Burhan Çuhadaroğlu

Ülkemizde yerli otomobil üretimi konusunda belirli bir sürecin başlamış olduğu basından izlenmektedir. Çıkış noktası; başbakanın otomobilde yerli marka yaratma düşüncesini dile getirmesi olan bu sürecin, henüz yeterli bir olgunluğa ulaşmadığı ve çok daha detaylı analizlerin ilgili taraflarca yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bir mühendislik akademisyeni olarak öncelikle yerli bir otomobil markası yaratmanın, taşımakta olduğu bütün risklerine rağmen ülkemiz için olumlu bir hamle olacağına kesin olarak inanmakta olduğumu ifade etmeliyim. Zira dünya piyasalarında yerini almış “tamamen yerli” bir otomobil üretiminin anlamı; sürekli yeni teknoloji üretmek, istihdam yaratmak ve ülkemizdeki başka değerlerin de tanınması demektir. Bu konuda söylenebilecek pek çok şey büyük ölçüde çeşitli kesimler tarafından dile getirilmiştir. Bunun dışında işe büyük ölçüde mühendislik yönü ile bakmakta yarar vardır.

Dünya piyasalarında yerini almış bir markaya ulaşılabilecek bu sürecin çok iyi analiz edilerek yönetilmesi gerekmektedir. Zira dünya piyasalarında zaten yüzlerce tür ve özellikte üretilmekte olan otomobillerin yerini alabilmek için ya da alternatif olabilmek için mutlaka bir “farklılık” yaratmak gerekmektedir. Yerli markanın hedef kitle tarafından tercih edilebilir kılınmasını gerektirecek birkaç parametre iyi analiz edilmelidir. Bunlar “fiyat”, “kullanım kolaylığı”, “estetik”, “ekonomik kullanım” ve “çok yönlülük” gibi tercih nedenlerinin bir ya da birkaçına sahip olan bir otomobil üretmek anlamına gelmektedir.

Öncelikle yabancı lisans altında üretim yapmakta olan otomobil fabrikalarının mevcut üretim bantları ya da platformlarının yerli bir marka oluşturmak için kullanılabileceğini ifade etmek bu işin özüne uygun değildir. Bu yaklaşım; devletin desteğini geleceği ve farklılığı olmayan ürünler için birilerinin cebine aktarmak demektir. Zira mevcut bir fabrikanın platformundan farklı bir gövde ve tasarım ürünü otomobilin çıkması imkânsıza yakındır. Günümüzde otomotiv sektöründe milimetrik hassasiyetle çalışan robotların, yeni bir gövde üzerinde montaj yapabilecek duruma getirilmesinin maliyeti yenilerinin tesis edilmesinden daha pahalıdır. Bu nedenle bu görüşü dile getiren tarafların yeni bir otomobilden kastettikleri şey ancak mevcut bir otomobilin görünümünde bazı küçük değişiklikler yapmak suretiyle piyasa bir ürün sürmektir. Herhalde yerli otomobilden beklenen bu kadar basit bir hedef değildir.

Bu durumda yapılması gereken şey devletin desteğini sonuna kadar arkasına alan tamamen orijinal “yeni” ve “yenilikçi” tasarımların bir ürünü olan yerli marka olmalıdır. Bazı yenilikçi ipuçlarını vereyim:

1.      Üretilecek otomobilin tavan, kaput, bagaj kapağı gibi güneş alan yerlerine yerleştirilmiş olan ve özel boyası altında gizli olan güneş panelleri sayesinde enerji ihtiyacının bir kısmını (örneğin kliması için) bedavaya karşılayan bir otomobil ürettiğinizde, Güney Asya, Ortadoğu ve Afrika’daki her pazarda yer bulursunuz.

2.      Gövdesinde ya da şasisinde darbeye dayanıklı kompozit malzeme kullanılan ve konvansiyonel otomobillere göre yarı yarıya daha hafif bir kent içi otomobil, sağlayacağı yakıt tasarrufu nedeniyle kalabalık nüfuslu kentlerde (İstanbul, Ankara, Bombay vs) büyük kolaylık sağlayabilir.

3.      İyi hazırlanmış bilgisayar yazılımları ile donatılmış bir otomobilde MP3, klima, cam, koltuk ayarı vb. gibi bütün fonksiyonların sesle yerine getirildiği bir otomobil, yaşlı, hasta ya da özürlüler için eşsiz bir kolaylık demektir.

Bu türden yenilikçi çözümleri içerisinde barındıran tamamen yerli bir otomobilin dünya piyasalarında başlangıç için fazla bir pazar sorunu olmaz. Ancak yaratılacak olan bu markanın sürdürülebilir olması için, ülkemizde mühendisliğin ve yenilikçi düşüncenin sürekli olarak destek görmesi ve özendirilmesi gerekmekte ya da diğer bir deyişle iyi bir bilim ve teknoloji politikasının uygulanması gerekmektedir.

Tabii ki duyabilenler olursa…

burhcu@gmail.com