İşte İstanbul seçim sonucu.. İlçe ilçe..

Ana Sayfa » Bilim - Teknoloji » 2018 bilimde neler oldu?

2018 bilimde neler oldu?

Tıp, teknoloji ve yapay zekâ alanında önemli gelişmeler yaşandı.

 
31 Aralık 2018 Pazartesi 09:29 
Yorum YapYazdır
 
 
2018 bilimde neler oldu?

Yılın en iyi bilimsel ve teknolojik buluşları, tıp, biyoloji, fizik, robotik ve yapay zekâ alanlarında gerçekleştirildi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ural Akbulut, uluslararası dergiler Science ve Nature ile önemli bilimsel konferanslar gibi kaynaklardan, 2018’de bilim dünyasında yaşanan önemli gelişmeleri, yüzlerce buluş arasından derledi. Bazıları şöyle:

1-İlaçları sadece hastalıklı hücrelere taşıyan hidrojel

ABD’deki George Washington Üniversitesi Kimya Mühendisliği bölümünde Doç. Cole DeForest, ilaçları sağlıklı hücrelere zarar vermeden tümör hücrelerine ulaştıran bir biyomalzeme üretti. DeForest, tedavi için gereken ilacı hidrojelin içine yerleştirdiklerini kaydetti. Teknolojinin insanlarda uygulanması için çalışılıyor. Nature Chemistry Dergisi’nde yayımlandı.

2-Laboratuvarda üretilen akciğer domuza takıldı

Galveston Teksas Üniversitesi’nde tıp profesörü Joan Elizabeth Nichols, domuzları laboratuvarda ürettikleri akciğerler ile yaşattıklarını bildirdi. Araştırmacılar, nakil yapılacak domuzun akciğerinin sol lobunu çıkartıp yerine laboratuvarda ürettikleri akciğer lobunu nakletti. Domuza takılan akciğer lobunda, iki hafta içinde kan damarları oluştu. Toplam dört domuza nakledilen ve 2’şer hafta aralıklarla çıkartılıp incelenen akciğer loblarının iki ay boyunca vücut tarafından reddedilmediği belirtildi. Araştırmacılar, 10 yıl içinde insan deneylerine başlamayı umuyor.

3-Soruları insan gibi cevaplayan yapay zeka

Microsoft Research Asia adlı araştırma merkezinde, Stanford Üniversitesi tarafından 100 bin soru arasından seçilen “SQuAD” adlı okuma-anlama sınavını başarıyla tamamlayan yapay zekâya sahip bir teknoloji geliştirildi. Yapay zeka programı, sorulan soruları normal bir insan düzeyinde cevapladı. Sınavı cevaplayan insanların not ortalaması 82.304 iken yapay zekânın aldığı puan 82.650 oldu.

4-Ağır işçi

Japonya’da, Ulusal İleri Bilim ve Teknoloji Kurumu, ağır işleri yapabilen “HRP-5P” insansı robotu basına tanıttı. Robot, 12 kilogramlık alçı panelleri depodan alıp yapım halindeki duvara vidalamayı başardı.

5-Şeker ölçen giysi

Washington State Üniversitesi’nin makine ve malzeme mühendisliği bölümünde, Türk bilim insanı Doç. Dr. Arda Gözen, kanda şeker ölçen giyilebilir cihazı 3D yazıcıda üreterek bir ilki başardı.

6- 

Küresel ısınma için 'güvenli' limit

İçinde bulunduğumuz yüzyılın sonunda hava sıcaklığındaki 2 derecelik bir artışın küresel ısınma bakımından risklerine uzun zamandır dikkat çeiliyordu.


Bilim insanları, küresel ısınmanın en zararlı etkilerinden korunmak için bu sınırı aşmamak gerektiğini vurguluyordu.

Fakat bazı uzmanlar hava sıcaklığındaki artışı 1,5 derece ile sınırlamak gerektiğine inanıyor. Bu durumda, milyonlarca insanın yaşam alanının sular altında kalmaktan kurtulacağı gibi, nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan canlıların ve su sıkıntısı çeken insanların sayısının da azalacağı belirtiliyor.

Ancak bunu başarmak çok daha masraflı olacağı gibi, değişim yönünde hızlı adımlar atmak da gerekiyor. Uzmanların Ekim ayında sunduğu raporda, sera gazı salınımında büyük bir düşüşü sağlayacak tedbirlerin alınması, yenilenebilir enerjiye geçiş, yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarında değişim gibi tavsiyelere yer veriliyor.

7- 

İlk hayvanlar

 

Bugün yeryüzünde bir milyonu aşkın canlı türü var. Bunların tek hücreli canlılardan evrilmesi sürecinde bilinmeyen çok şey var.

İlk hayvan türlerinin belirlenmesinde daha çok 500 milyon yıl öncesine ait 'Edikara faunası' adı verilen esrarengiz canlı türleri üzerinde duruldu. Bunlar dünyadaki ilk karmaşık organizmalardı.

Ancak bunların yaşam ağacındaki konumunu belirlemek zor; zira bu ilginç canlılar liken, mantar ve hatta bitki ile hayvan arası kategoride değerlendiriliyor.

Eylül ayında bilim insanları fosilleşmiş Edikara canlılarından Dickinsonia adı verilen ve düz deniz anası şeklindeki bir türü incelediğinde kolesterol molekülleri buldu. Bu onun hayvan olduğunu gösteriyordu. Zira kolesterol hayvanlara özgü bir madde.

8- Plastik adası

2018'e damgasını vuran konulardan biri dünyadaki plastik atık sorunu oldu. BBC'nin 'Mavi Gezegen 2' belgeselinde plastiğin okyanuslar ve deniz canlıları açısından yarattığı yıkımın boyutlarına dikkat çekilmişti.

Endonezya'nın Java adasındaki Bandung bölgesinde nehir ve kanallarında toplanan plastik çöp yığınlarının temizlenmesi için Nisan'da ordu yardıma çağrılmıştı.

İngiltere hükümetinin hazırlattığı bir raporda, tedbir alınmazsa 10 yıl içinde okyanuslardaki plastik miktarının üçe katlanacağına dikkat çekiliyordu.

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler

9- Evrenin 'hayaletimsi' yapı taşları

Evrenin temel yapı taşlarından birini oluşturan nötrinolar atomun alt parçalarıdır ve evrendeki maddelerle etkileşime girmeden serbestçe dolaşırlar. Bir nötrino parçacığının, yaklaşık bir ışık yılı (10 trilyon km) kalınlığındaki kurşun metalini hiçbir atoma çarpmadan geçebileceği tahmin ediliyor.

Yeryüzünde karşılaştığımız nötrinoların çoğu Güneş'ten ve Dünya'nın atmosferinden geliyor. Ancak bazı yüksek enerjili nötronoların kaynağı bu yıla dek gizemini koruyordu. Temmuz'da uluslararası bir bilim ekibi bunlardan birinin uzak bir galaksiden Dünya'ya fırlatıldığını ortaya koydu.

Bu galaksinin merkezinde yer alan kara delikteki enerji nedeniyle ortası oldukça parlak. Maddeler bu deliğe düşerken elektrikle yüklü parçacıklar oluşturuyor ve onların hızlanmasına neden oluyor.

Antarktika'daki BuzKüpü deneyinde altı yıldır bu yüksek enerjili nötrionlar hakkında bilgi topluyordu; bu yıl ilk kez bunlardan birinin kaynağı bulunmuş oldu.

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler

10- Mars'ta ve Ay'da su

Mars'ta buz halinde su olduğunu ve bu buzların zaman zaman sıvı halde aktığını biliyorduk. Temmuz ayında bir grup bilim insanı, gezegenin güney kutbunda 20 km çapında bir göl buldu.

NASA'nın Curiosity uzay aracı bir göl yatağındaki taş kalıntılarını inceliyordu. Araştırmacılar yıllardır Mars'ta su izleri aradığı için günümüzde mevcut su kütlesine dair bu yeni bulgu büyük heyecan yarattı.

Uzmanlar artık Mars'ta canlı izleri bulmaya daha yakın olduğumuzu ve bunu nerede aramak gerektiğine dair daha somut bilgi sahibi olduğumuzu belirtiyor.

Ağustos ayında ayrıca Hindistan'a ait bir uzay aracı, Ay'ın kuzey ve güney kutuplarında buz izlerine dair veriler buldu. Gelecekte Ay'a yapılacak insanlı seferlerde bu kaynaktan yararlanılabileceği belirtiliyor.

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler

11- Britanya adası sakinleri

Binlerce yıl öncesine ait insan kalıntılarından elde edilen DNA'ların incelenmesi yoluyla geçmişe ışık tutuluyor. Bunun önemli örneklerinden biri bu yıl gerçekleşti. 4500 yıl önce Avrupa kıtasından Britanya adasına gerçekleşen kitlesel göç sonucu bu adada yaşayan eski insanların yerini yenilerinin aldığı tespit edildi.

Kıtadan gelenlerin genlerinin yüzde 90'ı birkaç yüz yıl içinde ada nüfusuna hakim oldu. Bunun hastalık, açlık ve savaşlardan kaynaklanmış olabileceği belirtiliyor.

Bu yıl ayrıca Rusya'da 50 bin yıl öncesine ait insan kemiği kalıntıları incelendiğinde bunların yarı Denisova insanı yarı Neandertal genetik özellikler taşıyan bir kıza ait olduğu tespit edildi. Atalarımız Homosapienler Afrika'dan göç etmeden önce Avrasya'da bu iki insan türü yaşıyordu.

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler

12-Buz etkisi

Grönland adasından radar görüntülerini inceleyen araştırmacılar Kasım ayında adadaki bu kütlesinin altında göktaşı çarpması sonucu oluşmuş büyük bir krater keşfetti. 1,5 km çaplı demirden oluşan bir göktaşının 12 ila 3 milyon yıl önce buraya çarptığı sanılıyor.

Henüz tartışmalı olsa da bazı araştırmacılar bu çarpmanın etkisiyle, Buzul Çağ'ı sona erdiren küresel ısınma sürecine bir süre ara verilmiş olabileceğini iddia ediyor. Bu, çarpma sonucu uzun süre atmosferde kalan toz parçacıklarının güneş ışınlarının dünyaya ulaşmasını engellemesine bağlanıyor.

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler  

 

12- Modern insanın Afrika'dan göçü

Afrika dışında yaşayan insanların çoğunun atalarının 60 bin yıl önceki bir göçle kıtadan çıkan insanlara dayandığını gösteren birçok veri var. Ancak modern insan Homosapienlerin daha önce de Afrika dışında varlığını gösteren veriler var.

Ocak ayında İsrail'de bulunan ve 185 bin yıl öncesinden kalan bir çene kemiğinin modern insana ait olduğu tespit edilmişti. Yani sanılandan çok daha önce modern insan Afrika'dan çıkıp buralara gelmişti. Ancak bu ilk girişimler modern insanın Avrasya bölgesinde yaygın bir şekilde tutunmasını sağlayamamıştı.

Bu insanların diğer insan türleri olan Neandertaller ve Denisova insanlarıyla aynı bölgelerde yaşamlarını sürdürdüğü sanılıyor. Ancak bunların genetik izlerinin neden bugüne kadar taşınmadığı sorusu henüz yanıtlanmış değil.

 

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler  

Mars'tan kaya örnekleri getirmek üzere uzay aracı gönderme konusunda anlaşıldı.

 

13- Mars'tan kaya örnekleri

Avrupa ve Amerikalı uzay ajansları Mars'tan kaya parçaları getirme konusunda ilk adımı atmış oldu. Nisan'da ESA ve NASA Mars'ı dolaşıp kaya örnekleri toplayacak bir misyon için anlaştı.

Böylece Kızıl Gezegen'in tarihi, bir zamanlar yaşam barındırıp barındırmadığı gibi soruların yanıtlarına daha da yaklaşmış olacağız.

 

2018 yılında bilim dünyasına damga vuran gelişmeler  

Plastik parçacıklarının bazıları oldukça küçük

 

14- Şişe suyunda plastik

Plastik atıklar günlük yaşantımızı giderek daha fazla etkiliyor. İçme suyumuzda bile plastik izlerine rastlandı. Yapılan araştırmalar, şişe sularında litre başına 10 plastik parçacığı bulunduğunu gösteriyor.

Araştırma kapsamında dokuz ülkeden 250 şişe suyu örneklenmiş ve hemen hepsinde plastiğe rastlanmıştı.

Dünya'nın kuzey bölgeleri genellikle el değmemiş doğa parçaları olarak biliniyordu. Ancak bu yıl uzmanlar Kuzey Buz Denizi'nde bile plastik atık yığılmasına dikkat çekti.

Buradan alınan bir litre erimiş buzda açık denizdekinden daha fazla plastik parçasına rastlandı. Bilim insanları bunun bölgede yaşayan canlılar üzerindeki etkilerini öğrenmek üzere daha fazla araştırma ihtiyacına dikkat çekiyor.

 
31 Aralık 2018 Pazartesi 09:29 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Türker Ertürk
 
Nihat Genç
 
Attila Aşut
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Mustafa Önsel
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Arslan Bulut
 
Çiğdem KOÇ
 
Kazım DEMİR
 
Ahmet Özer
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Mehmet Polat
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Muhammet İKİNCİ
 
Abdulkadir TİRYAKİOĞLU
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Mehmet Erdal Çağdaş
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1678 - Elena Cornaro Piscopia, Ph.D. (doktora) derecesi alan ilk kadın oldu.
1788 - Virjinya, Amerika Birleşik Devletleri anayasasını onaylayan 10. eyalet oldu.
1801 - Kahire'deki Fransız işgal orduları, Türk ordusuna teslim oldu.
1861 - Sultan Abdülmecit öldü, yerine Abdülaziz padişah oldu.
1876 - Little Bighorn muharebesinde kızılderililer ABD 7. Süvari Alayı'nı imha etti, komutanları yarbay George Armstrong Custer çatışmada öldü.
1903 - Marie Curie, Paris Üniversitesi'ne sunduğu tezde radyumun keşfini açıkladı.
1917 - Türkiye'de ilk Matbuat Cemiyeti kuruldu. Cemiyetin ilk başkanı Mahmut Sadık'tı.
1923 - Mustafa Kemal Paşa, İzmir'den milletvekili seçildi.
1925 - Yunanistan'da, General Thedoros Pangalos bir darbeyle iktidarı ele geçirdi.
1940 - Fransa, Nazilere teslim oldu.
1947 - 2. Dünya Savaşı sırasında Hollanda'da bir evin tavan arasında 2 yıl boyunca Nazilerden saklanan Yahudi kız Anne Frank'ın burada yazmış olduğu Anne Frank'ın Hatıra Defteri yayımlandı.
1948 - Berlin Ablukası'nı yarmak için Batı Berlin´e ABD uçaklarıyla bir hava köprüsü kuruldu.
1950 - Sovyetler Birliği'nce desteklenen Kuzey Kore orduları Güney Kore'ye saldırdı. Kore Savaşı başladı.
1963 - Anayasa Mahkemesi, ilk duruşmayla görevine başladı.
1967 - İlk küresel uydu televizyon programı olan ABD yapımı Our World (Bizim Dünyamız) yayına girdi.
1969 - Kırıkkale'de oynanan Kırıkkalespor Tarsus İdmanyurdu 3. Lig karşılaşmasında çıkan olaylarda, 4 kişi öldü, 100'den fazla kişi de yaralandı.
1971 - Gölcük tersanelerinde yapılan ilk Türk muhribi, törenle denize indirildi.
1975 - Mozambik bağımsızlığını ilan etti.
1982 - Yunanistan'da askere alınanların saçlarını kazıtmaları yasaklandı.
1985 - Eskişehir Uçak Fabrikası'nın temeli Cumhurbaşkanı Kenan Evren tarafından atıldı.
1991 - Hırvatistan ve Slovenya, Yugoslavya'dan bağımsızlıklarını ilan ettiler.
1993 - Tansu Çiller, Türkiye'nin ilk kadın başbakanı oldu.
1998 - Microsoft, Windows 98'i piyasaya sürüldü.
2007 - Yumurcak TV yayına başladı.
857 - Almanya , Berlin ,de Victoria ile Edward görüşmeye başladı ve Dünyanın yuvarlak olduğunu savunan ilk çift oldu.
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
34
20
9
5
69
2
Başakşehir
34
19
10
5
67
3
Beşiktaş
34
19
8
7
65
4
Trabzonspor
34
18
9
7
63
5
Malatyaspor
34
13
8
13
47
6
Fenerbahçe
34
11
13
10
46
7
Antalyaspor
34
13
6
15
45
8
Konyaspor
34
9
17
8
44
9
Alanyaspor
34
12
8
14
44
10
Çaykur Rizespor
34
9
14
11
41
11
Sivasspor
34
10
11
13
41
12
Kayserispor
34
10
11
13
41
13
Ankaragücü
34
11
7
16
40
14
Kasımpaşa
34
11
6
17
39
15
Göztepe
34
11
5
18
38
16
Bursaspor
34
7
16
11
37
17
Erzurum BB
34
8
11
15
35
18
Akhisar Bld.Spor
34
6
9
19
27
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
20.06.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu052133384249
 
On Numara
24.06.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu05111718232526273031343637394446484963687479
 
Sayısal Loto
22.06.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu111417273841
 
Şans Topu
19.06.2019 Tarihli Çekiliş Sonucu151617272804
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak02:21
  • Güneş04:43
  • Öğlen12:35
  • İkindi16:36
  • Akşam20:05
  • Yatsı22:07
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık