Trabzon'da terör saldırısı

Ana Sayfa » Güncel » Ahilik ve Ahilik Kültürü

Ahilik ve Ahilik Kültürü

Necip Saraçoğlu, Anadolu esnaf kültürünün bir parçası olan Ahilik ve Ahilik kültürü üzerine bir yazı kaleme aldı, bugün o kültürün neresinde olduğumuzu sorguladı.

 
29 Eylül 2013 Pazar 10:54 
Yorum YapYazdır
 
 
Ahilik ve Ahilik Kültürü

Ahilik, Müslüman- Türk toplumunun 13. Yüzyılından sonra iktisadi,sosyal ve kültürel alanlarda gelişimini sağlayan,mesleki dayanışmayı sanat ve ahlâki değerlerle koruyan “  ilk Türk esnaf birlikleri” nin adıdır.

Bu birlikleri kuranlar Ahilerden meydana geliyordu “Ahi “ kelimesi Arapça olup, “kardeşim” demektir.Ahi sözcüğünün karşılığı kardeşlik anlamında Divan-ı Lügati’t Türk’te ve Atabetü’l Hakayık’ta “ akı” olarak kullanılmış olmasıyla,”ahi” kelimesi eski ve orta Türkçede eli açık,cömert,yiğit anlamına gelmektedir.

Buralarda “ ahi” kelimesinin,Türkçe “ akı” sözcüğünden geldiği özerindeki görüşler sadece anlam benzeyişinden değil,bu sözcüğün ortaya koyduğu mertlik,Alplik,yiğitlik,eli açıklık,misafirperverlik hasletlerinin ve Ahiliğin ifade ettiği sanat ve ticaret kurumu ve kurallarının Orta Asya Türkleri arasında çok yaygın olmasındandır.(1)

“Ahi” bu özellikleriyle vicdanını kendi üzerine gözcü koyan “ adam” demektir.”Ahilik kardeşler topluluğu veya teşkilatı manasına gelmektedir. Bu teşkilatın temel felsefesi inanç ve ibadetin sanat ve meslekte bütünleştirerek “dayanışma”,”itidal” ve “kanaatkârlık” gibi bir takım toplumsal ve ahlâki ilkeler etrafında kümelenmektedir. Amacı,yerleşik hayata geçen ve kentleşen bir toplumun insanlarını yardımlaşma duygusu altında toplayarak teşkilatlanmalarını sağlamaktır. Bu nedenle,Ahi kuruluşlarında ticarete değil ihtiyaca; kâra değil helâl kazanca yönelik faaliyet tarzı yaygındır.

Ahiliğe girmenin özellikleri;”Kuvvetli bir yürek,yani secaat, pazu kuvveti,gayret,iyi bir at,hususi bir elbise,yay,iyi bir kılıç,süngü,iyi bir arkadaş” olarak sıralanmıştır. (2)

Bu özellikleriyle Alpler ve gaziler topluluğu Ahilerin,Anadolu’ya yerleşik olarak mesleki,ticari ve sosyal faaliyetlerini sürdürmelerini ve gelişmelerini koruyup gözettiklerinden dolayı,Ahilerle yakın ilgileri olduğu söylenebilir.

Anadolu’da Ahiliğin kurulması köylere kadar teşkilatlanması devrin şartlarının gösterdiği siyasi,iktisadi ve sosyo-kültürel bir ihtiyaçtan doğmuştur.Dayanışma,yardımlaşma,doğruluk,adalet ve ahlâk prensipleriyle sağlam bir kültür hazinesi oluşturmuşlardır.Anadolu Ahilerinin bu kültür hazinesinin en büyük dayanağı da İslâm kültürü ve medeniyeti olmuştur. Aklın ve iman süzgecinden geçirerek benimsedikleri İslâm kültürünü ve medeniyetini,onlar manevi değerler bakımından hiç bir yardım ve desteğe muhtaç olmadığı gerçeğini kabul etmişlerdir.

AHİLERİN ÖZELLİKLERİ

1304-1369 yıllarında yaşayan Faslı seyyah İbn-i Batuta Seyahatnamesi’nde Ahilerden şöyle bahsetmektedir:”Bunlar Anadolu’ya yerleşmiş bulunan Türkmenlerin yaşadıkları her yerde şehir kasaba ve köylerde bulunmaktadırlar. Antalya,Burdur,Gölhisar,Ladik,Milas,Konya,Niğde, Aksaray, Kayseri,Sivas ,Gümüşhane,Erzincan,Erzurum,Bolu,Birgi,Tire, Manisa,Balıkesir,Bursa, Görele,Geyve,Yenice, Mudurnu,Kastamonu,Sinop,Azak örgütlerinin misafiri  olmuştur. Memleketlerine gelen yabancıları karşılama,onlarla ilgilenme,yiyeceklerini,içeceklerini ,giyeceklerini sağlama,ihtiyaçlarını giderme,onları uğursuz ve edepsizlerin elinden kurtarma şu veya bu sebeple yaramazları katılanları yer yüzünden temizleme gibi konularda bunların eş ve örneklerine dünyanın  hiçbir yerinde rastlamak mümkün değildir.Ahiler,çok misafirperver insanlardır;aynı zamanda o beldenin asayiş ve güvenliğini sağlamakla görevliydiler.”

Diğer  bir kaynakta Ahilerle ilgili şu özellileri  görmekteyiz:” Doğru sözlülük,sadâkât ( bağlılık)veya ahde vefa,emaneti korumak,yalan söylememek,yetim malına el sürmemek düşkünün elinden tutmak,,ihsanda bulunmak,misafir davet etmek ,Allah için sevme ve Allah için kızma,bütün bunların üzerinde hayâ etmektir.”

Öyle anlaşılıyor ki AHİ EVRAN ve onun kurduğu birliklerin,Türk esnaf ve sanatkârları üzerindeki kültürel denetimini asırlarca devam ettirdiği bir gerçektir.(4)

Ne var ki bu gelenek ve görenek günümüzde etkisini kaybederek iş ve çalışma hayatımızda giderek bozulmaya başlamış ve bugünkü işçi- işveren çatışmalarına kadar gelmiştir. Ahlâki değerlerin yozlaştırıldığı ve aşındırıldığı 21. Yüzyılın ilk yıllarında ciddi bir ekonomik bir krizle karşı karşıya kalan günümüz Türkiye’sinin ve Türk insanının Ahi topluluğu değerlerini ne kadar aradığı tartışılmaz.Ancak, onlardan alınacak hisseler,ibretler,dersler vardır. Karamsarlıklarımıza,kararmış ve kararmakta olan gönüllerimize onları nurlu felsefesinden alınacak ve hatta yansıtacak aydınlıklar vardır.

Ama dünyada en kolay şey nasihat vermektir;en zoru ise nasihatı tutmaktır.İşte Ahilik nasihati: “ HARAMA BAKMA,HARAM YEME, HARAM İÇME, DOĞRU,SABIRLI,DAYANILI OL, YALAN SÖYLEME,BÜYÜKLERİNDEN ÖNCE SÖZE BAŞLAMA,KİMSEYİ KANDIRMA,KANAATKÂR OL,DÜNYA MALINA TAMAH ETME,YANLIŞ ÖLÇME,EKSİK TARTMA, KUVVETLİ ve ÜSTÜN DURUMDA İKEN YUMUŞAK DAVRANMASINI BİL,KENDİN MUHTAÇ İKEN BİLE BAŞKALARINA İKRAM EDECEK KADAR CÖMERT OL!...”

Kıymetli okuyucum,bu soruları kendine sor bakalım;hangilerini gerçekleştiriyorsun; hangilerini gerçekleştiremiyorsun!…  Sağlıklı ve başarılı günler dilerim…

 
29 Eylül 2013 Pazar 10:54 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1530 - İlk Protestan Meclisi kuruldu.
1541 - Peru'daki İnka topraklarını ele geçiren İspanyol Francisco Pizarro, Lima kentinde öldürüldü.
1807 - Lüksemburg'da bir depoya düşen yıldırım 230 kişinin ölümüne yol açtı.
1819 - Bisikletin patenti alındı.
1861 - Atıf Bey Bebek'te uçuş denemesi gerçekleştirdi.
1867 - Mısır valilerine Hıdiv unvanı verildi.
1876 - Anayasası'nın mimarı Mithat Paşa, Sultan Abdülaziz'i öldürttüğü iddiasıyla yargılanmış ve Taif'e sürülmüştü. 1884 yılında burada öldürülen Mithat Paşa, Taif'te gömüldü.
1920 - Doğuda Milli Aşireti ayaklanması çıktı.
1924 - Verem aşısı Valmette tarafından keşfedildi.
1928 - Yeni Türk alfabesini hazırlamak amacıyla kurulan Dil Encümeni, ilk toplantısını Ankara'da yaptı.
1936 - Nazi Almanyası'nda, ilk kullanılabilir helikopter olan Focke-Wulf Fw 61 'un ilk uçuşu başarıyla gerçekleşti.
1939 - Ankara Havagazı Şirketi devletleştirildi.
1942 - II. Dünya Savaşı'nın Kuzey Afrika Cephesi'nde Mersa Matruh Savaşı
1944 - Zirai Donatım Kurumu Kanunu TBMM'de kabul edildi.
1945 - Birleşmiş Milletler kuruldu.
1945 - Türkiye, Birleşmiş Milletler Antlaşması'nı imzaladı.
1951 - Mithat Paşa'nın 24 Haziran'da Aksu vapuruyla Taif'ten getirilen cenazesi, Cumhurbaşkanı Celâl Bayar'ın da katıldığı törenle, İstanbul'da Hürriyeti Ebediye Tepesi'ne defnedildi.
1960 - Madagascar, Fransa'dan bağımsızlığını kazandı.
1963 - John F. Kennedy, Batı Berlin'i ziyareti sırasında, meşhur "Ich bin ein Berliner" (Ben bir Berlinliyim) ifadesini kullandı.
1964 - The Beatles topluluğu A Hard Day's Night adlı albümlerini piyasaya çıkardı.
1970 - Çekoslovakya'da Aleksander Dubçek, Komünist Parti'den ihraç edildi.
1974 - Sabah 08.01'de, ABD'nin Ohio eyaletinde bulunan Troy şehrindeki Marsh Süpermarket'in kasasında işlenen bir paket sakız, dünyada barkodla satılan ilk ürün oldu.
1975 - Indira Gandhi Hindistan'da otoriter bir yönetim kurdu.
1977 - Elvis Presley son konserini verdi.
1992 - Susa Katliamı Silvan'ın Susa köyünde camide ibadet eden Müslümanlar bir grup eşkiya tarafından cami dışına çıkarılıp hunharca katledildi.Olayda on kişi şehit edildi.
1994 - Türkiye, Liberal Demokrat Parti kuruldu.
2000 - Amerika'da Genetik harita çalışmalarına başlandı.
2006 - Türkiye'nin ilk yargıç-savcı derneği YARSAV kuruldu.
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak02:22
  • Güneş04:43
  • Öğlen12:35
  • İkindi16:36
  • Akşam20:05
  • Yatsı22:07
 
Süper Loto
22.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030520374448
 
On Numara
19.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04050709101315243233344244484952606271737679
 
Sayısal Loto
24.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu071022233045
 
Şans Topu
21.06.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu030417193310
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık