü çalıştığını aktarıyor. Ücret aldığı kazılar içinse “Alacağınız ücret kazı hocasının belirlediği fiyata bağlı, sen orada pazarlık yapamıyorsun” diyor ve ekliyor:
“Üstelik dört duvarı olan, içinde tuvaleti bulunan yerlerde de kalmıyorsun. Çoğunlukla kendi yaptığımız barakada, çadırda konaklıyoruz.” Demek ki koşullar açısından da kazılardaki arkeologların hali “mevsimlik işçi”lerden farklı değil.

 

İstihdam nasıl yaratılır?

Haberi hazırlarken, Prof. Dr. Nuran Şahin ve arkeolog Özlem Akbaş Önsoy’un yanı sıra arkeoloji alanındaki araştırmacılığıyla tanınan, gazetemiz yazarlarından Özgen Acar ve bu alanda pek çok kitaba imza atmış Doç. Dr. İsmail Gezgin’den de görüş aldık. Tümünün değindiği çözüm önerileri şöyle:

* Her belediyede en az bir ören yeri var. Belediyeler kendi bölgelerindeki ören yerlerini koruma amaçlı arkeolog istihdam etmeli.

* Arkeologlar görevlendirilmeyince, pek çok alan defineciler tarafından talan ediliyor, bulunan tarihi eserler yurtdışına kaçırılıyor. Sonrasında da ülkeye geri kazandırmak için uzun ve maliyetli bir hukuk sürecinden geçiliyor. Bunu önlemek için gümrük kapılarında arkeolog ve sanat tarihçileri görevlendirilmeli.

* Türkiye’dehızla kurtarma kazısı ekibi oluşturulamadığı için çeşitli kuruluşların sponsorluğunda yurtdışından kazı ekipleri getiriliyor. Kurtarma kazıları için ilgili kurumlar, kuruluşlar ve belediyeler bünyesinde ekipler oluşturulmalı, bu amaçla arkeolog istihdam edilmeli.

* Arkeoloji Meslek Yasası çıkarılmalı, kamu ve ilgili kurumların arkeolog istihdam etmesi yasaya bağlanmalı.

4 Hükümetin kazılar üzerindeki baskısı ortadan kaldırılmalı ve kazı çalışmaları için ayrılan ödenekler artırılmalı.

 
16 Temmuz 2013 Salı 13:50 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1446 - Lidköping, İsveç'te bir kent konumuna alındı.
1718 - Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Venedik Cumhuriyeti arasında Pasarofça Antlaşması imzalandı.
1774 - Osmanlı Devleti ile Rusya arasında Küçük Kaynarca Antlaşması imzalandı
1798 - Napolyon'un Fransızlara Kahire yolunu açan "Piramitler Savaşı".
1831 - İlk Belçika Kralı I. Léopold tahta çıktı.
1861 - Yıllarca süren Amerikan İç Savaşı sırasındaki İlk Bull Run Savaşı
1904 - Transsibirya demiryolu tamamlandı.
1905 - II. Abdülhamid'e Yıldız Camii önünde suikast girişimi
1922 - İttihat ve Terakki önderlerinden Cemal Paşa, Tiflis'te Ermeniler tarafından öldürüldü.
1925 - Tennessee'nin Dayton kentindeki bir lise biyoloji öğretmeni (John T. Scopes), evrim konusunu işlemekten suçlu bulundu ve 100 dolar para cezasına çarptırıldı.
1940 - Baltık ülkeleri, Sovyetler Birliğine ilhak edildi.
1946 - Türkiye'de ilk çok partili seçimler yapıldı. CHP 396, DP 65 milletvekili kazandı.
1967 - TBMM'de TİP İstanbul Milletvekili Çetin Altan'ın dokunulmazlığı kaldırıldı.
1969 - Apollo 11 mürettebatından Neil Armstrong ve Buzz Aldrin Ay'daki ilk insan adımlarını gerçekleştirdiler.
M.Ö. - 356 Herostratus adındaki bir genç,Dünyanın Yedi Harikası'ndan biri olan, Efes'teki Artemis Tapınağı'nı yaktı.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak02:49
  • Güneş05:00
  • Öğlen12:39
  • İkindi16:37
  • Akşam19:56
  • Yatsı21:48
 
Süper Loto
20.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu020327515354
 
On Numara
17.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu02060708141622232526273550515661656869737478
 
Sayısal Loto
15.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu060711224142
 
Şans Topu
19.07.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu082224283006
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık