Başbakan, yeni ekonomik kararları açıkladı

Ana Sayfa » Bilim - Teknoloji » Acı gerçek: Ekonomimizi çökertecek kadar Rusya'ya bağlıyız

Acı gerçek: Ekonomimizi çökertecek kadar Rusya'ya bağlıyız

Türkiye ile Rusya arasında yaşanan krizde herkesin aklındaki soru şu: Moskova doğalgazı keserse ne olur? Bunu enerji uzmanı Necdet Pamir’e sorduk. Pamir, “Hayat altüst olur” dedi ve ekledi: Elektrik üretemezsiniz, ısınamazsınız, sanayiniz durur. Tek alternatif var. Rüzgar, güneş ve su kaynaklarımız…

 
3 Aralık 2015 Perşembe 07:35 
Yorum YapYazdır
 
 
Acı gerçek: Ekonomimizi çökertecek kadar Rusya'ya bağlıyız

Moskova’ya ekonomimizi  çökertecek kadar bağlıyız

Özlem Gürses/Sözcü

Türkiye uzunca bir zamandır Ortadoğu’daki kararlarının sonuçlarını yaşıyor. Avrupa’ya kadar yayılan şiddet, yasadışı örgütlenmeler, mülteci krizi ve son olarak da Rusya ile girilen sonu öngörülemez gerginlik.
Ortadoğu, dünyanın en geniş petrol ve doğalgaz rezervlerinin kaynağı olarak tüm savaşların arenası olmaya devam ediyor.
Peki bu enerji savaşlarında hangi ülke ne durumda? Tüm dünya siyasetini şekillendiren enerjide tablo ne? Türkiye enerji üretimi ve tüketiminde ne boyutta dışa bağımlı ? Rusya vanaları kaparsa ne olur? Nükleer bir çözüm mü? Tümünü ülkenin en değerli enerji uzmanlarından birine sordum: ASAM Genel Koordinatörü ve Dünya Enerji Konseyi üyesi Necdet Pamir’e.

KAYNAK VAR KULLANAMIYORUZ

Enerji Uzmanı Necdet Pamir, Özlem Gürses’in sorularını yanıtladı. Pamir, enerjide dışa bağımlılığın yenilenebilir enerjiyle aşılabileceğini söyledi, “Tek alternatif, rüzgar, güneş, su kaynakları” dedi. 

SİYASETE PETROL YÖN VERİYOR

- Enerjide en sıcak başlık hangisi?
Petrol ulaşım sektörünün vazgeçilmez girdisi olarak en fazla kullanılan yakıt. Hızla payını artıran kaynak da doğalgaz. Elektrik üretiminde kömür çok önemli. Dünyadaki asıl eğilim ise yenilenebilir enerji. Güneş, rüzgar, hidro, biyoyakıtlar… Dünya siyasetine ne yön veriyor derseniz; bir petrol, iki doğalgaz. En son veriler itibarıyla petrolün yüzde 48’i Ortadoğu’da; en fazla da Suudi Arabistan’da. Dünya petrollerinin yüzde 10’una İran, yüzde 11’ine Irak sahip. Ortadoğu’da araştırma ve geliştirme maliyeti düşük. Bu açıdan vazgeçilmez. Ama dünyada ağır petrol olarak en fazla rezerv Venezuella’da. Venezuella’nın bir türlü başının beladan kurtulmamasının sebebi de bu.
- Peki Türkiye’de petrol ya da doğalgaz kaynağı var mı?
Türkiye çok az aranmış bir coğrafyadır, denizlerimiz neredeyse hiç aranmamış. O nedenle kesin bir veri söylemek zor. Ama Güneydoğu, Ortadoğu’daki plakaların uzantısı, orada petrol sahalarımız var. Kürtlerin kullanılması da zaten bununla ilgilidir. Doğalgazımız ise var ama yüzde 1’ini karşılıyor tüketimimizin. Türkiye geçen sene 257 milyar kilovat saat elektrik tüketti. Şu anda Türkiye’nin bilinen ama devreye almadığı kaynaklarını topladığınız zaman (hidroelektrik, rüzgar, güneş, jeotermal, linyit ve biyokütle) 750 milyar kilovat saatlik kaynak eder. Yılda tükettiğimiz 257 milyarın 3 katı! Petrol bulmadım, kömür bulmadım, doğalgaz bulmadım. Rüzgardan, güneşten, su kaynağımdan aldım. Ancak böyle dışa bağımlı olmaktan kurtulursunuz.

ACİL DURUMDA NE YAPILIR?

- Türkiye, enerjide Rusya’ya ne kadar bağımlı? Eğer vanalar kapanırsa ne olur?
Rusya’yla ülke ekonomimizi çökertebilecek bir bağımlılık içindeyiz. Doğalgazın yüzde 55’ini alıyoruz oradan. Doğalgaz kesildiği an elektrik üretemezsiniz, konutlarda ısınamazsınız, sanayiniz de durur! Doğalgazın kalanını yüzde 18 İran, yüzde 12 Azerbaycan, Cezayir ve Nijerya’dan da sıvılaştırılmış gaz şeklinde alıyoruz. Rusya kestiği zaman, altüst olabilir hayat. Rusya keser mi kesemez mi, hukuki olur mu olmaz mı? “Teknik arıza oldu” derler. “Ukrayna sifonluyor” derler. Böyle acil bir durumda Türkiye ne yapabilir, ilk akla gelen depolama. Mevcut depomuz hem son derece sınırlı, 2.6 milyar metreküp. İran’a dönebilirsiniz, dünyanın en fazla doğalgaz rezervine sahip ülkesi İran, son 3 yılda Rusya’dan da fazla. Ama ürettiği kadar tüketiyor… Çok istese, bize bayılsa bile yine veremez… Azerbaycan da öyle.

 

 

IRAK TÜRKİYE’Yİ ŞİKAYET ETTİ

- Türkiye petrolü nereden alıyor? Kaçak petrol ve IŞİD petrolü kullanıyor mu?
Biz hâlâ petrolün yüzde 32’sini Irak’tan yüzde 30 kadarını da İran’dan alıyoruz. Sırf ham petrol almıyoruz, petrol ürünleri alıyoruz ayrıca, bunu da yüzde 16 oranında yine Rusya’dan alıyoruz. Irak anayasasına göre Irak’ın neresinde üretilirse üretilsin petrol Irak halkına aittir. Ama siz senelerdir Irak’ın kuzeyinde üretilen petrolü, merkezi hükümeti pas geçerek alıyorsunuz. Bu yasadışı. Uluslararası tahkimde bu konu. BOTAŞ ve Türkiye şikayet edildi, nereye varacak bilmiyorum. Putin diyor ki, “IŞİD’le petrol ticareti yapıyorsunuz.”
- Cumhurbaşkanı Erdoğan da asıl siz yapıyorsunuz diyor!
O zaman ispat etmesi gerekir Türkiye’nin de. Bizi suçlayanların uydudan tespit edilmiş veri var ellerinde, New York Times yayınladı bu görüntüleri. Amerikan Hazine Bakan Yardımcıları’ndan David Cohen Türkiye’de bazı alıcıların IŞİD petrolünü aldığını kaç kere söyledi. Bakın cümlesi aynen şöyle: “Bize gelen bilgilere göre, IŞİD petrolü çok düşük fiyatlarla aralarında Türkiye’den de kişilerin bulunduğu çeşitli aracılara satıyor, bunlar da petrolü yeniden satılmak üzere naklediyordu. Ayrıca, öyle görünüyor ki, IŞİD’in kontrolünde olan bölgelerden çıkarılan petrolün bir kısmı önce Irak’taki Kürtlere, sonra da Türkiye’ye satıldı.” Cohen şu anda da CIA’nin Başkan Yardımcısı. Demek ki ellerinde bazı uydu kayıtları var.

KAÇAK PETROL HER YERDE

- Dün Al Arabiya Gazetesi’nden bir araştırma vardı, IŞİD petrolü nasıl İsrail’e gidiyor diye…
Evet, iddia şu: IŞİD, Irak ve Suriye petrolünü Türkiye’deki Türk ve Kürt aracılara satıyor, oradan da petrol İsrail limanlarına ulaşıyor.
- Peki bütün bu karaborsa alışveriş nasıl sisteme sokuluyor?
Kaçak petrol diye bir şey delik deşik senelerdir Türkiye’ye giriyor. Kaçak petrol her yerde var. Meclis’teki Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu raporlarına bakın. En ünlü şirketlerin bile bu işi yaptığı bilgisi var.

NÜKLEER DE RUSYA’YA BAĞLI

- Nükleer santral enerjide bağımsızlığı getirir mi?
Somut veriler üzerinden gidelim. Akkuyu’da bir anlaşma imzalandı, inşaatın tamamını GazProm yapacak, Ruslar yani. Çünkü biz nükleer santral inşaatı yapamayız, bilmiyoruz. İşletmeyi de Ruslar aldı, üstelik yakıt tedariki de Rusya’dan. Zenginleştirilmiş uranyum onların. Yani her anlamda yüzde 100 Rusya’ya bağlısınız bunda da! Her sürecinde Ruslara bağımlı olduğunuz bir nükleer santral sizi nasıl ülke olarak enerjide bağımsız yapacak?
- Enerjide özelleştirme politikaları sorunları çözer mi?
Tabii ki hayır! Enerjide gırtlağımıza kadar dışa bağımlıyız çünkü! Tek bildikleri ise sürekli özelleştirme yapmak. Enerji sektörü stratejik bir sektördür. Türkiye’nin elektrik kurulu gücünün yüzde 75’i özelleşmiş durumda, yüzde 100 olacak. Kamu santralleriniz yok, özel sektör benim için kârlı değil yatırım yapmıyorum dediğinde ne yapacaksınız?

1990: Enerjinin yüzde 25’i dışarıdan 2015: Enerjinin yüzde 75’i dışarıdan

- Enerjide dışa bağımlılık azaldı mı?
Olur mu hiç, bakalım rakamlara: 1990 yılında enerjide dışa bağımlılığımız yüzde 50 idi, 2002’de yüzde 62. Bu yıl yüzde 75. Türkiye’nin resmi şu: Yüzde 75 dışa bağımlıyız birincil enerjide. Tükettiğiniz enerjinin yüzde 32’sini doğalgazla karşılıyorsunuz. Doğalgazın yüzde 99’unu dışarıdan alıyorsunuz. Yüzde 27 oranında petrol kullanıyorsunuz. Bunu da yüzde 93 oranında dışarıdan alıyorsunuz. Tükettiğiniz kömür yüzde 25 oranında. Bunun da yarısını ithal ediyorsunuz. 4-5 milyar dolar da ona veriyorsunuz, toplam 55 milyar dolar ödüyorsunuz bu enerji ithali için. Türkiye’nin toplam ithalatının dörtte biri yani. Üstelik elektriğinizin yaklaşık yarısını doğalgazdan üretiyorsunuz. Atıl bekliyor sizin kaynaklarınız ama siz her gün yeni ithal kömür ve doğalgaz tesisi için lisans veriyorsunuz.

Hangi ülke, niye Ortadoğu’da?

- ABD Ortadoğu’da çünkü…
Petrol. Vazgeçeceği de yok. ABD yüzde 25 oranında dışa bağımlı petrolde.
- Rusya Ortadoğu’da çünkü…
Rusya hem petrolde hem doğalgazda kendine yeten, ihraç eden bir aktör. Ortadoğu’da denizlere çıkabilmek için var. Amacı doğalgazın Akdeniz üzerinden nakli.
- Katar Ortadoğu’da çünkü…
Katar’ın önce Suudi Arabistan sona Suriye üzerinden geçip LNG şeklinde doğalgaz pazarlama çabası var. Buna karşılık olarak da İran’ın İran – Irak – Suriye doğalgaz projesi var. Bu iki proje çatışıyor. Suriye’de birbirleriyle çatışmalarının ve Beşar Esad’ın devrilmeye çalışmasının nedenlerinden biri de bu.
- Suudi Arabistan Ortadoğu’da çünkü…
Rusya, Avrupa’nın en önemli ülkelerine doğalgaz veriyor. Buna kim alternatif oluşturacak? Katar. Suudi Arabistan şunu söyledi Putin’e: “Esad’ın gitmesinin önünü açın, biz de bunun karşılığında bu yeni doğalgaz hattının buradan geçmesine izin vermeyeceğiz.”
- Türkiye Ortadoğu’daki enerji savaşlarında ne tür bir pozisyon almalı?
Türkiye bir zamanlar laik, demokratik, hukukun üstün olduğu bir yapı iken, bütün komşularıyla kavgalı hale geldi. İran’la gerginsiniz. Suriye’yle, Lübnan’la öylesiniz… Karşı kamptan İsrail’le de düşmansınız. Ermenistan’la iyi değilsiniz. Şimdi Rusya ile kapışmışsınız. Yapılması gereken üzerine vazife olmayan işleri bırakıp komşularınızla iyi geçinmek. Çünkü istikrarın olmadığı bir coğrafyada yatırım da olmaz. Tüm bu adamlarla kavga ettiğiniz zaman enerjiniz büyük darboğaz yaşar.

 
3 Aralık 2015 Perşembe 07:35 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Türker Ertürk
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Başakşehir
13
9
4
0
31
2
Beşiktaş
13
8
5
0
29
3
Galatasaray
13
8
2
3
26
4
Fenerbahçe
13
7
4
2
25
5
Bursaspor
13
7
3
3
24
6
Konyaspor
13
5
5
3
20
7
Osmanlıspor FK
13
4
7
2
19
8
Gençlerbirliği
13
4
6
3
18
9
K.D.Ç. Karabük
13
5
2
6
17
10
Akhisar Bld.
13
4
4
5
16
11
Antalyaspor
13
4
4
5
16
12
Trabzonspor
13
4
3
6
15
13
Alanyaspor
13
4
2
7
14
14
Kasımpaşa
13
3
3
7
12
15
Gaziantepspor
13
3
2
8
11
16
Ç. Rizespor
13
2
4
7
10
17
Kayserispor
13
2
3
8
9
18
Adanaspor
13
1
3
9
6
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Anket
2016 TÜRKİYE AÇISINDAN NASIL GEÇECEK?
ÇOK İYİ
İYİ
BİR ŞEY DEĞİŞMEZ
KÖTÜ
ÇOK KÖTÜ
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:39
  • Güneş07:27
  • Öğlen12:25
  • İkindi14:46
  • Akşam17:01
  • Yatsı18:37
 
Tarihte Bugün
1851 - Montréal'da YMCA'nin Kuzey Amerika'daki ilk şubesi açıldı.
1893 - İstanbul'da günlerce süren soğuk hava yüzünden Haliç dondu.
1905 - Fransa'da din ve devlet işlerini birbirinden ayıran bir yasa kabul edildi.
1917 - Kudüs, İngiliz ordularının işgal etmesiyle Osmanlı Devleti'nin elinden çıktı.
1923 - İstanbul'da, Ağa Han'ın Başbakan İsmet Paşa'ya gönderdiği mektubu yayımlayan gazeteciler tutuklandı.
1925 - Yerli kumaştan elbise giyilmesi kanunu çıktı.
1926 - Darülelhan'da (konservatuvar) Türk müziği öğretimine son verildi.
1928 - Latin harfleriyle ilk mezar taşı dikildi. Avukat Ali Kemal Bey annesi Aliye Hanım'ın mezar taşını Latin harfleriyle yazdırdı.
1938 - Başkent Ankara'nın yeni tren garı hizmete açıldı.
1941 - Çin; Japonya, Almanya ve İtalya'ya savaş ilan etti.
1945 - Fenerbahçe, Yunanistan'ın Enosis takımını 5-1 yendi.
1946 - Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi'nin ikinci aşaması "Doktorlar'ın Duruşmaları" yla başladı. Bu duruşmalarda insanlar üzerinde deneyler yapan Nazi doktorlar yargılandılar.
1949 - Birleşmiş Milletler Kudüs'te yönetimi aldı.
1950 - Harry Gold, II. Dünya Savaşı sırasında atom bombasının sırlarını Sovyetler Birliği'ne verdiği için 30 yıl hapisle cezalandırıldı.
1951 - İstanbul Şişli Camii'nde Evita Peron için mevlüt okundu.
1952 - Tiyatro sanatçıları Ruhi Su, Ulvi Uraz, Aclan Sayılgan, Kemal Bekir Özmanav, Süheyl Terek tutuklandı. Sanatçıların Paris'te faaliyet gösteren İleri Jön Türkler örgütüyle ilişkileri olduğu iddia edildi.
1953 - General Electric şirketi tüm Komünist personelini işten atacağını ilan etti.
1961 - Tanzanya bağımsızlığını kazandı. Julius Nyrere cumhurbaşkanı oldu.
1962 - Tanganika kuruldu.
1963 - Zangibar Sultanlığı bağımsızlığını kazandı.
1965 - Nikolay Podgorni Sovyetler Birliği devlet başkanı oldu.
1967 - Ankara'da üniversite öğrencileri NATO'ya karşı direniş mitingi düzenledi.
1979 - 2 gün önce silahlı saldırı sonucu ölen Prof.Dr. Cavit Orhan Tütengil'in cenazesine katılmak isteyenlerle güvenlik güçleri arasında çatışma çıktı: 1 işçi öldü, 8 kişi yaralandı, 61 kişi de gözaltına alındı.
1987 - Gazze Şeridi'ndeki Cebaliye mülteci kampına İsrail askerleri saldırı düzenledi.
1992 - İngiltere Prensi Charles ve Prenses Diana ayrıldıklarını açıkladılar.
1995 - Nazım Hikmet'in "Rüzgâra Karşı Yürüyen Adam" heykeli, Kültür Bakanı Fikri Sağlar'ın da katıldığı törenle Ankara Atatürk Kültür Merkezi bahçesine yerleştirildi.
1999 - Düzce'nin il, Kaynaşlı ve Derince'nin ilçe yapılmasına ilişkin Kanun Hükmünde Kararname, Resmi Gazete'de yayımlandı.
2002 - Endonezya hükümetiyle Aceh'teki ayrılıkçılar arasında 26 yıllık savaşı sona erdiren antlaşma imzalandı.
2002 - ABD'nin ve dünyanın ikinci büyük havacılık şirketi United Airlines konkordato başvurusunda bulundu.
2004 - Kanada Anayasa Mahkemesi, eşcinsel evliliklerin anayasaya uygun olduğu kararını verdi.
 
Arşiv
 
Süper Loto
08.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu040619233854
 
On Numara
05.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu06071115171923242931323440435154596166737677
 
Sayısal Loto
03.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu242636434446
 
Şans Topu
07.12.2016 Tarihli Çekiliş Sonucu061017243004
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık