Trabzon'a kim ihanet etti?

Ana Sayfa » Güncel » Ahilik ve Ahilik Kültürü

Ahilik ve Ahilik Kültürü

Necip Saraçoğlu, Anadolu esnaf kültürünün bir parçası olan Ahilik ve Ahilik kültürü üzerine bir yazı kaleme aldı, bugün o kültürün neresinde olduğumuzu sorguladı.

 
29 Eylül 2013 Pazar 10:54 
Yorum YapYazdır
 
 
Ahilik ve Ahilik Kültürü

Ahilik, Müslüman- Türk toplumunun 13. Yüzyılından sonra iktisadi,sosyal ve kültürel alanlarda gelişimini sağlayan,mesleki dayanışmayı sanat ve ahlâki değerlerle koruyan “  ilk Türk esnaf birlikleri” nin adıdır.

Bu birlikleri kuranlar Ahilerden meydana geliyordu “Ahi “ kelimesi Arapça olup, “kardeşim” demektir.Ahi sözcüğünün karşılığı kardeşlik anlamında Divan-ı Lügati’t Türk’te ve Atabetü’l Hakayık’ta “ akı” olarak kullanılmış olmasıyla,”ahi” kelimesi eski ve orta Türkçede eli açık,cömert,yiğit anlamına gelmektedir.

Buralarda “ ahi” kelimesinin,Türkçe “ akı” sözcüğünden geldiği özerindeki görüşler sadece anlam benzeyişinden değil,bu sözcüğün ortaya koyduğu mertlik,Alplik,yiğitlik,eli açıklık,misafirperverlik hasletlerinin ve Ahiliğin ifade ettiği sanat ve ticaret kurumu ve kurallarının Orta Asya Türkleri arasında çok yaygın olmasındandır.(1)

“Ahi” bu özellikleriyle vicdanını kendi üzerine gözcü koyan “ adam” demektir.”Ahilik kardeşler topluluğu veya teşkilatı manasına gelmektedir. Bu teşkilatın temel felsefesi inanç ve ibadetin sanat ve meslekte bütünleştirerek “dayanışma”,”itidal” ve “kanaatkârlık” gibi bir takım toplumsal ve ahlâki ilkeler etrafında kümelenmektedir. Amacı,yerleşik hayata geçen ve kentleşen bir toplumun insanlarını yardımlaşma duygusu altında toplayarak teşkilatlanmalarını sağlamaktır. Bu nedenle,Ahi kuruluşlarında ticarete değil ihtiyaca; kâra değil helâl kazanca yönelik faaliyet tarzı yaygındır.

Ahiliğe girmenin özellikleri;”Kuvvetli bir yürek,yani secaat, pazu kuvveti,gayret,iyi bir at,hususi bir elbise,yay,iyi bir kılıç,süngü,iyi bir arkadaş” olarak sıralanmıştır. (2)

Bu özellikleriyle Alpler ve gaziler topluluğu Ahilerin,Anadolu’ya yerleşik olarak mesleki,ticari ve sosyal faaliyetlerini sürdürmelerini ve gelişmelerini koruyup gözettiklerinden dolayı,Ahilerle yakın ilgileri olduğu söylenebilir.

Anadolu’da Ahiliğin kurulması köylere kadar teşkilatlanması devrin şartlarının gösterdiği siyasi,iktisadi ve sosyo-kültürel bir ihtiyaçtan doğmuştur.Dayanışma,yardımlaşma,doğruluk,adalet ve ahlâk prensipleriyle sağlam bir kültür hazinesi oluşturmuşlardır.Anadolu Ahilerinin bu kültür hazinesinin en büyük dayanağı da İslâm kültürü ve medeniyeti olmuştur. Aklın ve iman süzgecinden geçirerek benimsedikleri İslâm kültürünü ve medeniyetini,onlar manevi değerler bakımından hiç bir yardım ve desteğe muhtaç olmadığı gerçeğini kabul etmişlerdir.

AHİLERİN ÖZELLİKLERİ

1304-1369 yıllarında yaşayan Faslı seyyah İbn-i Batuta Seyahatnamesi’nde Ahilerden şöyle bahsetmektedir:”Bunlar Anadolu’ya yerleşmiş bulunan Türkmenlerin yaşadıkları her yerde şehir kasaba ve köylerde bulunmaktadırlar. Antalya,Burdur,Gölhisar,Ladik,Milas,Konya,Niğde, Aksaray, Kayseri,Sivas ,Gümüşhane,Erzincan,Erzurum,Bolu,Birgi,Tire, Manisa,Balıkesir,Bursa, Görele,Geyve,Yenice, Mudurnu,Kastamonu,Sinop,Azak örgütlerinin misafiri  olmuştur. Memleketlerine gelen yabancıları karşılama,onlarla ilgilenme,yiyeceklerini,içeceklerini ,giyeceklerini sağlama,ihtiyaçlarını giderme,onları uğursuz ve edepsizlerin elinden kurtarma şu veya bu sebeple yaramazları katılanları yer yüzünden temizleme gibi konularda bunların eş ve örneklerine dünyanın  hiçbir yerinde rastlamak mümkün değildir.Ahiler,çok misafirperver insanlardır;aynı zamanda o beldenin asayiş ve güvenliğini sağlamakla görevliydiler.”

Diğer  bir kaynakta Ahilerle ilgili şu özellileri  görmekteyiz:” Doğru sözlülük,sadâkât ( bağlılık)veya ahde vefa,emaneti korumak,yalan söylememek,yetim malına el sürmemek düşkünün elinden tutmak,,ihsanda bulunmak,misafir davet etmek ,Allah için sevme ve Allah için kızma,bütün bunların üzerinde hayâ etmektir.”

Öyle anlaşılıyor ki AHİ EVRAN ve onun kurduğu birliklerin,Türk esnaf ve sanatkârları üzerindeki kültürel denetimini asırlarca devam ettirdiği bir gerçektir.(4)

Ne var ki bu gelenek ve görenek günümüzde etkisini kaybederek iş ve çalışma hayatımızda giderek bozulmaya başlamış ve bugünkü işçi- işveren çatışmalarına kadar gelmiştir. Ahlâki değerlerin yozlaştırıldığı ve aşındırıldığı 21. Yüzyılın ilk yıllarında ciddi bir ekonomik bir krizle karşı karşıya kalan günümüz Türkiye’sinin ve Türk insanının Ahi topluluğu değerlerini ne kadar aradığı tartışılmaz.Ancak, onlardan alınacak hisseler,ibretler,dersler vardır. Karamsarlıklarımıza,kararmış ve kararmakta olan gönüllerimize onları nurlu felsefesinden alınacak ve hatta yansıtacak aydınlıklar vardır.

Ama dünyada en kolay şey nasihat vermektir;en zoru ise nasihatı tutmaktır.İşte Ahilik nasihati: “ HARAMA BAKMA,HARAM YEME, HARAM İÇME, DOĞRU,SABIRLI,DAYANILI OL, YALAN SÖYLEME,BÜYÜKLERİNDEN ÖNCE SÖZE BAŞLAMA,KİMSEYİ KANDIRMA,KANAATKÂR OL,DÜNYA MALINA TAMAH ETME,YANLIŞ ÖLÇME,EKSİK TARTMA, KUVVETLİ ve ÜSTÜN DURUMDA İKEN YUMUŞAK DAVRANMASINI BİL,KENDİN MUHTAÇ İKEN BİLE BAŞKALARINA İKRAM EDECEK KADAR CÖMERT OL!...”

Kıymetli okuyucum,bu soruları kendine sor bakalım;hangilerini gerçekleştiriyorsun; hangilerini gerçekleştiremiyorsun!…  Sağlıklı ve başarılı günler dilerim…

 
29 Eylül 2013 Pazar 10:54 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Mehmet Polat
 
Mustafa Önsel
 
Kazım DEMİR
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1859 - Darwin'in "Türlerin Kökeni" çalışması yayımlandı.
1870 - Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı.
1925 - Erzurum'da da şapka inkılabına karşı gösteriler yapıldı. Tutuklananlardan 13'ü idama mahkûm oldu ve Erzurum'da 1 ay sıkıyönetim ilan edildi.
1927 - Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi açıldı.
1928 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Atatürk'e Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanını verdi.
1934 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla Atatürk soyadını aldı.
1939 - Gestapo, Çekoslovakya'da 120 öğrenciyi öldürdü.
1941 - II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı.
1961 - BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.
1963 - ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü.
1976 - Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.
1977 - Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.
1981 - Türkiye'de, Atatürk'ün 100. doğum yıl dönümü olan 1981 yılında, 24 Kasım'ın her yıl Öğretmenler Günü olarak kutlanması kararlaştırıldı.
1983 - İsrail, Trablusşam'da tutuklu 6 İsrail askerine karşılık 4800 Filistinliyi serbest bıraktı.
1988 - Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu.
1989 - Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nin İkiyaka Köyü'nde, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş, teröristlerce öldürüldü.
1990 - Kadınlar, Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek'in "Flört fuhuştur", "feminizm sapıklıktır" sözlerini düdük çalarak protesto etti. İstanbul Galatasaray'daki eylemde, polis 5 kadını dövdü, 11 kadın gözaltına alındı.
1994 - Efsanevi MacGyver adlı televizyon dizsinin "Trail to Doomsday" ismindeki filmi Türkiye'de gösterime girdi.
1994 - Galatasaray Barselona'yı 2-1 yendi; kutlamalarda 3 kişi öldü.
1996 - ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a Budapeşte'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu.
2005 - Picasso İstanbul'da sergisi Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nde açıldı.
2009 - Berkay Songur Abdülcambaz Ayıboğan'ın kualğını kesti, boğduğu ayıyı yedi.
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
23.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu041013203339
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
22.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu131522243109
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:25
  • Güneş07:12
  • Öğlen12:19
  • İkindi14:48
  • Akşam17:05
  • Yatsı18:39
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık