SEÇMEN ADRESİNİ SORGULAMAK İÇİN TIKLA

Ana Sayfa » Siyaset » 1 Kasım seçimlerinde hile mi var?

1 Kasım seçimlerinde hile mi var?

Türkiye seçimlerin sağlıklı olup olmadığını tartışmadı bile. Ama yabancılar seçimler üzerine çok ciddi çalışmalar yapıyor. Türkiye'nin Kasım 2015 seçimi yabancı araştırmacıların ilgi konusu olmaya devam ediyor. Geçtiğimiz Kasım'da düzenlenen seçime hile karışmış ise eğer, ne şekilde ve ne boyutta olabileceğini araştıran üç akademisyenin (Walter R. Mebane, Jr., Allen Hicken ve Ken Kollman ) Washington Post'ta yayınlanan makalelerini Odatv okuru için çevrild. Kaynaklar bölümünde araştırma sonuçlarına dair kapsamlı tam metine ulaşmak da mümkün.

 
19 Şubat 2016 Cuma 01:22 
Yorum YapYazdır
 
 
1 Kasım seçimlerinde hile mi var?

 

Bir seçimin sonuçlarının seçmenin iradesini yansıtmadığını söylemek ne ölçüde mümkün olabilir?

Yanıt parçaların içerisine dağılmış olabilir. Tüm prosedürler tam olarak uygulandı mı? Tüm oylar doğru sayıldı mı? Seçmenler baskı altına alındılar mı? Seçim hileli miydi?


Öncelikle, seçime hile karıştırıldığını anlamanın temelde iki yolu bulunur. Bir, seçim sandıklarının başlarına gözlemci yerleştirmek. İki, sandıklardan gelen oy sayımları ile resmi olarak yayınlanan sonuçları karşılaştırmak.

Fakat, seçim sonuçlarının güvenirliğini anlamak için bir başka yaklaşım daha bulunur. Seçimi Adli Tıp'a inceletmek, ya da seçim verilerine istatistiksel testler uygulamak. Sandık başında kullanılan oy ve katılım oranları bir şeyler doğru ya da yanlış gidiyorsa farklı karakteristik sonuçlar vermektedirler.

SEÇİM USULSÜZLÜKLERİ TESPİT ARACI

Walter Mebane ve Kirill Kalinin tarafından geliştirilen 'Seçim Usulsüzlükleri Tespit Aracı', bir web sayfası, bir prototip olsa da doğru sonuca ulaşmayı sağlayan bir tespit aracı görevi görmektedir. Geliştirilen sayfa Michigan Üniversitesi ve Maryland Üniversitesi'nin gerçekleştirdiği ortak bir projenin ardından hayata geçirilmiştir.

Uygulanan yöntem şu şekilde çalışıyor; insanların müdahale ederek değiştirdikleri seçim sonuçları bu uygulamanın izlerini taşımaktadır. Bazı yapılan değişiklikler hilekarlık olarak açıklanabilecekken, bazı müdahaleler seçmenin stratejik hareket etmesinden kaynaklanmaktadırlar. Sorunlu veriler istatistiksel teknikler uygulayarak tespit edilebilmektedirler.

Sorunsalların tespitlerinde; hileleri politik müdahalelerden ayırmak daha zordur. Araç tarafından yansıtılan ana fikir, uygulanan sorunlu kalıplara sahip tüm veriler birden fazla istatistiksel teste tabi tutulacak olurlarsa, hilenin ortaya çıkarılması mümkün hale gelmektedir.

USAID için yaptığımız çalışmada, 2014 ve önceki yıllara dair sekiz ülkenin seçimlerini analiz ettik. Çalışmayı tanımlarken Haziran ve Kasım 2015 seçimlerini inceledik, yakın zamanda bu konuda bir makale yayınlamıştık. AKP, Haziran seçimlerinde kontrolünü kaybederken Kasım seçiminde yeniden gücü eline geçirmeyi başarmıştı.

Kullandığımız araç ile üç ayrı istatistik türünü uyguladık: oylara müdahale eden insanlar gerekleştirdikleri işin tespit edilebilmesini isterler, ölçümlerimizde referans aldığımız bu durumu biz "Po5s" olarak kodlayacağız. Stratejik davranış ile hileyi tanımlamak için ise "2BL"kodunu kullanıyoruz. Bir diğer ölçüm ise bir partinin aynı anda hem sahte seçmenler kullanması hem de oy çalması durumunun tespiti için "ölçülebilir karışım modeli" diyeceğiz. Aynı zamanda kullandığımız aracın coğrafi dağılım bölgelerine göre sorunanalizi çalışmasını da resmedeceğiz.

Po5s istatistik ölçümü oy verme merkezlerinin seçmen oranlarının son rakamının sıfır ya da beş olup olmadığına bakar. Bu konuda daha önce yapılan çalışmalar göstermiştir ki, seçmen sayısının son haneleri müdahalenin en anlaşılır şekilde işaretlerini taşımaktadır.

2BL istatistiği oy verme merkezlerinin oy sayım sonuçlarının ikinci hanesini incelemektedir. İkinci hanede bulunan rakam bazen hileyi gösterse de, bazen kaç partinin rekabet ettiğini de gösterebilir, her partiye olan desteği ve oy verme işleminin stratejik bir kararla mı gerçekleştiği yoksa tercihlerde başka sebepler mi olduğunu da gösterebilir.

HİLE VARSA ŞABLON SONUÇLARLA TESPİT EDİLEBİLİR İZLER BIRAKIR

Ölçülebilir karışım modeli seçmen ve oy miktarı üzerinden bir kalıp analizi ile bize hileye dair karakteristik işaretler gösterebilir. Örneği, istersek bir grafik ile bir sandık için geçerli olan seçmen miktarının her sandıkta belli bir partiye verilmiş oy miktarı ile var olan bağını göstermeyi başarabiliriz. Eğer ortada bir hile yoksa yığılma gözlenen oy verme merkezleri ve çevreye yayılmış seyrek merkezlerde görebileceğimizi umarız. Fakat hile gerisinde şablon sonuçlar ile tespit edilebilir izler bırakacaktır.

Sıcak bölge analizi, birbirlerine yakın olan merkezlerin ortalamalarının genel ortalamayla varolan fark ya da benzerliklerini ölçüm için kriter alır. Türkiye'de yapılan seçimlerin sonuçlarında ilçe ölçeğine kadar sonuçlara sahibiz. Sıcak bölge analizini uygularken her bölgenin oy sandık sonuçları oranlarını temel alacağız.

Hiçbir istatistiksel yöntem yoktur ki seçim hilelerini kesin bir şekilde ortaya serebilsin. Fakat ne zaman birden fazla istatistik normal diyebileceğimiz bir seçimin sürecine ters düşen sonuçlara ulaşacak olur, hile olasılığı mümkün hale gelmektedir.

Türkiye 85 ilinde kapalı liste nispi temsil bir seçim sistemi uygulamaktadır. Seçim kuralları her il için ayrı bir istatistik işleyebileceğimiz manasına geliyor.

"Rakamsal test" tasviri ile seçmenler için olan Po5s istatistiği ve lider partiye verilen oy sonuçları için 2BL'nin hesaplanma verileri gösterilecektir. Tablodaki kırmızı noktalar, seçim hilesi ya da başka anomalilerin gerçekleşmediği anlar ile varolan sonuçlar arasındaki farkı gösterecek. Mavi noktalar ise bu farkı göstermeyecekler. Aşağıdaki iki tablo Kasım seçiminin sonuçlarını gösterse de Haziran seçimlerinde durum benzerdir.

Po5s tablosunda bulunan kırmızı noktalar bizim seçimde hile olmazsa elde edileceğini düşündüğümüz sonuçtan büyük farklıklar gösteriyorlar.

2BL tablosunda bulunan önemli derecedeki düşük değerlerin yükseliş sebebi tüm ilçelerde dört partinin içinde bulundukları yarış halini ve seçmenin stratejik bir davranış içerisinde hareket ettiğini gösteriyor. 4.4'ten büyük oranları yasal bir politik sürecin uzantısı olarak izah etmenin mümkünatı yok. Elde edilen sonuçlar daha ziyade lider konumundaki partinin oylarının çarpıtılmış, yapay olarak yükseltilmiş olabileceği ihtimalini işaret ediyor.

DOĞU İLLERİNDE HİLE DAHA FAZLA

Sorunsallar coğrafi anlamda bazı şablonlar ortaya çıkarıyor. Bir örnekle açıklamak gerekirse, sıcak bölge analizinde seçmenler ile ilgili değerler kendilerini bölgesel bazı yığılmalar ile gösteriyorlar. Haritadaki kırmızı yüzeyler ile gösterilen ilçelerde (Po5s) tablosunda sinyal veren sonuçların oranları yaygın oranlardan belirgin şekilde farklılık gösteriyorlar. Mavi yüzeyler ise düşük oranlara sahip ilçeleri göstermektedir. Seçmen tabanlı hilelerin bu anlamda doğu illerinde daha fazla gerçekleştiği kuşkusuna varıyoruz.

Kasım seçiminde, seçmenler için hazırlanan tabloya karşı Muş ilinde AKP için kullanılan oyların oranları karşılaştırıldığında ortaya çıkan sonuçlar bize birden fazla şablon halinde seçim hilelerinin ortaya çıkaracağı karakteristik sonuçları veriyor.Tablodaki her nokta bir oy verme merkezinde bulunan seçmen oranlarını ve AKP'ye verilen oy oranlarını göstermektedir.

Özellikle seçmen oranları ve AKP oylarının 0.8'den yüksek olduğu bölgelerdeki tipik değerlere bakalım. Tablodaki çok sayıda oranın ortaya çıkması bu anlamda ancak hem sahte seçmen kullanmayı hem de öteki partilerden AKP lehine oy çalmayı gerektirecektir.

Ölçülü karışım modeli ile olası hileleri tespit etmek mümkündür. Bu model sayesinde hile gerçekleşen sandıklarda %1'den fazla oranda sonuç değiştirilmişse usulsüzlüğü tespit etmek mümkün olmaktadır.Türkiye'nin doğu bölgelerindeki sonuçlar incelendiğinde bu tip bir müdahale oluşumunun limit alınan %1 oranından iki ya da üç kat daha fazla oranda hile olasılığını işaret etiğini görmekteyiz.

Haritada bulunan sıcak renk noktalar Türkiye'nin doğu illerinde ortalama hile yapılma olasılığından çok daha yüksek olasılıklar ortaya çıktığını gösteriyor. Kırmızılar en çok hile sinyali veren ilçeleri, maviler ise ortalamanın altında hile sinyali verenleri işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar AKP'ye fayda sağlayacak türde hilelerin sadece ülkenin doğu illerinde gerçekleşmediğini, ancak HDP'nin yüksek oy alma olasılığı bulunan yerlerde ağırlıklı olarak gerçekleştiğini düşündürmektedir.

Çok sayıda ilçede sorunlu veriler bulunmaktadır. Mevcut AKP iktidarının bilhassa doğu illerinde göze çarpmakta olan bu yaygın usulsüzlük olasılıklarından en çok fayda sağlayacak parti olduğu gözlenmektedir.

Bu sonuçlara ulaştığımız yazılım henüz geliştirilme aşamasında olsa da isteyen herkes düzgün hazırlanmış bir form ile seçim sonuçlarını analiz edebilir. 'Help' seçeneği ile bir örnek derse ulaşarak sistemi kullanmayı öğrenebilirsiniz. Olası seçim hileleri yayınlanmış sonuçları kullanmaktadır ve bu veriler yeni teknikler geliştirilmesinde, aynı zamanda sistemin geliştirilmesinde kullanılmaktadırlar.

Odatv için çeviren: Şıvan Okçuoğlu

Odatv.com

Kaynaklar:

http://www-personal.umich.edu/~wmebane/Turkey2015.pdf

https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/02/15/were-there-irregularities-in-turkeys-2015-elections-we-used-our-new-forensic-toolkit-to-check/

http://www-personal.umich.edu/~wmebane/USAID15/guide.pdf

 
19 Şubat 2016 Cuma 01:22 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
Attila Aşut
 
Nihat Genç
 
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Arslan Bulut
 
Mehmet Polat
 
Türker Ertürk
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Kazım DEMİR
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Mustafa Önsel
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Beşiktaş
21
14
5
2
47
2
Başakşehir
21
12
7
2
43
3
Galatasaray
21
12
4
5
40
4
Fenerbahçe
21
10
7
4
37
5
Antalyaspor
21
10
5
6
35
6
Trabzonspor
21
9
4
8
31
7
Osmanlıspor FK
21
7
9
5
30
8
Konyaspor
21
7
7
7
28
9
Bursaspor
21
8
4
9
28
10
K.D.Ç. Karabük
21
8
3
10
27
11
Gençlerbirliği
20
6
8
6
26
12
Kasımpaşa
21
7
4
10
25
13
Akhisar Bld.
21
6
6
9
24
14
Alanyaspor
21
6
4
11
22
15
Kayserispor
21
6
4
11
22
16
Ç. Rizespor
21
5
5
11
20
17
Adanaspor
21
4
5
12
17
18
Gaziantepspor
20
4
3
13
15
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
 
Anket
2016 TÜRKİYE AÇISINDAN NASIL GEÇECEK?
ÇOK İYİ
İYİ
BİR ŞEY DEĞİŞMEZ
KÖTÜ
ÇOK KÖTÜ
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:16
  • Güneş06:57
  • Öğlen12:46
  • İkindi15:48
  • Akşam18:12
  • Yatsı19:43
 
Tarihte Bugün
1653 - Batı Anadolu'daki şiddetli depremde, Denizli, Nazilli, Tire ve Uşak'ta evler yıkıldı, binlerce kişi öldü ve yaralandı.
1660 - XI. Karl, İsveç kralı oldu.
1893 - Rudolf Diesel, dizel motorun patentini aldı.
1898 - Émile Zola, Fransız hükümetini anti-semitist tutumundan dolayı eleştirdiği için hapse girdi.
1903 - Küba, Guantanamo Körfezini ABD'ye kiraladı.
1904 - ABD 10 milyon dolar karşılığında Panama Kanalı bölgesinin kontrolünü aldı.
1919 - Benito Mussolini İtalya'da Faşist Partisini kurdu.
1921 - Ardahan'ın Kurtuluşu.
1934 - III. Léopold, Belçika kralı oldu.
1940 - "Pinokyo" adlı animasyon filmi gösterime girdi.
1941 - Plütonyum, Dr. Glenn T. Seaborg tarafından ilk defa ayrıştırıldı ve üretildi.
1942 - Avusturyalı yazar Stefan Zweig, Brezilya'da karsıyla birlikte intihar etti.
1944 - Büyük Çeçen Sürgünü bu sürgünle 500 bin Çeçen-İnguş insan Anavatanlarından Orta Asya'ya sürüldü.
1945 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etti.
1945 - Türkiye-ABD ikili yardım antlaşması imzalandı.
1945 - Sevr Antlaşmasının değiştirilmesi için Londra'da toplanan konferans (23 Şubat-12 Mart), bir anlaşmaya varılamadan dağıldı.
1945 - II. Dünya Savaşı Doğu Cephesi'nde Posen'deki Alman garnizonu teslim oldu.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Manila ABD'nin eline geçti.
1945 - II. Dünya Savaşı Pasifik Cephesi'nde Iwo Jima Muharebesi sırasında Suribachi Tepesine ABD bayrağı dikildi.
1947 - Uluslararası standardizasyon organizasyonu (ISO) kuruldu.
1954 - Çocuk felci enfeksiyonuna karşı Salk aşısıyla yapılan ilk kitlesel aşılama programı Pittsburgh'da başlatıldı (Sabin aşısı ise 1962'de gelecektir)
1955 - Edgar Faure, Fransa başbakanı seçildi.
1966 - Suriye'de askeri darbe oldu, hükümet devrildi.
1978 - Çağdaş Gazeteciler Derneği (ÇGD) kuruldu.
1980 - Ayetullah Humeyni, ABD elçiliğindeki rehinelerin akıbetine İran parlamentosunun karar vereceğini belirtti.
1981 - Yaklaşık 200 kişilik isyancı ordu mensubu paramilis güçler, Antonio Tejero Molina liderliğinde İspanya parlamentosunu bastı ve milletvekillerini rehin aldı.
1987 - Büyük Macellan Bulutu içinde bir süpernova gözlendi.
1991 - Körfez Savaşı: ABD kara kuvvetleri Suudi Arabistan sınırını geçerek Irak topraklarına girdiler.
1991 - Tayland'da general Sunthorn Kongsompong, kansız bir darbe ile başbakan Chatichai Choonhavan'ı görevden alarak yönetimi ele geçirdi.
1994 - Cep telefonu şebekeleri hizmete açıldı.
1997 - Rus uzay istasyonu Mir'de büyük bir yangın çıktı.
1997 - Genetik kopyalama yöntemiyle üretilen ilk memeli hayvan olan ve 14 Şubat 2003 tarihinde ölen Dolly adlı koyunun, İskoçya'daki Roslin Enstitüsü'nde klonlandığı duyuruldu.
1998 - Usame bin Ladin bir fetva yayımlayarak bütün yahudi ve haçlılara karşı cihad ilan etti.
1998 - Fazilet Partisi (FP) kuruldu.
1998 - İstanbul Üniversitesi rektörlüğü; sakallı, türbanlı ve kimliksiz öğrencilerin yerleşke ve binalara girişini yasakladı.
1999 - Avusturya'da Galtür köyüne çığ düştü: 31 kişi öldü.
632 - Muhammed Peygamber'in Veda Hutbesi
 
Arşiv
 
Süper Loto
16.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu061028294753
 
On Numara
20.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04091215171926282932333540424546525559656976
 
Sayısal Loto
18.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu021828333640
 
Şans Topu
22.02.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu162027283105
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık