Trabzon'a kim ihanet etti?

Ana Sayfa » Siyaset » 1 Kasım seçimlerinde hile mi var?

1 Kasım seçimlerinde hile mi var?

Türkiye seçimlerin sağlıklı olup olmadığını tartışmadı bile. Ama yabancılar seçimler üzerine çok ciddi çalışmalar yapıyor. Türkiye'nin Kasım 2015 seçimi yabancı araştırmacıların ilgi konusu olmaya devam ediyor. Geçtiğimiz Kasım'da düzenlenen seçime hile karışmış ise eğer, ne şekilde ve ne boyutta olabileceğini araştıran üç akademisyenin (Walter R. Mebane, Jr., Allen Hicken ve Ken Kollman ) Washington Post'ta yayınlanan makalelerini Odatv okuru için çevrild. Kaynaklar bölümünde araştırma sonuçlarına dair kapsamlı tam metine ulaşmak da mümkün.

 
19 Şubat 2016 Cuma 01:22 
Yorum YapYazdır
 
 
1 Kasım seçimlerinde hile mi var?

 

Bir seçimin sonuçlarının seçmenin iradesini yansıtmadığını söylemek ne ölçüde mümkün olabilir?

Yanıt parçaların içerisine dağılmış olabilir. Tüm prosedürler tam olarak uygulandı mı? Tüm oylar doğru sayıldı mı? Seçmenler baskı altına alındılar mı? Seçim hileli miydi?


Öncelikle, seçime hile karıştırıldığını anlamanın temelde iki yolu bulunur. Bir, seçim sandıklarının başlarına gözlemci yerleştirmek. İki, sandıklardan gelen oy sayımları ile resmi olarak yayınlanan sonuçları karşılaştırmak.

Fakat, seçim sonuçlarının güvenirliğini anlamak için bir başka yaklaşım daha bulunur. Seçimi Adli Tıp'a inceletmek, ya da seçim verilerine istatistiksel testler uygulamak. Sandık başında kullanılan oy ve katılım oranları bir şeyler doğru ya da yanlış gidiyorsa farklı karakteristik sonuçlar vermektedirler.

SEÇİM USULSÜZLÜKLERİ TESPİT ARACI

Walter Mebane ve Kirill Kalinin tarafından geliştirilen 'Seçim Usulsüzlükleri Tespit Aracı', bir web sayfası, bir prototip olsa da doğru sonuca ulaşmayı sağlayan bir tespit aracı görevi görmektedir. Geliştirilen sayfa Michigan Üniversitesi ve Maryland Üniversitesi'nin gerçekleştirdiği ortak bir projenin ardından hayata geçirilmiştir.

Uygulanan yöntem şu şekilde çalışıyor; insanların müdahale ederek değiştirdikleri seçim sonuçları bu uygulamanın izlerini taşımaktadır. Bazı yapılan değişiklikler hilekarlık olarak açıklanabilecekken, bazı müdahaleler seçmenin stratejik hareket etmesinden kaynaklanmaktadırlar. Sorunlu veriler istatistiksel teknikler uygulayarak tespit edilebilmektedirler.

Sorunsalların tespitlerinde; hileleri politik müdahalelerden ayırmak daha zordur. Araç tarafından yansıtılan ana fikir, uygulanan sorunlu kalıplara sahip tüm veriler birden fazla istatistiksel teste tabi tutulacak olurlarsa, hilenin ortaya çıkarılması mümkün hale gelmektedir.

USAID için yaptığımız çalışmada, 2014 ve önceki yıllara dair sekiz ülkenin seçimlerini analiz ettik. Çalışmayı tanımlarken Haziran ve Kasım 2015 seçimlerini inceledik, yakın zamanda bu konuda bir makale yayınlamıştık. AKP, Haziran seçimlerinde kontrolünü kaybederken Kasım seçiminde yeniden gücü eline geçirmeyi başarmıştı.

Kullandığımız araç ile üç ayrı istatistik türünü uyguladık: oylara müdahale eden insanlar gerekleştirdikleri işin tespit edilebilmesini isterler, ölçümlerimizde referans aldığımız bu durumu biz "Po5s" olarak kodlayacağız. Stratejik davranış ile hileyi tanımlamak için ise "2BL"kodunu kullanıyoruz. Bir diğer ölçüm ise bir partinin aynı anda hem sahte seçmenler kullanması hem de oy çalması durumunun tespiti için "ölçülebilir karışım modeli" diyeceğiz. Aynı zamanda kullandığımız aracın coğrafi dağılım bölgelerine göre sorunanalizi çalışmasını da resmedeceğiz.

Po5s istatistik ölçümü oy verme merkezlerinin seçmen oranlarının son rakamının sıfır ya da beş olup olmadığına bakar. Bu konuda daha önce yapılan çalışmalar göstermiştir ki, seçmen sayısının son haneleri müdahalenin en anlaşılır şekilde işaretlerini taşımaktadır.

2BL istatistiği oy verme merkezlerinin oy sayım sonuçlarının ikinci hanesini incelemektedir. İkinci hanede bulunan rakam bazen hileyi gösterse de, bazen kaç partinin rekabet ettiğini de gösterebilir, her partiye olan desteği ve oy verme işleminin stratejik bir kararla mı gerçekleştiği yoksa tercihlerde başka sebepler mi olduğunu da gösterebilir.

HİLE VARSA ŞABLON SONUÇLARLA TESPİT EDİLEBİLİR İZLER BIRAKIR

Ölçülebilir karışım modeli seçmen ve oy miktarı üzerinden bir kalıp analizi ile bize hileye dair karakteristik işaretler gösterebilir. Örneği, istersek bir grafik ile bir sandık için geçerli olan seçmen miktarının her sandıkta belli bir partiye verilmiş oy miktarı ile var olan bağını göstermeyi başarabiliriz. Eğer ortada bir hile yoksa yığılma gözlenen oy verme merkezleri ve çevreye yayılmış seyrek merkezlerde görebileceğimizi umarız. Fakat hile gerisinde şablon sonuçlar ile tespit edilebilir izler bırakacaktır.

Sıcak bölge analizi, birbirlerine yakın olan merkezlerin ortalamalarının genel ortalamayla varolan fark ya da benzerliklerini ölçüm için kriter alır. Türkiye'de yapılan seçimlerin sonuçlarında ilçe ölçeğine kadar sonuçlara sahibiz. Sıcak bölge analizini uygularken her bölgenin oy sandık sonuçları oranlarını temel alacağız.

Hiçbir istatistiksel yöntem yoktur ki seçim hilelerini kesin bir şekilde ortaya serebilsin. Fakat ne zaman birden fazla istatistik normal diyebileceğimiz bir seçimin sürecine ters düşen sonuçlara ulaşacak olur, hile olasılığı mümkün hale gelmektedir.

Türkiye 85 ilinde kapalı liste nispi temsil bir seçim sistemi uygulamaktadır. Seçim kuralları her il için ayrı bir istatistik işleyebileceğimiz manasına geliyor.

"Rakamsal test" tasviri ile seçmenler için olan Po5s istatistiği ve lider partiye verilen oy sonuçları için 2BL'nin hesaplanma verileri gösterilecektir. Tablodaki kırmızı noktalar, seçim hilesi ya da başka anomalilerin gerçekleşmediği anlar ile varolan sonuçlar arasındaki farkı gösterecek. Mavi noktalar ise bu farkı göstermeyecekler. Aşağıdaki iki tablo Kasım seçiminin sonuçlarını gösterse de Haziran seçimlerinde durum benzerdir.

Po5s tablosunda bulunan kırmızı noktalar bizim seçimde hile olmazsa elde edileceğini düşündüğümüz sonuçtan büyük farklıklar gösteriyorlar.

2BL tablosunda bulunan önemli derecedeki düşük değerlerin yükseliş sebebi tüm ilçelerde dört partinin içinde bulundukları yarış halini ve seçmenin stratejik bir davranış içerisinde hareket ettiğini gösteriyor. 4.4'ten büyük oranları yasal bir politik sürecin uzantısı olarak izah etmenin mümkünatı yok. Elde edilen sonuçlar daha ziyade lider konumundaki partinin oylarının çarpıtılmış, yapay olarak yükseltilmiş olabileceği ihtimalini işaret ediyor.

DOĞU İLLERİNDE HİLE DAHA FAZLA

Sorunsallar coğrafi anlamda bazı şablonlar ortaya çıkarıyor. Bir örnekle açıklamak gerekirse, sıcak bölge analizinde seçmenler ile ilgili değerler kendilerini bölgesel bazı yığılmalar ile gösteriyorlar. Haritadaki kırmızı yüzeyler ile gösterilen ilçelerde (Po5s) tablosunda sinyal veren sonuçların oranları yaygın oranlardan belirgin şekilde farklılık gösteriyorlar. Mavi yüzeyler ise düşük oranlara sahip ilçeleri göstermektedir. Seçmen tabanlı hilelerin bu anlamda doğu illerinde daha fazla gerçekleştiği kuşkusuna varıyoruz.

Kasım seçiminde, seçmenler için hazırlanan tabloya karşı Muş ilinde AKP için kullanılan oyların oranları karşılaştırıldığında ortaya çıkan sonuçlar bize birden fazla şablon halinde seçim hilelerinin ortaya çıkaracağı karakteristik sonuçları veriyor.Tablodaki her nokta bir oy verme merkezinde bulunan seçmen oranlarını ve AKP'ye verilen oy oranlarını göstermektedir.

Özellikle seçmen oranları ve AKP oylarının 0.8'den yüksek olduğu bölgelerdeki tipik değerlere bakalım. Tablodaki çok sayıda oranın ortaya çıkması bu anlamda ancak hem sahte seçmen kullanmayı hem de öteki partilerden AKP lehine oy çalmayı gerektirecektir.

Ölçülü karışım modeli ile olası hileleri tespit etmek mümkündür. Bu model sayesinde hile gerçekleşen sandıklarda %1'den fazla oranda sonuç değiştirilmişse usulsüzlüğü tespit etmek mümkün olmaktadır.Türkiye'nin doğu bölgelerindeki sonuçlar incelendiğinde bu tip bir müdahale oluşumunun limit alınan %1 oranından iki ya da üç kat daha fazla oranda hile olasılığını işaret etiğini görmekteyiz.

Haritada bulunan sıcak renk noktalar Türkiye'nin doğu illerinde ortalama hile yapılma olasılığından çok daha yüksek olasılıklar ortaya çıktığını gösteriyor. Kırmızılar en çok hile sinyali veren ilçeleri, maviler ise ortalamanın altında hile sinyali verenleri işaret etmektedir. Elde edilen sonuçlar AKP'ye fayda sağlayacak türde hilelerin sadece ülkenin doğu illerinde gerçekleşmediğini, ancak HDP'nin yüksek oy alma olasılığı bulunan yerlerde ağırlıklı olarak gerçekleştiğini düşündürmektedir.

Çok sayıda ilçede sorunlu veriler bulunmaktadır. Mevcut AKP iktidarının bilhassa doğu illerinde göze çarpmakta olan bu yaygın usulsüzlük olasılıklarından en çok fayda sağlayacak parti olduğu gözlenmektedir.

Bu sonuçlara ulaştığımız yazılım henüz geliştirilme aşamasında olsa da isteyen herkes düzgün hazırlanmış bir form ile seçim sonuçlarını analiz edebilir. 'Help' seçeneği ile bir örnek derse ulaşarak sistemi kullanmayı öğrenebilirsiniz. Olası seçim hileleri yayınlanmış sonuçları kullanmaktadır ve bu veriler yeni teknikler geliştirilmesinde, aynı zamanda sistemin geliştirilmesinde kullanılmaktadırlar.

Odatv için çeviren: Şıvan Okçuoğlu

Odatv.com

Kaynaklar:

http://www-personal.umich.edu/~wmebane/Turkey2015.pdf

https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2016/02/15/were-there-irregularities-in-turkeys-2015-elections-we-used-our-new-forensic-toolkit-to-check/

http://www-personal.umich.edu/~wmebane/USAID15/guide.pdf

 
19 Şubat 2016 Cuma 01:22 
Yorum YapYazdır
 
(0 Yorum Yapıldı)Yorumlar
<p>Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.</p>
 
Bu Kategorideki Diğer Haberler
 
 
Yazarlar
Yazarlar RSS Beslemesi
A. Şefik Mollamehmetoğlu
 
Nihat Genç
 
Türker Ertürk
 
Havva GÜNAYDIN LAKUTOĞLU
 
Mehmet Polat
 
Mustafa Önsel
 
Kazım DEMİR
 
Attila Aşut
 
Arslan Bulut
 
Prof. Dr. Orhan Özgür
 
Ahmet Özer
 
Göksu Mollamehmetoğlu
 
Ömer Faruk Altuntaş
 
Gülcan Özgür
 
Ömer Turan
 
Osman Cudi Yılmaz
 
Prof. Dr. Burhan Çuhadaroğlu
 
Prof. Dr. Cavit Boz
 
Prof. Dr. Kemal Üçüncü
 
Hüseyin HAYDAR
 
Zekeriya Saka
 
Mehmet Kuvvet
 
Hasan Güneş
 
Erdal ÖZÇELİK
 
Serpil Satut Denizoğlu
 
Erdal Eksert
 
İnci Güngör
 
Coşkun ERUZ
 
Mehmet Akıncı
 
Ruhi  Türkyılmaz
 
İlyas Gümrükçü
 
Sami KOÇ
 
Ömer Asan
 
Prof. Dr. Örsan Öymen
 
Kadir ŞİŞGİNOĞLU
 
Son 24 Saat
Haberler RSS Beslemesi
 
 
 
Gazete Manşetleri
 
 
Anket
Halkoylaması sonrası Türkiye'yi ne bekliyor?
1. Daha iyi bir gelecek
2. Daha kötü bir gelecek
3. Birşey değişmez
 
Arşiv
 
Tarihte Bugün
1859 - Darwin'in "Türlerin Kökeni" çalışması yayımlandı.
1870 - Türkiye'nin ilk mizah gazetesi Diyojen yayımlandı.
1925 - Erzurum'da da şapka inkılabına karşı gösteriler yapıldı. Tutuklananlardan 13'ü idama mahkûm oldu ve Erzurum'da 1 ay sıkıyönetim ilan edildi.
1927 - Ankara'da, Heinrinck Krippel tarafından yapılan Zafer Abidesi açıldı.
1928 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, Atatürk'e Millet Mektepleri Başöğretmenliği unvanını verdi.
1934 - Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal, Meclisten çıkan kanunla Atatürk soyadını aldı.
1939 - Gestapo, Çekoslovakya'da 120 öğrenciyi öldürdü.
1941 - II. Dünya Savaşı ortamında; pasta ve unlu yiyeceklerin yapımı yasaklandı.
1961 - BM, nükleer silah yasağını ABD'nin protestosuna karşın kabul etti.
1963 - ABD Başkanı John Kennedy'nin katil zanlısı Lee Harvey Oswald, Jack Ruby tarafından öldürüldü.
1976 - Van ve çevresinde; Çaldıran-Muradiye'de etkili olan 7,2 büyüklüğündeki depremde 3 bin 840 kişi öldü.
1977 - Yunanistan, Büyük İskender'in babası Kral II. Philip'in mezarının bulunduğunu açıkladı.
1981 - Türkiye'de, Atatürk'ün 100. doğum yıl dönümü olan 1981 yılında, 24 Kasım'ın her yıl Öğretmenler Günü olarak kutlanması kararlaştırıldı.
1983 - İsrail, Trablusşam'da tutuklu 6 İsrail askerine karşılık 4800 Filistinliyi serbest bıraktı.
1988 - Sürgünde Bağımsız Filistin Devleti kuruldu.
1989 - Hakkari'nin Yüksekova İlçesi'nin İkiyaka Köyü'nde, çoğu kadın ve çocuk olmak üzere 28 vatandaş, teröristlerce öldürüldü.
1990 - Kadınlar, Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Cemil Çiçek'in "Flört fuhuştur", "feminizm sapıklıktır" sözlerini düdük çalarak protesto etti. İstanbul Galatasaray'daki eylemde, polis 5 kadını dövdü, 11 kadın gözaltına alındı.
1994 - Efsanevi MacGyver adlı televizyon dizsinin "Trail to Doomsday" ismindeki filmi Türkiye'de gösterime girdi.
1994 - Galatasaray Barselona'yı 2-1 yendi; kutlamalarda 3 kişi öldü.
1996 - ANAP Genel Başkanı Mesut Yılmaz'a Budapeşte'de Hilton Oteli lobisinde yumruklu saldırıda bulunuldu.
2005 - Picasso İstanbul'da sergisi Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi'nde açıldı.
2009 - Berkay Songur Abdülcambaz Ayıboğan'ın kualğını kesti, boğduğu ayıyı yedi.
 
 
Lig Puan Durumu
 
Takımlar
O
G
B
M
P
1
Galatasaray
12
8
2
2
26
2
Başakşehir
12
8
2
2
26
3
Beşiktaş
12
6
4
2
22
4
Kayserispor
12
6
4
2
22
5
Fenerbahçe
12
5
5
2
20
6
Sivasspor
12
6
1
5
19
7
Bursaspor
12
5
3
4
18
8
Göztepe
12
5
3
4
18
9
Akhisarspor
12
5
3
4
18
10
Aytemiz Alanyaspor
12
5
2
5
17
11
Trabzonspor
12
4
4
4
16
12
Kasımpaşa
12
4
3
5
15
13
Malatyaspor
12
4
2
6
14
14
Antalyaspor
12
3
4
5
13
15
Konyaspor
12
3
2
7
11
16
Osmanlıspor
12
2
2
8
8
17
Karabükspor
12
2
2
8
8
18
Gençlerbirliği
12
2
2
8
8
 
Şampiyonlar Ligi
 
UEFA Avrupa Ligi
 
Alt Lig
 
Süper Loto
23.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu041013203339
 
On Numara
20.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu04060910212223242528334041424556676872737577
 
Sayısal Loto
18.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu011113182649
 
Şans Topu
22.11.2017 Tarihli Çekiliş Sonucu131522243109
 
Namaz Vakitleri
 
  • İmsak05:25
  • Güneş07:12
  • Öğlen12:19
  • İkindi14:48
  • Akşam17:05
  • Yatsı18:39
 
 
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık